masterhost.plMK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat hrubieszowski -> Gmina Trzeszczany

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Hrubieszow g. miejska Horodło Hrubieszów Uchanie Trzeszczany Werbkowice Mircze Dołchobyczów

Województwo Lubelskie - Powiat hrubieszowski - Gmina Trzeszczany

Miasto

Dane podstawowe

Gmina Trzeszczany (dawn. gmina Mołodiatycze) - gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie zamojskim.
Siedziba gminy to Trzeszczany (do końca 1999 Trzeszczany Pierwsze).
Według danych z 30 czerwca 20042, gminę zamieszkiwało 4738 osób.

Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, gmina Trzeszczany ma obszar 90,17 km², w tym:
 - użytki rolne: 80%
 - użytki leśne: 13%
Gmina stanowi 7,1% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

4738

100

2437

51,4

2301

48,6

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

52,5

27

25,5


Władze samorządowe

Urząd Gminy Trzeszczany
Trzeszczany Pierwsze 194
tel. 084 657-50-59 lub 657-50-75
fax. 084 657-50-23

Wójt - Mirosław Kutera

Sekretarz - Wacław Borkowski

Skarbnik  -Michalina Kiecana

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Trzeszczany położona jest w powiecie hrubieszowskim, który jest najbardziej wysuniętym na wschód obszarem Polski. Od wschodu sąsiaduje z gminą Hrubieszów, od południa z gminą Werbkowice, od zachodu z gminą Grabowiec, od północy z gminą Uchanie oraz na niewielkim odcinku od strony płd.-zach. - z gminą Miączyn.
Gmina obejmuje powierzchnię 90,17 km2 i liczy 5267 mieszkańców. Składa się z 14 sołectw.
Wieś Trzeszczany - jako siedziba urzędu i władz samorządowych gminy, położona niegdyw powiecie horodelskim, po raz pierwszy w źródłach historycznych wzmiankowana była w 1468 r. Wówczas istniała tu już parafia rzymskokatolicka. Pierwszy kociół katolicki pochodzący sprzed 1468 r. zostałna przełomie XIX i XX w. przeniesiony do miejscowoci Chmiel w dawnym powiecie lubelskim. Obecny neogotycki kociół murowany wzniesiono w latach 1913 - 1923.
Do innych interesujących zabytków architektonicznych wiadczących o bogatej kulturze gminy zaliczyć należy klasyczny pałac w Trzeszczanach pochodzący z XIX w. z oficyną, spichlerzem, stajniami i budynkiem mieszkalnym, usytuowany w parku krajobrazowym, także z XIX w. Zachowały się też pozostałości parku Nieledew z murowanym dworem z drugiej połowy XIX w., z oficyną, drewnianą rządcówką i murowaną ziemną lodownią.
Według spisu z 1827 r.Trzeszczany liczyły 428 mieszkańców i 60 domów. W XIX w. funkcjonował tu także browar. Na terenie gminy znajdują się 263 stanowiska archeologiczne, wiadczące o 699 faktach osadniczych. Trzy sporód nich wpisano do rejestru zabytków. Są to: cmentarzysko kurhanowe w Trzeszczanach, kurhan w Józefinie i kurhan w Korytynie. Z badań archeologicznych wynika, że krajobraz kulturowy gminy Trzeszczany kształtował się w epoce neolitu i brązu (cykl kultur sznurowych, kultura łużycka) później przez kulturę przeworską, dalej wielborską, by we wczesnym średniowieczu zdominowany został przez kulturę Słowian.

Przejdź w górę strony

Gospodarka

Podstawą rozwoju gospodarczego gminy jest rolnictwo. Przemiany społeczno- gospodarcze zachodzące w ostatnim okresie nie spowodowały zasadniczych zmian w strukturze funkcjonalnej obszaru. Spowodowały potrzebę restrukturyzacji jakościowej tej dziedziny gospodarki w kierunku rozwoju funkcji związanej z przetwórstwem rolno- spożywczym.

Drobne formy przedsiębiorczości rozwijają się, w formie podmiotów gospodarczych oraz osób fizycznych lub spółek cywilnych.

Struktura gospodarcza gminy jest zdecydowanie monofunkcyjna, zdominowana przez rolnictwo, z którym związane jest ponad ¾ ogółu pracujących ( 81%).

Pozostała część osób pracujących zatrudniona jest w przemyśle, handlu, edukacji i administracji. Podstawą działalności rolniczej są bardzo korzystne warunki naturalne, które pod względem wartości waloryzacji rolniczej przestrzeni produkcyjnej kwalifikują gminę na bardzo wysokim miejscu na terenie lubelszczyzny ( wg oceny IUNG- Puławy, 103 pkt jeden z najwyższych wskaźników).

W gminie znajdują się 723 gospodarstwa indywidualne oraz 244 gospodarstw o pow. do 1 ha. Gospodarstwa w większości są słabo wyposażone, wyposażenie, budynki, maszyny są stare. W ostatnich latach następuje spadek ilości gospodarstw rolnych. A co za tym idzie coraz więcej osób odchodzi od produkcji rolniczej.

Jednocześnie należy zauważyć, że wiodącym kierunkiem jest produkcja roślinna wspomagana przez uprawy warzywnicze i sadownictwo związane z przemysłem w VIN-KON Nieledew, jednak skala upraw warzywniczych i owocowych nie jest adekwatna do posiadanego potencjału, ma to związek głównie z niestabilnością cen tych towarów w dłuższym okresie oraz z kryzysem w skali kraju jaki przeżywa branża przetwórcza.

W strukturze zasiewów dominują zboża.

Działalność przemysłową na terenie gminy prowadzą drobne zakłady usługowo- przetwórcze przemysłu spożywczego i budowlanego oraz Zakład VIN-KON Nieledew i gorzelnia w Leopoldowie.

Ważniejsze zakłady przetwórcze działające na terenie gminy to:

Ważne znaczenie dla funkcjonowania gminy ma rozwój usług o charakterze komercyjnym: bytowych, handlowych, gastronomicznych, rzemiosła. W bilansie usług obserwuje się najszybszy wzrost placówek o charakterze rzemieślniczo – usługo- handlowym, szczególnie w miejscowościach Nieledew, Trzeszczany.
Najbardziej dynamiczną sferą usług komercyjnych jest handel liczący około 80 placówek. Są to jednostki zajmujące się handlem obwoźnym i małe sklepy spożywczo – przemysłowe. Niewiele jest sklepów o bardziej wyspecjalizowanym profilu. Na terenie gminy brak jest placówek świadczących usługi gastronomiczne, jedynie w Nieledwi jest zarejestrowana pijalnia piwa.
Na terenie gminy istnieją również tzw. obiekty obsługi rolnictwa ( m.in. magazyny zbożowe, punkt skupu żywca itp.,), jednak nie wpływają one znacząco na stopień zatrudnienia pomimo wyraźnej przewagi rolnictwa nad innymi dziedzinami gospodarki.
Poddając ocenie całość gospodarki gminy Trzeszczany należy powiedzieć, że gmina ma profil typowo rolniczy, z domieszką przemysłu rolno- spożywczego. Sieć usługowa jest średnio rozwinięta i mało urozmaicona. Większość zakładów to małe i średnie przedsiębiorstwa z przewagą małych. Firmy nie zaspokajają potrzeb lokalnego rynku pracy. Największym pracodawcą jest „VIN- KON Nieledew” i ta firma jest dominantą, struktury przemysłu gminy, jak i struktury zatrudnienia pozarolniczego w gminie. Jest zbyt mało tzw. alternatywnych źródeł zarobkowania. Na terenie gminy słabo rozwinięte są instytucje obsługi gospodarczej, występuje jedynie Bank Spółdzielczy w Trzeszczanach, brakuje instytucji doradczych, marketingowych, promocyjnych itp.

Przejdź w górę strony

Kultura i rozrywka

Działalność kulturalna na terenie gminy Trzeszczany prowadzona jest przede wszystkim przez Gminny Ośrodek Kultury w Trzeszczanach z filią w Nieledwi.
Gminny Ośrodek Kultury w Trzeszczanach prowadzi działalność zgodną ze statutem placówki, potrzebami środowiska oraz zaleceniami organizatora. Przy realizacji swoich zadań współpracuje z licznymi organizacjami, stowarzyszeniami, fundacjami i instytucjami: szkoły, organizacje kombatanckie, klub sportowy, parafie, Urząd Pracy, Starostwo Powiatowe, inne placówki kultury.
Z ważniejszych imprez cyklicznych należałoby wymienić:

W struktury Gminnego Ośrodka Kultury wchodzi również Gminna Biblioteka Publiczna i jej filia w Nieledwi, która zajmuje się gromadzeniem, opracowaniem i udostępnianiem zbiorów bibliotecznych, popularyzacją czytelnictwa, gromadzeniem materiałów dotyczących wiedzy o gminie, regionie i Unii Europejskiej, udostępnianiem prasy. Od 1 stycznia 2004 roku w bibliotece tworzony jest katalog elektroniczny. Wszyscy chętni mogą korzystać ze światowych zasobów internetowych w czytelni internetowej, która powstała w ramach akcji IKONKA. Przy bibliotece w Trzeszczanach działa od października 2004 roku Klub Wsparcia Koleżeńskiego utworzony z inicjatywy Powiatowego Urzędu Pracy w Hrubieszowie, a prowadzony przez wolontariuszy. Celem KWK jest aktywizowanie osób bezrobotnych, pomoc w poszukiwaniu pracy w regionie oraz przez Internet, przygotowywanie dokumentów aplikacyjnych, organizowanie warsztatów m.in. z obsługi komputera, podstaw nauki j. angielskiego itp.

Na terenie gminy w miejscowości Nieledew, zorganizowana jest przez Panią Magdalenę Sielicką w jej prywatnym mieszkaniu pracownia tkacka, w której młodzież z terenu gminy zgłębia tajniki tkactwa artystycznego i użytkowego. Prace z tej pracowni znajdują się w wielu prywatnych zbiorach poza granicami naszego kraju m.in. we Włoszech, Norwegii, USA, Szwecji, Szwajcarii i Australii. Prace były pokazywane na wielu wystawach i targach w całym kraju.

Przejdź w górę strony

Sport

Sport na terenie gminy rozwija się w Szkołach Podstawowych i Gimnazjum przy których znajdują się obiekty sportowe oraz na bazie klubu sportowego Płomień- Spartan Nieledew.
Klub działa poprzez dwie sekcje: piłka nożna oraz siatkówka.
W sekcji piłka nożna Płomień- Spartan Nieledew należy do zrzeszenia LZS i od roku 1992 występuje w V lidze zamojskiej z roczną przerwą w 2003r. gdy po spadku o klasę niżej występował w klasie „A”. Drużyna zrzeszająca około 40 członków w różnych kategoriach wiekowych rozgrywa swoje mecze na stadionie w Nieledwi. Sport na terenie Gminy ma bogate tradycje, szczególnie rozgrywki piłki nożnej. W latach 80-tych i na początku 90-tych w IV lidze w występował Płomień Trzeszczany oraz w latach 80- tych Vizana Nieledew.
Obecna drużyna powstała z fuzji dwóch klubów Spartana Nieledew oraz Płomienia Trzeszczany w roku 1994. Klub odnosi wiele sukcesów na licznych zawodach i igrzyskach wojewódzkich, co zostało uhonorowane wieloma dyplomami i nagrodami znajdującymi się w klubowych zbiorach. Obecnie Prezesem klubu jest Pan Tadeusz Szopiński, a kierownikiem drużyny Pan Tadeusz Kondratiuk.

Przejdź w górę strony

Atrakcje przyrodnicze

Na terenie gminy znajduje się wiele terenów zielonych łąki, lasy głównie liściaste, w których żyje wiele zwierzyny m.in. sarny, dziki, zające i wiele innych oraz rozległe zbiorniki wodne w Nieledwi i Zaborcach - bogato zarybione.

Można spotkać też żołny - ptaki w Polsce rzadko spotykane.
Żołna - Ciepłolubny gatunek żyjący na terenach półotwartych. W Polsce gnieździ się najwyżej 50 par w płd.-wsch. części kraju na dość nietrwałych stanowiskach. W krajowej awitaunie jest jedynym przedstawicielem rodziny, rozprzestrzenionej w Eurazji, Afryce i Australii. Gatunek południowy, stenobiontyczny. Podgatunków nie wyróżniono. 
W Polsce utrzymuje się niewielka populacja w dolinie Sanu pomiędzy Przemyślem a Radymnem. Zajmuje ona obszar ok. 150 km2. Poza tym w ostatnich dziesięcioleciach notowano pojedyncze, zwykle efemeryczne stanowiska koło Szczytna, Krasiczyna, Jasła, Rzeszowa, Dębicy i Hrubieszowa. W czasie przelotów żołnę obserwuje się sporadycznie w różnych częściach kraju.
Miejsca gniazdowania żołny ulegają częstym przekształceniom wskutek oddziaływania naturalnych czynników (erozja i sukcesja roślinności) oraz gospodarki człowieka. Zmiany antropogeniczne są związane z niwelacją i umacnianiem brzegów rzek oraz zapobieganiem erozji zboczy wąwozów. Innego rodzaju niekorzystne przekształcenia siedlisk wynikają z rozwoju mechanizacji i chemizacji rolnictwa.

W całym kraju jest ich nie więcej niż 50 par. W głównej ostoi między Przemyślem a Radymnem w latach 1965-84 gnieździło się maksymalnie 30 par na 10 stanowiskach. W 1984 r. gnieździło się 10 par w okolicach Przemyśla, a pod koniec lat osiemdziesiątych 10-20 par w rejonie Hrubieszowa.
W ciągu ostatnich kilku stuleci w Europie zarejestrowano gwałtowne wahania liczebności populacji żołny oraz zmiany wielkości jej areału lęgowego. W ostatnich dziesiątkach lat ptak ten coraz częściej zaczął się gnieździć w środkowej Europie. W Polsce odnotowano jak dotychczas najliczniejsze pojawy żołny, po czym oznaki ekspansji tego gatunku jakby wygasły. Trudno dzisiaj przewidzieć, czy żołna na stałe zasiedli nowe tereny w kraju, czy wyginie, co jest bardzo prawdopodobne, jako że chodzi tu o populację bardzo małą i brzeżną.

 

Przejdź w górę strony

Historia

Datę powstania Trzeszczan trudno jest ustalić. Brak jest jakichkolwiek zapisków, od kiedy ta wieś istnieje i skąd wywodzi się jej nazwa. Prawdopodobnie Trzeszczany istniały jużw dawnych czasach słowiańskich. Według jednej z wielu legend, dawniej Trzeszczany otaczał z trzech stron las, tworząc jakby trzy ściany. Stąd prawdopodobnie miejscowość ta nosiła nazwę Trzyściany. W późniejszym okresie nazwa ta została przekształcona na Trzeszczany.

Wieś położona była w staropolskim powiecie horodelskim. Po raz pierwszy wzmiankowana w źródłach w 1468 roku, kiedy istniała tu już parafia rzymsko-katolicka. Wedle rejestru poborowego z 1472 r. były tu dwa działy uboższej szlachty: Piotra Koszela oraz braci Franciszka (?) i Ziemniaszka. Już wówczas istniały tu 2 karczmy zajezdne. Natomiast według innego rejestru, z 1578, występowało we wsi 5 części szlacheckich (m. in. Łuszczewskich) na 5,75 łana (130,2 ha) gruntów uprawnych.

Wg spisu z 1827 r. wieś liczyła 66 domów oraz 428 mieszkańców; zaś wg spisu z r. 1921 (wówczas w gm. Mołodiatycze) już 155 domów oraz 896 mieszkańców, w tym 80 Żydów i 164 Ukraińców.

W XIX stuleciu funkcjonował tu browar, w 1879 r. produkujący 3.430 wiader piwa.Na początku XX w. Trzeszczany należały do dziedzica Milzeckiego. W 1894 r. Cały majątek zakupił dziedzic Jan Bielski. Przed zakupieniem majątku zajmował się handlem. Po niedługim czasie wykupił herb szlachecki, a później nawet tytuł książęcy. Już w XVIII wieku w Trzeszczanach istniała szkoła.

Obecny neogotycki kościół murowany p.w. Świętej Trójcy i Narodzenia N.M.P. wzniesiono w latach 1913 -1923 wg projektu Stefana Szyllera. Do innych interesujących zabytków architektonicznych, świadczących o bogatej przeszłości gminy, zaliczyć należy zespół pałacowy Bełżeckich z I poł. XIX w. w którego skład wchodzi klasycystyczny pałac w Trzeszczanach, pochodzący z XIX wieku, z oficyną, spichlerzem, stajniami i budynkiem mieszkalnym, usytuowany w rozległym parku krajobrazowym, także z XIX wieku, w stylu angielskim. Zachowały się też pozostałości parku w miejscowości Nieledew z murowanym dworem z drugiej połowy XIX wieku, z oficyną, drewnianą rządcówką i murowaną ziemną lodownią.

Częstym widokiem tych okolic są przydrożne kapliczki, których jest niezliczona ilość. Na uwagę zasługują kapliczki w Bogucicach i w Nieledwi.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 13