masterhost.plMK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat łęczyński -> Gmina Łęczna

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Łęczna miasto Łęczna Spiczyn Ludwin Milejów Puchaczów Cyców

Województwo Lubelskie - Powiat łęczyński - Gmina Łęczna

Gmina Łęczna

Dane podstawowe

Gmina Łęczna to gmina miejsko-wiejska w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie lubelskim.
Siedziba gminy to Łęczna.
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwało 25 288 osób.
Gmina Łęczna jest najludniejszą gminą miejsko-wiejską województwa lubelskiego oraz gminą miejsko-wiejską o największej gęstości zaludnienia w województwie.

Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, gmina Łęczna ma obszar 74,9 km², w tym:
 - użytki rolne: 82%
 - użytki leśne: 4%
Gmina stanowi 11,82% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

25 288

100

12 876

50,9

12 412

49,1

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

337,6

171,9

165,7


Władze samorządowe

Urząd Miasta i Gminy Łęczna
Pl. Kościuszki 5
21-010 Łęczna
tel. (081) 752 02 13
fax (081) 752 02 42

Przejdź w górę strony

Historia

Źródłosłowu nazwy miejscowości Łęczna podania ludowe szukają w fakcie zbiegu (łączenia się) dwóch rzek - Świnki i Wieprza. Tak naprawdę etymologia nazwy przyszłego miasta wywodzi się z pnia łęcz- i łąk- od których wprost wywodzi się wyraz łąka, oznaczający niegdyś teren nad rzeką, zazwyczaj w jej zakolu. Tak właśnie należy chyba odczytywać pochodzenie nazwy Lanczna, która wraz z jej pokrewnymi pojawia się w pierwszych zapisach dotyczących osady.

Pierwsze wzmianki historyczne o Łęcznej pochodzą z 1350 roku. Przełom w życiu osady nastąpił natomiast w 1462 roku kiedy to Zbigniew z Łęcznej sprzedał swoją rodową wieś rodzinie Tęczyńskich. Już w pięć lat później - w roku 1467, w wyniku starań kasztelana krakowskiego, Jana z Tęczyna, zbudowano nad rzeką Wieprz u ujścia Świnki miasto, które miało przyjąć nazwę istniejącej tu od pradziejów wsi parafialnej ŁĘCZNA.

Miasto zostało lokowane na prawie magdeburskim i otrzymało jednocześnie królewski przywilej organizowania dwóch jarmarków. Od tego czasu nastąpił szybki rozwój miasta, którego nie powstrzymał groźny pożar, który w dużym stopniu zniszczył Łęczną w 1553 roku.

Szybko odbudowana, już pod koniec XVI wieku należała do ludniejszych miast ówczesnego województwa lubelskiego. Rozwoju nie udaremniły kolejne pożary z lat 1564 i 1569 roku. Nowi właściciele - Firlejowie, uzyskali w 1582 roku od króla Stefana Batorego kolejny przywilej na dwa dodatkowe jarmarki, co spowodowało dalszy rozkwit miasta pomimo pożarów w 1616 i 1638 roku. To wtedy powstały murowane budowle z których część przetrwała do dziś, wtedy też wytyczono drugi rynek. Na łęczyńskie targi ściągało tysiące sprzedawców, kupców i pośredników nawet z najdalszych kran - z Rosji, Niemiec, Austrii, ziem Królestwa Polskiego. Obroty sięgały zawrotnych wówczas milionowych sum. Targi, rozwój przestrzenny miasta, okazałe budownictwo (zamek, ratusz, kamienice rynku), zwiększająca się stale liczba mieszkańców sprawiły, że miasto rozwinęło się w silny ośrodek miejsko-handlowo-rzemieślniczy i to na skalę krajową. Świetność miasta przypadła na czasy renesansu.

Regres w życiu miasta zapoczątkowały wojny nękające Rzeczpospolitą Polską od połowy XVII wieku, a także epidemie (1693 i 1710) i klęski głodu. Co prawda w 1723 roku Łęczna uzyskała nowe przywileje targowe i przeniesiono tu nawet z Lublina targi na konie i bydło ale rozwój miasta uległ zatrzymaniu. Targi końmi i bydłem (utwierdzone nowym przywilejem Stanisława Augusta Poniatowskiego) ściągały co prawda coraz liczniejsze rzesze kupców, tak że wybudowano trzeci rynek, a o znaczeniu łęczyńskich jarmarków pisał nawet Ignacy Krasicki, to rozbiory Polski, a przede wszystkim charakter handlu spowodowały, że miasto się już nie bogaciło jak kiedyś. Główne dochody miejscowych kupców pochodziły przede wszystkim z prowadzenia licznych zajazdów i karczem. Kiedy po powstaniu styczniowym ponadregionalne znaczenie łęczyńskich targów zmalało, a miasto zaczęło się przekształcać w lokalny ośrodek rzemieślniczo-rolniczy nastąpił ostateczny kres świetności miasta.

W XX wieku Łęczna była jednym z wielu wegetujących na Lubelszczyźnie miasteczek o charakterze rolniczo-handlowym. W latach 60-tych odkryto w rejonie Łęcznej wielkie złoża węgla kamiennego. W 1975 roku w pobliżu miasta, w Bogdance, podjęto budowę pierwszej w Lubelskim Zagłębiu Węglowym "pilotującej" kopalni, a Łęczną wytypowano na stolicę powstającego Zagłębia. Plany w tej mierze były zachwycające. Rozpoczął się nowy etap w dziejach miasta i dziś Łęczna stała się ponad dwudziestotysięcznym miastem

Przejdź w górę strony

Zabytki

Synagoga Duża
Wzniesiona około połowy XVII wieku, na podstawie zgody wydanej w 1648 roku przez dziedziczkę Katarzynę Noskowską i biskupa krakowskiego. Pierwotnie renesansowa, przypuszczalnie zwieńczona attyką, z dachem pogrążonym. Orientowana. Po przebudowach barokowa, z zachowanym renesansowym wystrojem wnętrza. Murowana z kamienia wapiennego, po kataklizmach uzupełniana cegłą, otynkowana. Na planie prostokąta. W narożach i od północy oszkarpowana. Elewacja zewnętrzna południowa i północna trójosiowa, wschodnia dwuosiowa, z głębokimi wnękami arkadowymi, w których wysoko umieszczone okna, zamknięte półkoliście. Do ściany zachodniej dobudowany po wojnie dwukondygnacjowy budynek, na miejscu rozebranego przedsionka i części kobiecej. Dach łamany polski, kryty gontem. Wewnątrz, na ścianie wschodniej Aro ha-kodesz (szafa na Rodały) murowany, dwukolumnowy, dwukondygnacjowy z dekoracją stiukową z połowy XVII wieku. W środkowej części znajduje się murowana bima, na planie kwadratu, z czterema kolumnami toskańskimi, na których półkoliste arkady i dwukondygnacjowa nastawa. Na każdej ze ścian pierwszej kondygnacji znajdują się po dwa okienka zamknięte łukiem odcinkowym, na drugiej po jednym większym oknie, również zamkniętym łukiem odcinkowym. Kondygnacja pierwsza posiada sklepienie krzyżowe, dekorowane - jak i cała bima - renesansową sztukaterią. Na ścianie zachodniej sześć, częściowo przymurowanych, otworów okiennych, zamkniętych łukiem odcinkowym, do dawnej części kobiecej.

Synagoga spalona w 1846 i 1881 roku. Następnie odbudowana. Po II wojnie światowej zniszczona. Odbudowana w latach 1953-1964. W latach 1991-1992 wyremontowano dach, wraz ze zmianą pokrycia, dokonano rozbiórki skorodowanej części szkarpy przy północno-zachodnim narożniku. W 1993 roku generalnemu remontowi poddano kolumny bimy. W 1994 roku odsłonięte polichromie na bimie i Aron ha-kodesz. W 1996 roku zrekonstruowano podium przy Aron ha-kodesz.
Od 1966 roku w synagodze mieści się Muzeum Regionalne.

Kościół Pw. Św. Marii Magdaleny
Kościół parafialny wybudowany w latach 1618-1631, w stylu późnego renesansu, zwanego też stylem lubelskim, konsekrowany w 1639 roku. Przypisywany Janowi Wolffowi, czołowemu muratorowi ordynacji zamojskiej. Jego fundatorem był ówczesny dziedzic miasta - Adam Noskowski, podkomorzy lubelski. Kościół ma kształt krzyża, długości 78 i szerokości 35 łokci (około 45 i 20 m). Orientowany. Zbudowany z kamienia i częściowo z cegły, otynkowany. Jednonawowy, prostokątny, czteroprzęsłowy, z dwiema prostokątnymi kaplicami po stronie północnej i południowej. Prezbiterium węższe i niższe od nawy, dwuprzęsłowe, zamknięte półkoliście. Przy nim, od strony południowej, czworoboczna zakrystia, a od strony północnej skarbiec z cylindryczną klatką schodową. Wnętrze nawy rozczłonkowane pilastrami. Sklepienie kolebkowe z lunetami, zaś w kaplicach klasztorne z latarniami. W kaplicach znajdują się pozostałości późnorenesansowych sztukaterii. Okna wysokie, wąskie, zamknięte ostro-łukami. Od strony głównego wejścia usytuowany chór muzyczny, rozpięty na całą szerokość nawy, wsparty na trzech łukach. Pod kościołem krypta, miejsce pochówku kilku łęczyńskich dziedziców z rodu Noskowskich i Firlejów oraz ich potomstwa.

Fasada świątyni jednokondygnacyjna, trójprzęsłowa, rozczłonkowana pilastrami. Elewacje boczne wsparte czterema szkarpami, u góry gzyms konsolkowy. Wejście zamknięte łukiem odcinkowym w profilowanym obramieniu, powyżej ostrołukowa płycina, w ornamentowej ramie, z płaskorzeźbą przedstawiającą postać św. Marii Magdaleny - patronki kościoła, nad nią okulus. W przęsłach bocznych, w dolnych partiach, znajdują się konchowe nisze, powyżej okna. Szczyt fasady zwieńczony trójkątnie, ujęty po bokach w czworoboczne, niewyodrębnione wieżyczki, rozczłonkowany dołem wraz z wieżyczkami za pomocą pilastrów, podtrzymujących belkowanie. Między pilastrami na osi płycina zamknięta łukiem nadwieszonym, po bokach pary nisz muszlowych i w polach skrajnych otwory dzwonowe zamknięte łukiem półpełnym. W trójkątnym zwieńczeniu okulus z zegarem. Dachy dwuspadowe, nad zakrystią i skarbcem pulpitowe. Cały dach, jak też kopuły kaplic i hełmy wieżyczek kryte blachą.

Wewnątrz kościoła znajduje się pięć ołtarzy barokowych; ołtarz główny z elementami rokokowymi. Na uwagę zasługuje relikwiarz barokowy z 1662 roku, krucyfiks barokowy z drugiej połowy XVII wieku, tablica konsekracyjna z 1639 roku z czarnego marmuru, tabernakulum w ołtarzu głównym z pierwszej połowy XVIII wieku rzeźbione, z puttami, relikwiarzami i malowaną sceną Udzielania Komunii Św., ambona i chrzcielnica z XVIII wieku. Ponadto obrazy: Ukrzyżowania z klęczącą u stóp krzyża św. Marią Magdaleną, z 1772 roku, sygnowany przez Benedykta Pawłowskiego z Kodnia, Wizji św. Jana Nepomucena z herbem Szeptyckich, Komunii św. o­nufrego, św. Hieronima, św. Boromeusza, Zesłania Ducha Świętego, Zmartwychwstania, Ustanowienia Komunii Świętej podczas Ostatniej Wieczerzy - wszystkie z XVIII wieku. Nad wejściem do skarbca portret barokowy Jana III Sobieskiego, nad drzwiami zakrystii barokowy portret dziedzica Łęcznej Wacława Rzewuskiego.
Kościół uszkodzony przez pożary w latach: 1715, 1730, 1761. Restaurowany w latach: 1836, 1856-1860, 1909, 1924. Odnawiany w łatach: 1951, 1967, 1983.

Synagoga Mała
Zwana też Domem Modlitwy, szkołą żydowską. Wybudowana na początku XIX wieku. Orientowana. Spalona w czasie pożaru w 1846 roku. Odbudowana w 1859 roku. Ponownie zniszczona przez pożar w 1881 roku i następnie odbudowana w 1894 roku. Budynek na planie zbliżonym do kwadratu, murowany z cegły, otynkowany, jednokondygnacyjny, z poddaszem. Od strony wschodniej i północnej, na skutek spadku terenu, wsparty na wysokim cokole. Ściana północna wzmocniona czterema szkarpami na wysokość cokołu. Zewnątrz ściany zakończone profilowanym gzymsem. Elewacja frontowa pięcioosiowa, z ryzalitami. Ryzalit środkowy zwieńczony attyką. Otwory okienne wydłużone, prostokątne, z podokiennikami. Dach dwuspadowy, kryty blachą.
Zapewne zaraz po wojnie wnętrze synagogi przebudowano, dostosowując je do nowych funkcji. Rozebrano wówczas murowaną bimę, także murowany Aron ha-kodesz, malaturą zasłonię-to polichromie, zamurowano ścienne nisze. W 1950 roku w synagodze mieściła się kaszarnia, po 1954 roku filia lubelskiej Spółdzielni Pracy "Drewno", następnie zakład krawiecki. W latach 1992-1993 budynek poddano generalnemu remontowi i adaptacji na potrzeby biblioteki. Od października 1993 roku mieści się w nim Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna. Z dawnego wyposażenia zachowała się jedynie kamienna umywalnia do rytualnego obmywania rąk w konchowej niszy, na ścianie zachodniej.

Ratusz
Taką nazwę nosi budynek wybudowany według planu opracowanego 15 stycznia 1888 roku przez inżyniera architekta powiatu lubartowskiego, Lenkowskiego, z przeznaczeniem na odwach. Funkcję taką pełnił do I wojny światowej. Jest to budynek klasycystyczny, murowany z cegły, na planie prostokąta, otynkowany, parterowy, dwutraktowy. Naroża boniowane. Ścianę frontową zdobi czterokolumnowy portyk z trójkątnym szczytem. Dach czterospadowy, kryty blachą. Po 1920 roku władze miasta przebudowały go na biura magistratu i kasę miejską i odtąd nosi nazwę ratusza. Dobudowano wówczas od zachodu oficyny na areszt i mieszkanie stróża. Zniszczony w czasie II wojny światowej. Odbudowany w latach 1961-1963 i zrekonstruowany.
Zachodnią oficynę rozebrano. Od 1971 roku siedziba Urzędu Stanu Cywilnego.

Dawna Mansjonaria
Wybudowana około 1639 roku z fundacji Adama Noskowskiego, podkomorzego lubelskiego, z przeznaczeniem dla księży mansjonarzy, w stylu późnego baroku. Budynek na rzucie prostokąta, murowany z kamienia i cegły, otynkowany, parterowy, z mieszkalnym poddaszem, podpiwniczony. Dwu i półtraktowy. Pośrodku, na osi podłużnej korytarz, z odchodzącą od niego wąską sionką w trakcie zachodnim. Korytarze posiadają sklepienia kolebkowe i kolebkowo-krzyżowe. W jednym z pomieszczeń w trakcie zachodnim zachowało się sklepienie kolebkowo-krzyżowe, w pozostałych sufity. Ściany zewnętrzne rozczłonkowane pilastrami, z profilowanym gzymsem wieńczącym. Dach mansardowy z facjatami, kryty blachą.
Budynek uszkodzony przez pożar w 1715 roku. W latach 1767-1774 gruntownie restaurowany przez biskupa płockiego Hieronima Szeptyckiego, dziedzica Łęcznej. Remont zakończył jego bratanek ksiądz Marcin Szeptycki, ówczesny proboszcz parafii łęczyńskiej i przeznaczył go na plebanię. W 1829 roku budynek znów wymagał remontu i nie był zamieszkany. W 1930 roku dach gruntownie przebudowano według projektu architekta Trzcińskiego, zastępując łamany polski, mansardowym.

Dzwonnica
Wzniesiona po 1781 a przed 1805 rokiem, z cegły, na planie czworoboku, w stylu późnego baroku. Posadowiona na wysokim cokole, dwukondygnacjowa. Naroża budynku zaokrąglone, ujęte potrójnymi pilastrami, ściany z wydłużonymi płycinami, zwieńczone gzymsem wyłamanym na osiach ku górze, z okulusami. W dolnej kondygnacji niewielkie otwory okienne, w górnej dzwonowe, znacznie wydłużone, zamknięte półkoliście. Dach namiotowy kryty blachą, zwieńczony krzyżem. Dzwonnica remontowana w latach: 1827, 1858. Drobne reperacje w latach następnych. W 1991 roku zmieniono pokrycie dachu na blachę miedzianą.
W 1805 roku wyposażona była w cztery dzwony, w 1829 roku było ich trzy. W czasie I wojny światowej pozbawiona dzwonów przez Rosjan. W 1925 roku, staraniem księdza proboszcza Wacława Krasuskiego, zakupione zostały trzy, w tonacji, G, C, E. W czasie II wojny światowej zagarnął je okupant niemiecki. Wyposażona w trzy nowe dzwony dopiero w 1959 roku, czwarty przybył w siedem lat później, zakupiony przez księdza proboszcza Szczepanika.
Dom z podcieniami przy ul. Krasnystawskiej 4. Wzniesiony około połowy XIX wieku. Murowany z cegły, otynkowany, na planie prostokąta, dwutraktowy. Wzdłuż elewacji frontowej podcień, wsparty pierwotnie na słupach drewnianych, aktualnie na murowanych. Dach dwuspadowy do 1994 roku kryty blachą, obecnie eternitem.

Budynek dawnej plebanii
Zbudowany około 1858 roku przez księdza proboszcza Bolesława Wrześniewskiego, z przeznaczeniem na plebanię. Wchodzi w skład zabytkowego zespołu przykościelnego. Drewniany, jednokondygnacyjny, podpiwniczony, z mieszkalnym poddaszem, z trzema gankami oraz tarasem od strony południowej. Nakryty dachem dwuspadowym z wystawkami w połaciach. Zarówno wystawki jak i szczyty ozdobione krzyżulcami ze sterczynami. Budynek posiada zachowane elementy dekoracji laubzegowej oraz detale wystroju o cechach stylu szwajcarskiego. W 1920 roku nabył go Wacław Kopiński, pierwszy po odzyskaniu niepodległości burmistrz miasta.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

masterhost.pl
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 14