MK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Województwo Lubelskie - Powiat bialski - Gmina Biała Podlaska

Gmina Biała Podlaska

Dane podstawowe

Gmina Biała Podlaska to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie bialskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bialskopodlaskim.
Siedziba gminy to Biała Podlaska.
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwało 12 049 osób.
Gmina Biała Podlaska jest największą terytorialnie gminą (i za razem gminą wiejską) województwa lubelskiego.

Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, gmina Biała Podlaska ma obszar 324,76 km², w tym:

  • użytki rolne: 66%
  • użytki leśne: 27%

Gmina stanowi 11,79% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

12 049

100

6003

49,8

6046

50,2

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

37,1

18,5

18,6


Władze samorządowe

Urząd Gminy Biała Podlaska
ul. Prosta 31
21-500 Biała Podlaska
Tel. (083) 343 49 50
Fax. (083) 343 49 50

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Biała Podlaska położona jest na granicy Europy Zachodniej (Nizina Południowopodlaska) i Europy Wschodniej (Polesie Podlaskie). Te dwa regiony dzieli rzeka Krzna największy lewobrzeżny dopływ Bugu.
Gmina Biała Podlaska jest jedną z dziewiętnastu gmin powiatu bialskiego. Leży w północnej części województwa lubelskiego. Siedzibą gminy jest sześćdziesięciotysięczne miasto Biała Podlaska, którą gmina okala i stanowi jego naturalne zaplecze. Osią komunikacyjną gminy jest droga krajowa nr 2 (międzynarodowa E30) oraz magistrala kolejowa Europy E20.

Obszar gminy wynosi 32 476 ha.
W gminie jest 40 sołectw i 45 miejscowości.
Liczba ludności wynosi 12 325 osób (w porównaniu do roku 2000 wzrosła o 5,5proc.).
Gęstość zaludnienia jest bardzo niska i wynosi 27 osób na km2.

Przejdź w górę strony

Kultura i rozrywka

Gminny Ośrodek Kultury
ul. Prosta 31
21-500 Biała Podlaska
telefon: 083 343-53-27

godziny urzędowania:
poniedziałek od 7:30 do 15:30
wtorek od 7:30 do 15:30
środa od 7:30 do 15:30
piątek od 7:30 do 15:30
czwartek od 8.00 do 16.00
Kierownik: Bożenna Pawlina-Maksymiuk

Na terenie gminy działalność kulturalną organizuje Gminny Ośrodek Kultury. W jego strukturach funkcjonuje 8 klubów kultury z 5 pracowniami artystycznymi oraz 6 bibliotekami. Zarejestrowanych jest 26 twórców ludowych, którzy specjalizują się w takich dziedzinach jak: koronkarstwo, zdobnictwo, rzeźba, hafciarstwo, wypiekanie ciast obrzędowych, kowalstwo, malarstwo i plastyka obrzędowa.

  1. Klub Kultury w Sitniku
  2. Gminna Biblioteka Publiczna w Sitniku
  3. Klub Kultury w Sworach
  4. Filia Gminnej Biblioteki Publicznej w Sworach
  5. Klub Kultury w Hrudzie
  6. Klub Kultury i Filia Gminnej Biblioteki Publicznej w Woskrzenicach
  7. Klub Kultury i Filia Gminnej Biblioteki Publicznej w Perkowicach
  8. Klub Kultury w Worońcu
  9. Klub Kultury w Styrzyńcu
10. Klub Kultury w Dokudowie
11. Filia Gminnej Biblioteki Publicznej w Ciciborze Dużym
12. Filia Gminnej Biblioteki Publicznej w Hrudzie

O bogactwie oferty kulturalnej gminy przekonuje ilość funkcjonujących tu twórców i pracowni. Podtrzymywanie tradycji, kontynuowanie przekazu dziedzictwa kulturowego władze gminy traktują jako swój obowiązek. W tym celu został opracowany i jest realizowany program "Tradycja a współczesność". Otwarte pracownie zaistniały jako miejsce twórczego spędzania czasu, udziału w procesach twórczych, kształtowania osobowości młodego pokolenia. Przy klubach i świetlicach działają liczne zespoły śpiewacze, tańca ludowego i obrzędowe oraz młodzieżowe i dziecięce zespoły wokalne.

Corocznie, na zajęciach prowadzonych przez twórców ludowych w klubach i pracowniach, gości ponad 30 grup międzynarodowych. Uczestnicy zajęć poznają autentyczna kulturę ludową oraz ginące zawody. Mogą rozwijać swoją wrażliwość estetyczną i doskonalić zdolności manualne. Tutaj każdy może wypróbować swoje umiejętności i zdolności śpiewacze lub rzeźbiarskie, nauczyć się tańców ludowych, robienia przędzy i tkania, haftu lub tradycyjnego zdobienia wnętrza domu. Można również zakosztować potraw regionalnych, a do domu, poza wrażeniami przywieźć przepis lub własnoręcznie wykonane, a ostatecznie, zakupione rękodzieło. Zajęcia w międzynarodowych grupach są także znakomitą lekcją tolerancji. Realizowany przez gminę program "Tradycja a współczesność" jest doskonałą metodą popularyzacji miejscowej kultury oraz promocji gminy, także poza granicami kraju.

W uznaniu zasług na w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i dawnych rzemiosł oraz edukacji kulturalnej Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury Bożenna Pawlina-Maksymiuk uhonorowana została w 2004 r. dyplomem ogólnopolskiego ruchu "Piękniejsza Polska".

Przejdź w górę strony

Walory turystyczne

Najwięcej uroku mają czyste lasy z obfitością grzybów i runa leśnego. Sprzyjają one wycieczkom rowerowym i pieszym. Dogodne warunki turystyczne znajdują się w stanicy wodnej w Woskrzenicach, Roskoszy oraz malowniczym krajobrazie doliny Krzny od miejscowości Sycyna do Woskrzenic Dużych. Dogodnym miejscem do wędkowania, oprócz rzeki Krzny sa akweny; zalew Terebela-Witulin i wyrobiska żwirowe w Woskrzenicach. Interesujące szlaki turystyczne przebiegają przez okolice z bogatym drzewostanem, wzbogacone zabytkami i pomnikami kultury ludowej. Charakterystyczną cechą krajobrazu gminy są przydrożne kapliczki i krzyże oraz kościoły – dzieła sztuki ludowej budowane z drewna, kamienia i cegły oraz dwory i pałace. Warto odwiedzić zespoły pałacowo-parkowe w Roskoszy (obecnie siedziba Centrum Kształcenia i Wychowania OHP), Grabanowie (siedziba oddziału WODR w Lublinie), Strzyńcu (zajmowany przez szkołę podstawową), Kozuli (siedziba Domu Pomocy Społecznej) i Zaciszu.
Warte uwagi są również zabytkowe cmentarze prawosławne w Sycynie i Wólce Plebańskiej, cmentarz unicki w Łukowcach i zabytkowa kaplica z połowy XIX wieku w Worońcu oraz piękne kościoły drewniane w Hrudzie i Sworach. Zabytkowe kościoły znajdują się także w Sworach, Woskrzenicach Dużych, Ortelu Książęcym, Hrudzie i Łukowcach, a zabytkowe, już nieczynne cmentarze w Sycynie (unicki) i Ortelu Książęcym (prawosławny).
Dogodne warunki do uprawiania jeździectwa znajdą turyści w Rakowiskach i Woskrzenicach, gdzie znajdują się ośrodki turystyki konnej. Corocznie są tam organizowane m. in. tzw. "Hubertusy" – imprezy rekreacyjne pn. "Pogoń za lisem". Funkcjonują tu także liczne dobrze wyposażone gospodarstwa agroturystyczne.
Gmina oferuje turystom również miejsca hotelowe w Sławacinku, Woskrzenicach Dużych oraz Grabanowie i Roskoszy z pełną obsługą gastronomiczną.

Przejdź w górę strony

Historia

Na przestrzeni wieków teren gminy Biała Podlaska i Powiatu Bialskiego zamieszkiwała ludność różnego pochodzenia - najpierw słowiańskie plemiona Bużan i Dulębów, później Jaćwingowie. W zależności jakie państwo sprawowało nad tym terenem władzę, osiedlała się ludność polska, ruska, litewska. Przywilej księcia Witolda z 1388r. umożliwił ludności żydowskiej odegranie istotnej roli w mozaice narodowościowej Wielkiego Księstwa Litewskiego. Ponadto przechodziły tędy hordy tatarskie, rycerstwo krzyżackie, w końcu XVII wieku osiedliły się liczne rodziny tatarskie.

X-XV wiek - Podlasie tereny po obu stronach środkowego Bugu i górnej Narwi, zwane od głównych grodów Brześcia i Drohiczyna - ziemią brzeską, ziemia drohnicką. Nazwa Podlasie pojawiła sie na przełomie XV i XVI wieku i najpierw używana była w źródłach litewskich pisanych po rusku, następnie w polskich. Weszła do tytulatury królewskiej w okresie intensywnych starań o przyłączenie Podlasia do Korony. Nazwa określała ziemie: część województwa trockiego, ziemie po obu stronach środkowego Bugu i górnej Narwii oraz część wschodnią Mazowsza a więc ziemie ciągnące się z północy od ziemi pruskiej, dzisiejszego Augustowa, na wschód od Mazowsza, na południe aż po dzisiejszy Radzyń i Parczew. Na wschodzie granice sięgały za Bug, aż po Nowogródek.
1018-1025r. - Bolesław Chrobry zdobywa Brześć i przyłącza z okolicznymi ziemiami do Polski. Walki o te terytoria wykazują przewagę raz polskiej raz ruskiej strony. (Brześć odległy jest od Białej Podlaskiej 40 km)
1182r. - Brześć zdobywa Kazimierz Sprawiedliwy i wznosi zamek warowny, jako punkt oparcia Polski na wschodzie.
1264r. - Bolesław Wstydliwy pokonuje Jaćwingów.
1282r. - Leszek Czarny niszczy wojownicze plemię Jaćwingów.


1349r. - Powstaje we Włodzimierzu Wołyńskim rzymsko-katolickie biskupstwo, którego siedzibę przeniesiono do Łucka. Przedtem ziemie powiatu bialskiego wcielone były do diecezji krakowskiej, od 1349r. do biskupstwa łuckiego, którego siedziba zostaje przeniesiona w roku 1465 do Janowa Biskupiego obecnie Podlaskiego. 24 IX 1918r. papież Benedykt XV odłączył dawną diecezję podlaska od Lublina i mianował biskupem Henryka Przeździeckiego. Początkowo siedziba biskupstwa była w Janowie, ale w 1923 roku została przeniesiona do Siedlec.
1386r. - Ślub Jadwigi i Władysława Jagiełły, pozwala na odzyskanie Brześcia. Unia polsko-litewska w Krewie.
1390r. - Władysław Jagiełło nadał miastu Brześć prawo magdeburskie.
1460r. - Kazimierz Jagiellończyk przyznaje Podlasie, w tym ziemię brzeską (powiat bialski) Litwie - województwo trockie.
1520r. - Powstaje województwo podlaskie, utrwala się nazwa Podlasie dla całości ziem jakie weszły w jego skład - ziemia brzeska, ziemia drohicka, część wschodnia Mazowsza, fragment południowej Jaćwieży.
1566r. - Województwo Podlaskie zostaje przez króla Zygmunta Augusta podzielone na dwie części: drohicką czyli podlaską oraz brzeską. Tym samym rozbito trwającą do tego czasu jedność Podlasia i ziem nadbużańskich. Duże województwo podlaskie podzielono na dwa mniejsze: część zachodnią (
województwo podlaskie) i wschodnią (województwo brzesko-litewskie) w skład którego wszedł powiat bialski.
1569r. - Unia Lubelska, na mocy porozumień przed unijnych województwo podlaskie włączono do Korony.
XVI wiek - Na widownię wstępują potężne rody możnowładcze. Ziemia bialska należała do Nasutów, Zabrzezińskich, Kiszków a od 1566r. w jej posiadanie wchodzą Radziwiłłowie. Mikołaj Krzysztof Radziwiłł zwany "Sierotką" (1549-1616r.) był pierwszym z rodu właścicielem a ostatnim Dominik, który zmarł w 1813r.
1596r. - Unia Brzeska - Unici Podlascy.
1795r. - III rozbiór Polski, ziemie powiatu bialskiego przypadły Austrii, jako cyrkuł bialski i siedlecki.
1809r. - Cyrkuł bialski wszedł w skład Księstwa Warszawskiego.
1815r. - Królestwo Kongresowe, cyrkuł bialski zmienił nazwę na obwód bialski i jako ziemia graniczna województwa siedleckiego stanowił część Królestwa Polskiego, ziemi pod zaborem rosyjskim. W 1837 roku nazwę obwód zmieniono na powiat a województwo na gubernię podlaską z siedzibą w Siedlcach. W 1844 r. gubernię siedlecką włączono do lubelskiej następnie w 1866 r. przwyrócono. W początkach 1867 roku duży powiat bialski podzielono dla celów rusyfikacyjnych na dwa mniejsze: bialski z siedzibą w Białej Podlaskiej i konstantynowski z siedzibą w Janowie Podlaskim. W 1913 r. utworzono gubernię chełmską i przyłączono cały powiat bialski.
1863/4r. - Powstanie Styczniowe - na Podlasiu walczono najwytrwalej i najdłużej. Po jego stłumieniu rząd rosyjski rozpoczął likwidację Unii Brzeskiej.
1875r. - Kasacja Unii Brzeskiej, rozpoczynają się na wielka skalę prześladowania unitów. Wówczas istaniało pięć dekantów unickich - bialski, kodeński, łosicki, międzyrzecki, włodawski. Kościoły unickie na terenie gminy Biała Podlaska były: Cicibór, Dokudów, Hrud, Ortel Książęcy, Woskrzenice, Swory, Łukowce. Krwawo prześladowano unitów w Ortelu Książęcym, Ciciborze, Łukowcach, Sworach, Hrudzie. Na pamiątkę tamtych wydarzeń Szkoła Podstawowa w Hrudzie przyjęła w 2000r. imię Błogosławionych Męczenników Podlaskich.
1905r. - Ukaz tolerancyjny.
1914-1918 rok - I wojna światowa.
1918r. - 11 listopada - II Rzeczpospolita, powiat bialski wszedł w skład województwa lubelskiego. Powiat Bialski z okresu wojennego wyszedł straszliwie zniszczony. Dzięki pomocy państwa odbudował sie w latach 1919-1927.
1919r. - 23 marca odbyło się pierwsze posiedzenie sejmiku bialskiego, powołanego do życia dekretem Naczelnika Państwa. Przewodniczył Komisarz Ludowy A. Konopki. Kadencja pierwszego po I wojnie Sejmiku i Wydziału Powiatowego trwała do 15 października 1927 roku. Wówczas ukonstytuował się nowy pod przewodnictwem pierwszego starosty bialskiego Józefa Rudnickiego. Ostatnim starostą, przed wybuchem II wojny światowej był Mieczysław Lutman.
1919r. - Ustawa Tymczasowa utworzyła między innymi województwo lubelskie, które było czwartym co do wielkości województwem na 16 istniejących pomiędzy rokiem 1919-1939.
1933r. - Według stanu na 1 kwietnia powiat bialski składał się z 21 gmin, miedzy innymi Sidorki, Sitnik, Swory i trzech miast.
1938r. - biskup Henryk Przeździecki składa w Rzymie akt w sprawie kanonizacji Męczenników Podlaskich
1939-1945 - lata II wojny światowej i okupacji. Powiat bialski znalazł się w granicach Generalnej Guberni, utworzonej już 12 października 1939r.
1944r. - po wojnie powrócono do granic gmin i województwa lubelskiego sprzed 1 IX 1939r.
1954r. - podział województw na gromady, w województwie lubelskim istniało 326 takich jednostek administracyjnych.
1973r. - 1 stycznia powstaje w obecnym kształcie gmina Biała Podlaska poprzez połączenie gmin Sidorki, Sitnik, Swory.
1975r. - 1 czerwca powstaje Województwo Białopodlaskie.
1999r. - 1 stycznia kolejna reforma administracyjna, powstaje Powiat Bialski, należący do Województwa Lubelskiego. Pierwszym starosta zostaje Tadeusz Łazowski

 

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 13