masterhost.plMK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat kraśnicki -> Gmina Dzierzkowice

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Annopol miasto Annopol Gościeradów Trzydnik Duży Szastarka Dzierzkowice Kraśnik g. miejska Kraśnik Urzędów Wilkołaz Zakrzówek

Województwo Lubelskie - Powiat kraśnicki - Gmina Dzierzkowice

Gmina Dzierzkowice

Dane podstawowe

Gmina Dzierzkowice to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie lubelskim.
Od 30 grudnia 1999 siedzibą gminy są Dzierzkowice (wcześniej Terpentyna). Urząd gminy znajduje się nadal w Terepentynie, niegdyś odrębnej jednostce, obecnie części wsi Dzierzkowice.
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwały 5394 osoby.

Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, gmina Dzierzkowice ma obszar 86,81 km², w tym:

  • użytki rolne: 71%
  • użytki leśne: 23%

Gmina stanowi 8,63% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

5394

100

2713

50,3

2681

49,7

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

62,1

31,3

30,9


Władze samorządowe


Urząd Gminy w Dzierzkowicach
ul. Terpentyna 1
23-251 Dzierzkowice
tel/fax (081) 822 15 00

Przejdź w górę strony

Infrastruktura

W każdej miejscowości jest:

Połowa miejscowości ma wybudowane chodniki przy drogach.

Na terenie gminy wybudowana jest nowoczesna oczyszczalnia ścieków typu "BIOVAC", trzy i pół miejscowości jest skanalizowane.

Na terenie całej gminy wprowadzony jest kontenerowy system gromadzenia odpadów.

Przejdź w górę strony

Gospodarka

Gmina Dzierzkowice ma charakter typowo rolniczy. Rolnictwu sprzyjają warunki naturalne: klimat odznaczający się wysokimi średnimi wartościami temperatury powietrza, długim okresem wegetacji i okresem bez przymrozków, a także dobre gleby lessowe należące w przeważającej części do kompleksu pszennego i żytniego bardzo dobrego.
W strukturze zasiewów dominują zboża (45,1%), ziemniaki (16,6%) i buraki cukrowe (14,8%). Bardzo mało uprawia się żyta (4,2%).

Kosztem upraw tradycyjnych w ostatnich latach dużą powierzchnię zajęły plantacje krzewów jagodowych (porzeczek i malin) oraz truskawek.

Małą powierzchnię gminy zajmują sady. Niemal w całości są to jednak sady nowoczesne, wysokotowarowe.

We wschodniej części gminy uprawia się chmiel.

W strukturze własności zdecydowanie dominuje gospodarka indywidualna. Gospodarstwa charakteryzują się dużym rozdrobnieniem. Prawie połowa gospodarstw ma powierzchnię mniejszą niż 5 ha.

Poziom hodowli zwierząt gospodarskich zbliżony jest do średniego w województwie. Gmina Dzierzkowice na tle innych gmin wyróżnia się dużym udziałem gospodarstw specjalizujących się w hodowli drobiu.

Inna istotna rolę w gospodarce odgrywa także rybactwo. Znajdują się tu dwa kompleksy stawów, w których hodowane są karpie.

Ze względu na dużą lesistość ważna dziedziną gospodarki jest również leśnictwo. Większość lasów stanowią lasy gospodarcze, gdzie pozyskuje się duże ilości drewna.

Na terenie gminy zarejestrowanych jest 140 podmiotów gospodarczych, z czego 20 zajmuje się produkcją, 60 handlem i 60 usługami.

 

Przejdź w górę strony

Kultura i rozrywka

Kultywowanie tradycji ludowych jest bardzo ważnym elementem życia każdego społeczeństwa, dlatego też chcemy ją rozwijać i pielęgnować w gminie Dzierzkowice.

Koordynatorem działalności kulturalnej w gminie Dzierzkowice jest Gminny Ośrodek Kultury. Kierownikiem GOK jest Elżbieta Bis.

GOK zatrudnia również instruktora plastyki jak również pracownika obsługi i pracownika ds. księgowości. W zależności od potrzeb zatrudniani są pracownicy godzinowi tj. choreograf, muzyk, instruktor recytacji czy teatru. To właśnie w GOK odbywają się próby dziecięcych zespołów teatralnych, zespołu muzycznego "Denis", grup wokalnych. Tutaj odbywają się spotkania, występy, koncerty, dyskoteki dla dzieci oraz różne imprezy zarówno dla dzieci i dla dorosłych, na których organizację pozwalają skromne warunki lokalowe.

Staramy się bardzo intensywnie rozwijać kulturę zaczynając od najmłodszych mieszkańców naszej gminy. Nasza działalność kulturalna oparta jest nie tylko na bazie zespołów działających na co dzień w GOK, ale i w terenie. Gminy Ośrodek Kultury ściśle współpracuje z aktywnymi obecnie zespołami tj. Zespołem Śpiewaczy z Zastawia i Zespołem Obrzędowym "Podwodziacy" z Dzierzkowic Podwody. Udzielamy im wszelkiej pomocy w doborze repertuaru, pisaniu scenariuszy, uczestniczymy w próbach. Realizujemy przesyłane nam propozycje dotyczące konkursów czy eliminacji, a następnie kierujemy tam zespoły, aby sprawdziły tam swoje umiejętności. W związku z tym bierzemy udział w licznych imprezach, eliminacjach, zdobywając liczne dyplomy i wyróżnienia.

I tak np. w styczniu 2000 r. zespół wokalny "Dzierzkowiacy" oraz solista Konrad Kaproń brali udział w I Powiatowym Przeglądzie Kolęd i Pastorałek oraz Zespołów Kolędniczych w Trzydniku. Solista otrzymał nagrodę, natomiast zespół nagrodę pieniężną.

Można by było przytaczać wiele innych przykładów, ile można własną siłą osiągnąć przy niedużych nakładach finansowych jakie mamy przeznaczone na rozwój kultury. Ale jesteśmy dumni z osiągnięć i wdzięczni tym, którzy czynnie nam pomagają.

Działalność GOK jest bardzo bogata i zróżnicowana. Odzwierciedleniem naszej pracy jest prowadzona od połowy 1997 roku kronika. Zawiera ona wyjątkowo bogaty materiał opisowy i fotograficzny. Od czasu założenia jest kończony czwarty tom.

Wnętrze GOK jest dekorowane gazetkami ściennymi zawsze, staramy się, aby były to aktualne związane z rocznicami, świętami lub stanowiące po prostu dekoracje.
Ponadto sporządzamy wiele prac plastycznych np. stroiki, wystawy okolicznościowe, ogłoszenia, zawiadomienia.

W GOK prowadzone są również zajęcia świetlicowe dla dzieci, gdzie mogą spędzić przyjemnie czas.

Własnym sumptem wydajemy "Gazetę Dzierzkowicką".
Dotychczas wyszły 32 numery. Zachęcamy wszystkich do udziału w jej tworzeniu.

Jako kierownik GOK pragnęłabym, aby praca w kulturze była zawsze doceniana przez społeczeństwo, i zachęcałabym do jej poznawania.
Musimy jednak uświadomić sobie fakt, że właśnie to kultura umożliwia nam rozkwit najpiękniejszych zdolności człowieka. Zwłaszcza w tak trudnych czasach w jakich przyszło nam żyć i poprzez kulturę możemy uwrażliwić społeczeństwo. Jak również uprzyjemnić i urozmaicić monotonię życia. Zapraszam i zachęcam wszystkich do krzewienia kultury w gminie Dzierzkowice.

Gminna Biblioteka Publiczna w Dzierzkowicach istnieje od 1950r

Jest ona ważną i potrzebną placówką kulturalną w gminie Dzierzkowice.
Głównym zadaniem biblioteki jest różnorodna działalność kulturalno - oświatowa polegająca na prowadzeniu lekcji bibliotecznych, przygotowani konkursów, przeglądów książek, spotkań czytelniczych, wieczorów literackich oraz propagowaniu czasopism.

Obecnie GBP posiada 1 filię w Dzierzkowicach Woli. Stan księgozbiorów w obu placówkach wynosi ponad 12000 pozycji. Liczba czytelników zarejestrowanych w gminie w br. przekroczyła 400. W bibliotece prenumerowanych jest 19 tytułów czasopism o różnym przeznaczeniu, które cieszą się dużym zainteresowaniem wśród czytelników.

 

Przejdź w górę strony

Sport

Sportową wizytówką gminy Dzierzkowice jest Ludowy Klub Sportowy "DZIERZKOWICE", który powstał w 1995 r. W klubie działają dwie sekcje sportowe: "wyczynowa" tenisa stołowego i "amatorska" piłki siatkowej.

Sekcja tenisa stołowego należy do najlepszych w województwie lubelskim, działa od 1990 r. (do 1995 roku jako Ludowy Zespół Sportowy). Zaczynała praktycznie od zera. Brak było specjalistycznego sprzętu, stare, zniszczone stoły, amatorskie rakietki, brak strojów, instruktora itp.
W pierwszym historycznym meczu o mistrzostwo klasy okręgowej drużyna LZS Dzierzkowice przegrała z LZS Idalin 3:15, a wystąpili w niej Rudolf Dwornikiewicz, Andrzej Zdenicki, Michał Zdenicki, Dariusz Płecha i Marek Bis.

W ciągu 11 lat gry w różnych ligach (klasa okręgowa, III liga, II liga "B") przez drużynę przewinęło się ponad trzydziestu zawodników. Różne były też wyniki tej rywalizacji. Dotychczas najlepsze, drugie miejsce w II lidze "B", zajęli zawodnicy z Dzierzkowic w sezonach 1996/97 i 1997/98. Niestety, przegrane baraże (z "Polonią" Białogon i "Ladą" Biłgoraj) nie pozwoliły wtedy awansować do II ligi.
Jednak w obecnym sezonie po wygraniu wszystkich meczy w III lidze upragniony awans do II ligi stał się faktem. Awans wywalczyli: Artur Domański, Paweł Cebula, Rafał Ostrowski, Grzegorz Wisiński i grający trener Krzysztof Zdyb.

Tenis stołowy w Dzierzkowicach to nie tylko liga. To również młodzież, dziewczęta i chłopcy, którzy trenują i chcą pójść w ślady starszych kolegów. Biorą oni udział w turniejach klasyfikacyjnych wojewódzkich i mistrzostwach województwa we wszystkich kategoriach wiekowych, najlepsi reprezentują województwo lubelskie w turniejach ogólnopolskich, Mistrzostwach Polski Zrzeszenia LZS i innych. Prawie zawsze wracają z pucharami, medalami, dyplomami.

Przejdź w górę strony

Atrakcje przyrodnicze

Gmina należy do Dzielnicy Lubelsko-Chełmskiej, która odznacza się największymi wartościami nasłonecznienia względnego w okresie letnim, znacznymi sumami opadów atmosferycznych i najwyższą liczbą dni z gradem.

Największy wpływ na kształtowanie się klimatu ma powietrze polarno-morskie. Średnia roczna temperatura wynosi 7,7ºC, a w okresie wegetacyjnym 13,6ºC i należy do najwyższych w województwie. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń (-2,7ºC), najcieplejszym lipiec (18,7ºC).

Przeważają wiatry sektora zachodniego. W styczniu ich prędkość przekracza 5m/s i jest wyraźnie wyższa niż w zachodniej części województwa.

Z rocznej sumy opadów wynoszącej 500 mm na lato przypada 340, a na zimę 160mm. Latem część opadu stanowi grad, bowiem gmina leży w zasięgu szlaków gradowych. Zdarza się tu 5 - 10 dni z gradem.

Różnorodność form rzeźby i pokrycia terenu w istotny sposób modyfikuje warunki klimatyczne gminy. Na niewielkiej przestrzeni znajdują się tu obszary o bardzo różnych warunkach klimatycznych.

Gmina Dzierzkowice leży w obrębie regionu obejmującego centralną i zachodnią część pasa Wyżyn i Roztocza. Jest to obszar o bardzo rzadkiej sieci wód powierzchniowych, a na tle całej Polski wyróżniają go rozległe pustki wodne. Występują tu przeważnie na znacznych głębokościach wody szczelinowo-warstwowe i szczelinowe.

Gmina Dzierzkowice leży niemal w całości w dorzeczu Wyżnicy, prawego dopływu Wisły. Na terenie gminy długość rzeki wynosi około 17,2 km, zaś średni spadek rzeki to 1,41%. Wyżnica charakteryzuje się śnieżno-deszczowym ustrojem zasilania. Maksymalne przypływy przypadają na kwiecień oraz wrzesień. Wyżlica płynie płaską doliną, której szerokość wynosi od 750m do 350m. Rzeka płynie częściowo uregulowanym korytem. W dnie doliny znajdują się trzy kompleksy stawów. Na 20,4 km biegu rzeka przyjmuje jedyny prawy dopływ - Urzędówkę, której wody służą do napełniania stawów rybnych. W dolinach obu rzek istnieje 6 źródeł o wydajności poniżej 1 l/s.

Niewielki fragment gminy, na południe od Ludmiłówki należy do dorzecza rzeki Tuczyn, dopływu Sanny. Obszar ten jest pozbawiony cieków wodnych, a odpływ wody odbywa się dzięki konfiguracji terenu w formie powierzchniowego spływu wód deszczowych i roztopowych oraz podziemnego odpływu wód infiltrujących.

Wody podziemne mają charakter szczelinowo-warstwowy. Jakość wód jest dobra, nie wymagają uzdatniania. Najpłytsze studnie występują w dolinach rzek i maja głębokość 1m. Na stokach głębokości sięgają 20-40m, a w okolicach Ludmiłówki sięgają 70m.

Zróżnicowanie skał podłoża oraz rzeźba terenu zadecydowała o wykształceniu się różnych typów gleb. Skałami macierzystymi są lessy, margle, wapienie kredowe, piaski i aluwia rzeczne.

Największą powierzchnię stanowią gleby lessowe występujące na południe od Wyżnicy. Są to gleby wysokiej produktywności, jednak bardzo podatne na zmywanie. Na obszarach o większych spadkach występują gleby brunatne, które powstały przez zmycie górnych poziomów do iluwiów. Gleby te zaliczane są do II i III klasy bonitacyjnej i kompleksu pszennego.
Na zachód od Sosnowej Woli oraz w północnej części gminy występują gleby bielicowe. Ze względu na lekki skład mechaniczny są słabo zwięzłe i nadmiernie przepuszczalne. Zaliczane są do IV i V klasy bonitacyjnej i kompleksu żytnio-ziemniaczanego i żytnio-łubinowego.

W dolinie Wyżnicy występują mady. Są to gleby o sporej zawartości próchnicy, odczynie zbliżonym do obojętnego, zasobne w łatwo przyswajalny fosfor i potas. Są to gleby wysokiej wartości produkcyjnej.

terenie gminy Dzierzkowice występują zbiorowiska roślinności leśnej, wodnej, torfisk, łąk i pastwisk, sadów owocowych oraz zbiorowiska ruderalne.

W gminie przeważają lasy świeże, występują także lasy mieszane, bory wilgotne. Przedstawicielami są: grab, buk, dąb, sosna, lipa drobnolistna, jawor. W lasach występują malownicze i atrakcyjne formy krajobrazowo-leśne z wyjątkowo obficie rosnącymi rzadkimi i chronionymi gatunkami leśnymi.

Zbiorowiska wodne
Roślinność wodna i nadwodna zgrupowana jest głównie w dolinie Wyżnicy w korycie tej rzeki i założonych w tej dolinie stawach rybnych.
Przedstawiciele: rdestnica wąskolistna, moczarka kanadyjska, pałka szerokolistna, trzcina pospolita, jeżogłówka, manna, oraz różne gatunki turzyc.

Zbiorowiska synantropijne
Na ogół zbiorowiska łąkowe i pastwiskowe przedstawiają mozaikę zbiorowisk trawiastych, w różnym stopniu sztucznie zmienionych na skutek nawożenia, uprawy wysokoprodukcyjnych traw i roślin dwuliściennych, oraz z powodu zabiegów melioracyjnych. z nielicznych rzadszych roślin występujących na łąkach w gminie Dzierzkowice na uwagę zasługują storczyki i pełnik europejski.

Osobliwości florystyczne
Na terenie gminy Dzierzkowice stwierdzono 12 stanowisk chronionych i rzadkich w skali kraju roślin. Dotyczy to 25 gatunków roślin naczyniowych, wśród których 7 reprezentuje najrzadsze regionalne rośliny górskie i chronione: pluskwica europejska, groszek wschodniokarpacki, lilia złotogłów, szczyr trwały, widłak wroniec, lepiężnik różowy, paprotnik kolczasty.

 

Przejdź w górę strony

Historia

Dzierzkowice mają bogatą przeszłość historyczną. Wieś istniała już na początku XIII wieku. Pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z 1320 roku. 
Założycielem (w 1326 r.) miał być Dzierżysław (Dzierżek), od którego pochodzi nazwa miejscowości. Stanowiła prywatną własność możnego wówczas rodu Dzierżków. Potem przeszła w posiadanie królewskie. 13 lipca 1405 roku Dzierzkowice lokowane były na prawie magdeburskim (średzkim) przez króla Władysława Jagiełłę. 
Istniejący tu zamek - wzniesiony prawdopodobnie za Kazimierza Wielkiego - był siedzibą starostwa urzędowskiego obejmującego: Urzędów, Dzierzkowice i Księżomierz (klucz dóbr królewskich). Przy zamku istniał dwór zbudowany z drewna. 
Mieszkańcy sporadycznie znajdują jeszcze elementy budowli i jej wyposażenia.
Dzięki opiece władców polskich w XV i XVI wieku Dzierzkowice notowały swój największy rozwój. Tutejszy folwark należał do najbardziej rozwiniętych w królewszczyznach Lubelszczyzny. Szczególnie dobrze rozwinięte było młynarstwo, bartnictwo, budownictwo, gospodarka hodowlana i produkcja rolnicza.
W czasie potopu szwedzkiego spalone zostały gospodarstwa wybranieckie w Dzierzkowicach Łanowych oraz kościół parafialny w Boiskach.
Z kronik historycznych dowiadujemy się również, że w XVI i XVII wieku w Dzierzkowicach miały miejsce antypańszczyźniane wystąpienia chłopów. 
W latach 1551-1809 właścicielami Dzierzkowic byli starostowie urzędowscy. Jednym z pierwszych był książę Jerzy Słucki. W 1656 roku dobra dzierzkowickie z królewskiego nadania przeszły na własność Teodora Denhoffa, starosty i podkomorzego koronnego, a w roku 1771 otrzymał je Kajetan Potocki - rotmistrz chorągwi pancernej. Ostatni dziedzic Dzierzkowic Leopold Szczepański za udział w powstaniu listopadowym 1830 roku zesłany został w głąb Rosji (jego majątek przejął w posiadanie rząd rosyjski).
Po powstaniu listopadowym w roku 1835 Dzierzkowice nadane zostały generałowi T. Gejsmarowi, który zmarł bezpotomnie i został tu pochowany. Od 1892 roku dobra mała w posiadaniu baronowa Natalia Gejsmar, po czym w 1919 roku przeszły na własność państwa.
W latach okupacji austriacko-węgierskiej (1915-1918) w Dzierzkowicach znajdował się posterunek żandarmerii austriackiej. Dzierzkowianie przystąpili do działalności konspiracyjnej. We wsi powstał oddział Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). Kierownictwo objął J. Wójtowicz. 2 listopada 1918 roku urzędowski oddział POW wraz z miejscowymi dokonał rozbrojenia Austriaków. Wieś była wolna od okupanta.
Pierwsza wojna światowa nie oszczędziła gminy. W lipcu 1915 roku trwały tu ciężkie walki między wojskami austro-węgierskimi i armią rosyjską. Atakowała wówczas IV Armia Austriacka. Wraz z nimi szła I Brygada Legionów J. Piłsudskiego. Pod datą 8 lipca żołnierz brygady zanotował: "Przechodziliśmy przez spalone wioski i o godzinie 11.00 weszliśmy do Dzierzkowic. Wieś ciągnęła się na 10 km i była doszczętnie spalona." Do dzisiejszego dnia pozostały ślady z tych morderczych zmagań cmentarze wojenne, w których pochowano poległych żołnierzy austriackich i rosyjskich, a także Polaków siłą wcielonych do tych armii.

Trudne było życie mieszkańców Dzierzkowic po uzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Ogromnym wysiłkiem wieś została odbudowana po zniszczeniach wojennych. 
W okresie międzywojennym 1918-1939 aktywność dzierzkowian ujawniła się w działalności politycznej i społecznej. Silnie rozwinięty był ruch ludowy. Po utworzeniu w kraju Stronnictwa Ludowego, w Dzierzkowicach znalazło się wielu jego zwolenników. Prężnie działały Koła Młodzieży Wiejskiej R.P. "Wici".
Rozwijało się życie kulturalne. Młodzieżowe zespoły artystyczne prezentowały kulturę ludową. Działalność tę przerwał wybuch II wojny światowej.
We wrześniu 1939 roku w Dzierzkowicach nie było większych działań wojennych. 5 września miała miejsce walka powietrzna nad Dzierzkowicami. Polski myśliwiec zestrzelił 2 samoloty niemieckie. Jeden lotnik niemiecki został zastrzelony w czasie opadania na spadochronie. Dwaj inni po przesłuchaniu zostali skazani na karę śmierci za barbarzyńskie bombardowanie ludności cywilnej. 
13 września oddział kawalerii niemieckiej został zaatakowany przez żołnierzy WP. W Dzierzkowicach utrwaliła się okupacja niemiecka która trwała 5 lat.
W czasie II wojny światowej Dzierzkowice nie zostały zniszczone. W 1944 roku w wyniku walki stoczonej przez partyzantów BCh i AL z cofającymi się wojskami niemieckimi spalone zostały Dzierzkowice Podwody.
Bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych część mieszkańców Dzierzkowic (20 rodzin w liczbie 89 osób) wyjechała na Ziemie Odzyskane.
Przystąpiono do odbudowy i rozbudowy Dzierzkowic. Wiele prac głównie z zakresu infrastruktury wykonanych zostało w czynie społecznym. Wybudowane zostały między innymi drogi o nawierzchni twardej, założono oświetlenie elektryczne. W późniejszych latach (1950-1980) wzniesiono szereg obiektów użyteczności publicznej m.in. ośrodek zdrowia, dom towarowy, bazy usługowe dla rolnictwa, szkoły, budynek urzędu gminy i wodociąg. 
W latach 70-tych z pracy w rolnictwie utrzymywało się 1548 mieszkańców wsi (53%). W Dzierzkowicach działało 785 indywidualnych gospodarstw chłopskich. Od 1973 roku Dzierzkowice stały się ponownie siedzibą władz gminnych.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 20