MK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Województwo Lubelskie - Powiat bialski - Gmina Drelów

Gmina Drelów

Dane podstawowe

Gmina Drelów (dawn. gmina Zahajki, gmina Żerocin, gmina Szóstka) - gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie bialskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bialskopodlaskim.
Siedziba gminy to Drelów.
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwało 5577 osób.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 20026, gmina Drelów ma obszar 228,03 km², w tym:

  • użytki rolne: 57%
  • użytki leśne: 36%

Gmina stanowi 8,28% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

5577

100

2818

50,5

2759

49,5

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

24,5

12,4

12,1


Władze samorządowe

Urząd Gminy Drelów
ul. Szkolna 12
21-570 Drelów
tel.  (0-83) 372 00 02 , (0-83) 372 00 74
fax. (0-83) 372 00 37

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Drelów leży 150 km na wschód od Warszawy, 15 km na zachód od Białej Podlaskiej i 90 km na północ od Lublina. Gmina położona jest w rozległej nizinie, na północy obejmując dorzecze Krzny w rejonie Dołhy, na południu - dolinę Białki w rejonie Aleksandrówki, Wólki Łózeckiej i Łózek, na wschodzie - teren Rudki w okolicach Kwasówki, Witoroża i Leszczanki oraz na zachodzie dorzecze Krzny Południowej. Przez teren gminy przepływa kanał Wieprz-Krzna i rzeki: Krzna, Białka, Rudka, Danówka i Dziegciarka. Na terenie gminy zlokalizowany jest zbiornik retencyjny "Żelizna" z otoczeniem chronionego krajobrazu i ofertą agroturystyczną. Ma ona predyspozycje do zagospodarowania rekreacyjnego jako miejsce wypoczynku dla mieszkańców okolicznych gmin oraz turystów przyjeżdżających z odległych miejscowości. Na terenie gminy można spotkać wiele gatunków roślin typowych dla mikrowydm piaszczystych. Walorem florystycznym są zawarte kompleksy leśne, występujące na całym terenie gminy a przede wszystkim w jej północnym rejonie. Są to lasy sosnowe w różnym wieku, pokrywające rozległe piaszczyste gleby. Na glebach usytuowanych niżej i bardziej żyznych występują lasy mieszane dębowo-sosnowe, dębowo-grabowe lub glebowe. Są to między innymi Lasy Żerocińskie, Witorożskie i Pański Las. Większe kompleksy leśne to przede wszystkim Lasy Sokulskie. Obszary te łączy dogodna komunikacja kolejowa i drogowa. Dużą atrakcją tych lasów w sezonie letnio-jesiennym jest obfitość różnych gatunków grzybów, szczególnie w okolicach Danówki, Sokula i Leszczanki. Brak przemysłu ciężkiego na terenie Gminy Drelów tworzy kolejny walor turystyczny jakim jest nieznaczne zanieczyszczenie, świeże powietrze oraz czyste wody.
Na terenie Gminy Drelów utworzono rezerwat leśny "Liski" o powierzchni 128 ha. Ochroną objęto także uroczysko "Dęboż" o powierzchni 37 ha i "Zapowiednik Łózecki" o powierzchni 21 ha oraz "Werszki Małe" o powierzchni 15 ha. Uwarunkowania przyrodnicze przyczyniły się do powstania szlaku turystycznego pieszego Dołha - Sokule - Danówka - Witoroż - Leszczanka (na szlaku zlokalizowane są miejsca pamięci, baza noclegowa oraz wiele walorów przyrodniczych).

Przejdź w górę strony

Historia

Drelów to miejscowość położona na starych terenach osadniczych. Podczas badań wykopaliskowych przeprowadzonych w 1990 roku w Żerocinie odkryto ślady obozowiska mezolitycznego oraz osady wczesnośredniowiecznej. Natomiast badania wykopaliskowe, które odbyły się w 1992 roku świadczą o osadnictwie starożytnym, wczesnośredniowiecznym na terenie gminy (dokumentują to znalezione fragmenty ceramiki oraz krzemieni). Gmina Drelów to teren znacząco związany z dziejami Polski i Litwy jak również z Lubelszczyzną, Ziemią Brzeską i dobrami międzyrzeckimi, w których Jan Nassutowicz założył szereg wsi bojarskich. Wieś Drelów została założona prawdopodobnie również przez Jan Nassutowicza - starostę brześciańskiego, lub przez jego następców. Szacuje się, że Drelów powstał najpóźniej w 1525 roku. W dokumentach z 1602 roku nazywa się "Drzewlewo", później natomiast "Drechlów". Ze względu na nizinne położenie Drelowa, jego rejon nazwano "Bagnoszą". Od chwili powstania Drelów administracyjnie należał do województwa brześciańskiego, po Sejmie Unijnym w 1569 roku wszedł w skład nowo utworzonego województwa podlaskiego jako część dóbr klucza Międzyrzec. Przebiegająca przez te tereny granica miedzy Koroną a Litwą przez lata była niespokojna, była to granica pomiędzy powiatem brzeskim a województwem podlaskim i przechodziła ona w pobliżu miejscowości Rogoźnica, Żerocin, Worsy, pozostawiając te wsie po stronie Podlasia. Wieś Drelów została związana od połowy XIX wieku z nowo utworzonym starostwem radzyńskim. W 1858 roku gminy w powiecie radzyńskim zostały zreorganizowane przez władze rosyjskie. Powstała gmina Żerocin, a siedzibę gminy z Drelowa przeniesiono do Zahajek. Lata 1874 i 1875 to początek martylorologii unitów. Rejon Drelowa znany był z oporu przed narzuconym siłą prawosławiem. Najtragiczniejszym dniem dla drelowskich unitów stał się 17 stycznia 1874 roku, kiedy to roty kozaków, odbierając miejscowej ludności świątynię, zamordowały trzynastu wiernych. W tym okresie również wielu drelowian zesłano w głąb Rosji. 11 listopada 1918 roku, w dniu radosnym dla wszystkich Polaków, radość w Drelowie trwała bardzo krótko. Przegrani Niemcy urządzili barbarzyńską rzeź ludności cywilnej i żołnierzy Polskiej Organizacji Wojskowej. 18 listopada tegoż roku Drelów ograbiono i spalono. Na pamiątkę tego wydarzenia w miejscowości Łózki przy szkole podstawowej wzniesiono pomnik w hołdzie poległym peowiakom. Druga wojna światowa odcisnęła krwawe piętno na Drelowie i jego okolicach. 8 września 1939 roku w czasie akcji w okolicy stacji kolejowej Sokule został zestrzelony polski samolot "Karaś" wraz z trzyosobową załogą. Jedną z ostatnich akcji polskiego ruchu oporu na terenie gminy była krwawa bitwa pomiędzy Leszczanką a Janówką, w rozległym kompleksie leśnym "smolne Piece" w ramach akcji "Burza", stoczona przez oddziały partyzanckie AK "Zenona" - Stefana Wyrzykowskiego i "Lecha" - Stanisława Chmielewskiego z cofającymi się formacjami frontowymi Wermahtu, paraliżując im odwrót. Od 1918 do 1975 roku ziemie obecnej gminy należały do województwa lubelskiego, po reformie w 1975 roku weszły w skład województwa bialskopodlaskiego. Gmina Drelów powstała 1 stycznia1973 roku na bazie trzech gromad: Żerocina, Szóstki i Drelowa. Po reformie samorządowej przeprowadzonej w 1998 roku Gmina Drelów weszła w skład powiatu bialskopodlaskiego i województwa lubelskiego.

Przejdź w górę strony

Zabytki

Doskonałe atuty poznawcze stanowi szereg zabytków sakralnych, są to między innymi :

  • Kościół parafialny w Drelowie pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (świadek męczeństwa 13-tu unitów 17 stycznia 1874 roku),

  • Kaplica św. Onufrego w lasku "Horodek" - corocznie odbywają się tu słynne odpusty,
    To cudowne miejsce z kościołem pod wezwaniem św. Onufrego położone jest na terenie lasku na łąkach. Miejscowość Hordek zajmuje ok. 70 ha, leży na północnym wschodzie od Drelowa będącego obecnie siedzibą gminy i parafii. Do tego świętego miejesca prowadzą tylko dwie drogi z Pereszczówki i Drelowa. O tym miejscu niewiele wiemy do roku 1896. Historia sięga roku 1410 kiedy odbywała się słynna bitwa pod Grunwaldem. Wówczas uczestniczyła w niej chorągiew smoleńska i chorągiew z Brześcia Litewskiego. Mimo, że chorągiew nie odegrała nadzwyczajnej roli, była zdziesiątkowana to jednak król Władysław Jagiełło i wielki książę litewski - Witold zaczęli wynagradzać rycerzom. Wówczas młody podchorąży z Brześcia Radziwiłł otrzymał najwyższy tytuł - książę i ogromne pałacie niedostępnych gruntów, łąk i lasów w okolicy Horodka. Jego syn założył w roku 1481 osadę Białę Radziwiłłowską i wzniósł zamek. Założył również smolarnię z Zahajkach i Żerocinie a ok. 1520 r. małą osadę drwali. Nazywa ją Drewno, dzisiejszy Drelów. Około roku 1540 osiedlają się cztery rodziny w głębi lasów i miejscowość nazywa się Poprzeczna, dzisiejsza Pereszczówka. Ulubionym miejscem polowań Radziwiłłów były okolice Horodka i Poprzecznej. Nadali oni jej dużo przywilejów m. in. zwiększyli dostęp do lasów, możliwość polowań, nieograniczoną ilość braci, również nadali "pismo - tabela". Rok objawień św. Onufrego nie jest znany. Ich historia zaczęła się pewną wiosną, kiedy uciekła gospodarzowi klacz ze źrebięciem. Wtedy to udaje się on do gęstego lasu, w którym było słychać tylko wycie wilków. Gospodarz zabłądził i doszedł do miejsca położonego na wzgórzu - Horod (dzisiejszy Horodek). Usiadłszy pod starym dębem zaczął się rzetelnie modlić. Nagle przyszła ulewa, grzmoty. Zmęczony, zmartwiony nie wiedział jak wrócić do domu. Spostrzegł staruszka prowadzącego klacz ze źrebięciem. Przedstawił się mu, że jest tym Onufrym, pokazał drogę i poprosił aby w tym miejscu postawić krzyż. Gospodarz tego nie uczynił od razu tylko wtedy gdy zachorowała mu żona. Miejsce zaczęło być znane, przybywali ludzie z sąsiednich wsi, modlili się i doznawali łask. Drewnianą kapliczkę wystawiła zamożna kobieta, prawdopodobnie z rodu Sapiechów. Postawiono również kilka krzyży. Odpusty odbywały się 25 czerwca ku czci prawosławnego Onufrego, a na nich różnorodny handel, nawet prosiętami. Las w Horodku był bardzo stary. Ta święta ziemia w owym czasie należała do rodziny hrabich Potockich z Międzyrzeca Podlaskiego. W okolicy powstawały nowe wioski i folwarki. W odległości 7 km znajdowała się gmina Zahajki. Do Zahajek należały: Horodek, Drelów i Kwasówka. Sąsiednia gmina Żerocin znajdowała się w odległości 4 km od miejsca świętego. 25 czerwca 1896 roku spaliła się drewniana kaplica. Kościół został odbudowany w latach 1900 - 1906 w stylu cerkwi ze skośną krzyżownicą na dole. W 1905 wydarzył się wielki pożar w Pereszczówce. Spowodowało to opóźnienie budowy kościoła. Po I wojnie światowej powstała parafia w Drelowie. Budowę kończył ks. Karol Wajszczuk. Ks. bp Przeździecki sprowadził zakonnika rodem Liskowa koło Kalisza - Millera, który zamieszkał w zakrystii kościoła w Horodku. Główny ołtarz wykonał stolarz z Szachów. W 1930 r. specjaliści z Siedlec oberżnęli skośną krzyżownicę. Po niedługim czasie uderzył piorun, skrzywił krzyż i rozdarł kopułę. Po roku krzyż opadł. Odpusty zaczęły się odbywać 12 czerwca w dzień św. Onufrego. W 1938 pustelnik Miller wzniósł grotę z kamieni. W 1940 roku ksiądz Wajszczuk został aresztowany przez hitlerowców, a dwa lata później zginął. Od dłuższego czasu istniały spory między wyznawcami. Decyzją sądu w Radzyniu Podlaskim w 1940 r. katolicy otrzymali Horodek, a prawosławni Drelów. W czasie okupanci proboszczem w Horodku był ksiądz Gliszczyński. W czasie II wojny światowej w Horodku odbywały się Msze święte. W 1947 r. za inicjatywą ks. Kota zrobiono krzyż w kościele. W 1962 r. w dzień św. Onufrego piorun uderzył w tenże krzyż, ale nic nie uszkodził. W miejscowości Horodek jest więcej opadów niż w okolicy, również więcej bije piorunów gdyż ziemia jest silnie namagnesowana. Z inicjatywy ks. Charytona w pierwszej połowie lat 80 - tych przerobiony został dach na kościele w Horodku i wymieniono ołtarz.

  • Kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Szóstce,

  • Kościół pod wezwaniem św. Michała w Witorożu zbudowany z drewna modrzewiowego - zabytek klasy "0",

Ponadto na terenie Gminy Drelów zlokalizowanych jest wiele miejsc godnych zobaczenia i są to między innymi:

  • pomnik żołnierzy BCH, pomordowanych w latach 1939-1945, zlokalizowany w Drelowie,

  • pomnik pomordowanych peowiaków w Łózkach,

  • kopiec poświęcony pobytowi Józefa Piłsudskiego w Żerocinie.
    Pierwsza Brygada Legionów J. Piłsudskiego maszerowała drogami wiodącymi przez podlaskie miejscowości tj. Żakowolę - Kąkolewnicę - Szóstkę - Żerocin - Sycynę. W celu złożenie hołdu Marszałkowi Piłsudskiemu i utrwalenie pobytu w Żerocinie w roku 1915 - Pierwszej Brygady - zostało rozpoczęte sypanie pamiątkowego kopca. Na usypanie kopca potrzeba było około 7000 m3 ziemi. Ziemia na usypanie kopca; o wymiarach 18 x 18 m i wysokości 7 m, otoczonego fosą 1 x 0,5 m głębokości; pochodziła z kopanego w owym czasie kanału drelowskiego - Dziegciarki. Mieszkańcy poszczególnych wsi zwozili wozami konnymi na żelaznych kołach -"żeleźniakami", ziemię na ten kopiec. Po usypaniu kopca zasiano na nim trawę, wokół umocniono kamieniem, na górę prowadziły schodki do pamiątkowego kamienia z napisem - "Pierwszemu Dla upamiętnienia pobytu I Brygady w Żerocinie w dniach 15 i 16.VIII.1915 r. Ludność gminy Żerocin". Kopiec dookoła ogrodzono w każdym rogu zasadzono świerki przy pamiątkowym kamieniu zrobiono dwie rabaty kwiatowe. Uroczystość odsłonięcia kopca w dniu 15 sierpnia 1936 roku zgromadziła przedstawicieli wojska, władz powiatowych i wojewódzkich oraz duchownych z przedstawicielem biskupa siedleckiego. Kopiec w latach pięćdziesiątych zniszczono, ziemię rozwieziono na drogi, pamiątkowy kamień ocaliło przed zniszczeniem kilku mieszkańców wsi aby po wybudowaniu kaplicy murowanej z salą katechetyczną przez ks. Bronisława Charytona (w latach 1985-1988) przy dużej pomocy mieszkańców Żerocina - ustawić na placu przed kaplicą. Jest to jedyna pamiątka przypominająca ówczesne czasy na terenie gminy. W 1993 r. powstał Komitet - który postawił sobie cel, aby zgromadzić wszystkie pamiątki po byłym kpocu. Zaczęto gromadzić ziemię na przyszły kopiec na łące u zbiegu dróg Szachy - Żerocin, Zahajki - Żerocin - Witoroż. Wiosną 1999 roku Społeczny Komitet Odbudowy Kopca Piłsudskiego w Żerocinie wspólnie z Samorządem Wiejskim wsi Żerocin wystąpił do Nadleśniczego w Międzyrzecu Podl. z prośbą o wyrażenie zgody na budowę repliki pomnika Kopca Piłsudskiego na działce stanowiącej własność Skarbu Państwa - Nadleśnictwa Międzyrzec - niegdyś użytkowanej przez żonę ś.p. Józefa Jędrzejewicza - leśniczego z Żerocina. W dniu 30 czerwca 1999 r. 30 czerwca 1999 r. Rada Gminy w Drelowie wyraziła zgodę na wzniesienie pomnika - kopca Józefa Piłsudskiego w Żerocinie. Wiosną 2000 r. Przewodniczący Zarządu Gminy Drelów wystąpił do Nadleśnictwa Międzyrzec Podlaski z prośbą o użyczenie terenu pod budowę repliki kopca o wymiarach: średnica 5 m, wysokość 3 m,. Przesłano dwie wersje lokalizacji, podtrzymując lokalizację zaproponowaną przez Komitet Odbudowy Kopca. Nadleśnictwo Międzyrzec Podlaski wyraziło zgodę na użyczenie terenu na budowę repliki Kopca Piłsudskiego na wyżej wymienionym terenie. W związku z powyższym przeniesiono lokalizację repliki kopca z jego historycznej lokalizacji sprzed wojny do centrum wsi obok budynku po byłej kasie SOP - obecnie filia biblioteki gminnej z Drelowa, na wprost szkoły podstawowej. Na początku czerwca b.r. pracownicy Urzędu Gminy, wykonali fundament pod replikę kopca. Zostały ułożone głazy kamienne na powyższym fundamencie. Wokół kopca został ułożony plac z kostki chodnikowej wokół kopca. ponadto została umieszczone tablica z granitu, oraz zamontowany krzyż Virtuti Militari z mosiądzu, z napisem "Pierwszemu Marszałkowi Polski Józefowi Piłsudskiemu Dal upamiętnienia pobytu I Brygady w Żerocinie w dniach 15 i 16 VIII 1915 r. Ludność gminy Żerocin Odbudowano w 85-rocznicę: Zarząd Gminy Drelów i Społeczeństwo wsi Żerocin 15 sierpnia 2000 r."

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

UNIQA
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 11