MK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat lubartowski -> Gmina Uścimów

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Kock miasto Lubartów g. miejska Ostrów Lubelski miasto Jieziorzany Kock Ostrówek Niedźwiada Ostrów Lubelski Uścimów Firlej Michów Abramów Kamionka Lubartów Serniki

Województwo Lubelskie - Powiat lubartowski - Gmina Uścimów

Miasto

Dane podstawowe

Urząd Gminy Uścimów

21-109  Uścimów

tel. (081) 852 30 45, 852 30 01

fax. (081) 852 30 45

e-mail: uscimow@lubelskie.pl

www.uscimow.lubelskie.pl

 


Charakterystyka

Gmina Uścimów położona jest w północno-zachodniej części Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Administracyjnie należy do powiatu lubartowskiego w województwie lubelskim. Ogólna liczba jej mieszkańców to 3 660 osób zaś powierzchniowo obejmuje 10 861 ha, w tym nieco ponad 7000 ha zajmują użytki rolne, a pozostałe około 3000 ha to tereny leśne.

   
   
       
W krajobrazie gminy jednak wody są elementem najważniejszym. Na tym terenie istnieje dziewięć naturalnych zbiorników wodnych wchodzących w skład zespołu jezior Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Siedem z nich leży w całości w obrębie gminy, pozostałe dwa podzielone są granicami gmin. Naturalnym zbiornikom towarzyszą kompleksy stawów rybnych (z największym wśród nich Stawem Morawczyńskim) oraz sieć kanałów melioracyjnych, łącznie z kanałem Wieprz-Krzna. Przez gminę przepływają również dwie rzeki: Tyśmienica i Bobrówka.

 
 
     
Nieskażone przez przemysł środowisko przyrodnicze obszaru gminy sprzyja występowaniu wielu rzadkich gatunków flory i fauny. Dla ochrony tych wartości, teren niemalże całej gminy został włączony w granice Parku Krajobrazowego Pojezierze Łęczyńskie. Dla ochrony najcenniejszych fragmentów Parku przygotowuje się również utworzenie rezerwatu przyrody 'Bobrówka'. W trakcie przygotowania są także trasy ścieżek rowerowych, zachęcające do poznawania tych terenów i sycenia oczu pięknem krajobrazu.

   
   
       
Atrakcyjne położenie, przepiękne widoki, nieskażone środowisko - wszystko to stwarza doskonałe warunki do rozwoju turystyki, tym bardziej, że w ofercie gminy w sezonie letnim znajduje się prawie 1400 miejsc noclegowych.

Przejdź w górę strony

Gospodarka

Dominującym w gminie działem gospodarki jest rolnictwo. Gospodarstwa indywidualne, do których należy 99% użytków rolnych, dotychczas prowadziły produkcje wielokierunkową, w ostatnich latach zaczęły się specjalizować w hodowli drobiu.
Przejdź w górę strony

Sport

Najbardziej znaną, a jedno- cześnie największą imprezą lekkoatletyczną lata na Pojezierzu Łęczyńsko-Wło- dawskim organizowaną przez Urząd Gminy w Uścimowie jest Bieg Jezior. Odbywa się corocznie w pierwszą nie- dzielę sierpnia w miejsco- wości Krasne Krzywe nad jeziorem Łukcze. Ma swoją tradycję, podtrzymywaną przez coraz to nowych uczestników. Liczba biorących udział z roku na rok wzrasta; w I Biegu Jezior wzięły udział 92 osoby, rok później 223, rekord natomiast padł podczas dziesiątej, jubileuszowej imprezy, gdzie na starcie zameldowało się 980 osób. W roku 2005 wzięło udział prawie 550 osób. W pewnym sensie jest to impreza o randze europejskiej - wśród uczestników spotykamy nie tylko biegaczy z województwa lubelskiego, są także osoby ze Śląska, Wielkopolski, Szczecina, Pomorza Gdańskiego oraz cudzoziemcy z Chicago, Brześcia, Birmingham, Toronto, Kanady, Australii.
 
 
     

Przekrój wieku uczestników jest imponujący - biegają całe rodziny, nierzadko zabierając ze sobą dzieci w wózkach, młodzież, dorośli, ale i zdarzają się godne podziwu "rodzynki", jak np. stały uczestnik biegów p. E. Mąka, mający obecnie 82 lata. Dystans do pokonania jest zawsze taki sam: 3800 m. Mimo, że nie najmniejszy, okazuje się, nie odstrasza, a wręcz przeciwnie, przyciąga. Od 2004 r. tą samą trasę pokonują osoby niepełnosprawne, jeżdżące na wózkach, z powodów bezpieczeństwa startują jednak oddzielnie. W tym roku grupę tę reprezentowało ok. 40 - tu osób. Zawodnicy rywalizują w pięciu kategoriach: dziewczęta i chłopcy do lat 10, młodzież do lat 15, kobiety powyżej 35 lat, mężczyźni powyżej 45 lat oraz open. Właściwie każdy ma szansę na nagrodę, organizatorzy przeznaczają sporą pulę nagród do rozlosowania dla wszystkich uczestników biegu, bez względu na zdobyte miejsca.

Uścimowska sekcja Tae Kwon-Do

Trudne początki

   
   
       
Jeszcze 4 lata temu, nikt nawet nie myślał o utworzeniu sekcji Taekwon - Do w naszej miejscowości. Raz, z powodu braku jakichkolwiek tradycji w kierunku uprawiania sztuk walki w Uścimowie, dwa, że niedogodności (mała sala gimnastyczna, duża odległość gminy od najbliższego kompleksu szkoleniowego TKD, niewystarczająca ilość środków finansowych) stanowczo zniechęcały do wszelkich działań w tej dziedzinie.
Ale wszystko zmieniło się, gdy na stanowisku przewodniczącego Rady Gminy, stanął p. Romuald Karpiński. To właśnie on nawiązał kontakt z klubem TKD - MKS Lewart w Lubartowie i zorganizował specjalne spotkanie (marzec 2002) z jego władzami oraz najbardziej utytułowanymi zawodnikami, którzy wykonali fenomenalny pokaz swoich umiejętności. Jak się okazało, koreańska sztuka walki od razu zyskała wielu sympatyków wśród uścimowskiej młodzieży i lawina organizacyjna ruszyła "pełną parą".

Grupa Miłosza
Niemalże od razu zaczęły się treningi. Wielka liczba uczniów i znaczne dofinansowanie ze strony gminy sprawiły, że zainteresowanie tym sportem stawało się coraz większe. Przez pierwsze pół roku grupą opiekował się sam Jerzy Jedut (VI DAN, wiceprezes Polskiego Związku Taekwon - Do, ojciec TKD w Lubartowie, ekspert w dziedzinie szkolenia, trener wielu wybitnych zawodników, twórca prestiżu klubu na całym świecie), później piecze nad sekcją objął młody ale niezwykle utalentowany wychowanek Lewartu: Miłosz Moskaluk (obecnie II DAN), student ochrony środowiska na Akademii Rolniczej w Lublinie. Trzeba zaznaczyć, że była to jego pierwsza grupa a rola trenera znana mu była wyłącznie w teorii. Mimo tego wywiązał i wywiązuje się z niej do tej pory znakomicie.
 
 
     

Współpraca układała się na tyle dobrze, że we wrześniu 2005, z powodu utworzenia grupy początkującej, potrzebny był nowy trener. A została nim Ilona Działa (II DAN), studentka 2 roku ekoturystyki na AR w Lublinie zajmując się właśnie tymi najmłodszymi.
Od września 2005, zajęcia odbywają się trzy razy w tygodniu (poniedziałek, środa, piątek o 16:30) dla grupy średniozaawansowanej oraz dwa razy w tygodniu (poniedziałek, piątek o godzinie 15:30) dla grupy początkującej.

Młode talenty
   
   
       
TKD funkcjonuje w Uścimowie już 4 lata. Sekcja cieszy się pełną aprobatą ze strony władz i mieszkańców - czego przejawami jest chociażby mnogość pokazów jakich z powodzeniem do tej pory już udzieliła. A koleżeńska atmosfera na treningach, sumienność i aktywne w nich uczestnictwo to jej cechy charakterystyczne. Młodzi adepci wykazują się też wysoką kulturą osobistą poza salą i nie zdarzyło się do tej pory, aby pojawiały się na nich jakiekolwiek skargi. Wynika to między innymi z obowiązku przestrzegania kodeksu TKD, który podpisuje każdy nowy uczeń. A pięć głównych zasad, jakie w nim są zawarte to: grzeczność, uczciwość, wytrwałość, samokontrola i odwaga. Tak więc TKD to nie tylko sztuka walki, to także swoista filozofia życia, zbiór pewnych żelaznych moralnych zasad, jakie dobrowolnie przyjmuje każdy trenujący.
I dzięki wychowaniu w takich ideach oraz ciężkiej i żmudnej pracy na treningach, sekcja może poszczycić się już nie tak małą gamą sukcesów, jakich dokonali "fighterzy" i "technicy" z Uścimowa.

Przejdź w górę strony

Walory turystyczne

Turystyka

   
   
       
Przepiękne umiejscowienie gminy Uścimów wśród lasów i jezior jest chyba jej najlepszą reklamą. Ten malowniczy zakątek Ziemi Lubelskiej, którego krajobraz przypomina słynną "Szwajcarię Kaszubską" nieodmiennie przyciąga, wabi i kusi ciszą, spokojem i prawdziwym wytchnieniem na łonie natury. Decyduje o tym duża ilość jezior skupionych na niezbyt wielkiej powierzchni, wyraźne deniwelacje terenowe, wąskie przesmyki pomiędzy obszarami wodnymi, którymi przebiegają trakty drogowe, polodowcowy materiał skalny budujący podłoże geologiczne, przewaga północnych gatunków roślin i wiele innych cech potwierdzających podobieństwo do wymienionej wcześniej krainy.

 
 
     
Większość obszaru gminy Uścimów leży w granicach Parku Krajobrazowego Pojezierze Łęczyńskie i jego strefie ochronnej. Stwarza to doskonałe warunki do rozwoju turystyki. Duża atrakcyjność krajobrazu kulturowego jest doskonałym miejscem na sobotnio-niedzielne wyjazdy i dłuższe urlopowo-wakacyjne obcowanie z przyrodą. Zasoby wodne zadowolą najbardziej wymagających wędkarzy, natomiast lasy oferują swoje bogactwo: jagody, maliny i grzyby. Na terenie gminy w sezonie letnim jest około 1400 miejsc noclegowych.

Zaś możliwość pobytu na terenie czystym ekologicznie o niezwykłych walorach krajobrazowych powinna być dużą zachętą do korzystania z tej formy wypoczynku.

Jeziora

Na terenie gminy znajduje się 9 jezior wchodzących w skład zespołu jezior Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, z których 7 leży w całości w obrębie gminy (Czarne Uścimowskie, Białe Uścimowskie, Głębokie, Gumienek, Krasne, Ściegienne i Maśluchowskie), a dwa pozostałe (Krzczeń, Kleszczów) podzielone są granicami gmin. Wody większości jezior rozlewają się w dosyć głębokich nieckach o wyniesionych i niekiedy stromych brzegach - zwiększa to walory krajobrazowe okolicy.
Opisywane akweny różnią się między sobą cechami morfometrycznymi, przeźroczystością wody, rodzajem dna, dostępnością, roślinnością przybrzeżną, ichtiofauną i zmiennością otoczenia. Stwarza to liczne możliwości rekreacji i wypoczynku: od leżakowania na piasku, kąpieli wodnych, wędkowania, uprawiania żeglarstwa po pływanie kajakiem czy pontonem.

Jezioro Białe Uścimowskie
   
   
       
Jezioro, zwane niekiedy mylnie Uścimowcem, wymienione było już przez Długosza pod nazwą Ustimow. Jest to wąski i długi zbiornik z wyniesionymi od wschodu i zachodu brzegami. Powierzchnię wodną otacza wieniec trzcin. Dojście do wody jest tylko w nielicznych miejscach. To najdłuższe z gminnych jezior nie jest jednak zbyt głębokie, maksymalna jego głebokość wynosi bowiem zaledwie 4,40 m. Jest udostępnione do wędkowania i przez okrągły rok nie brakuje ani ryb, ani wędkarzy. Na przyjeziornych torfowiskach spotkać można pojedyńcze okazy rzadkich roślin, jak np. rosiczki pośredniej, lipiennika Loesela czy gniadosza królewskiego. A po zachodniej stronie jeziora wśród trzcin i oczeretów wykształcają się płaty niezwykłej urody lilii wodnych.

Jezioro Czarne Uścimowskie
   
   
       
Jezioro posiada regularną, lejkowatą misę o niedostępnych brzegach, jest otoczone gęstym pasem trzcin i krzewów. Położone w bliskiej odległości od stawów hodowlanych jest wykorzystywane głównie pod użytek gospodarki rybnej.

Jezioro Gumienek
   
   
       
Jezioro osłonięte jest od północy niedużym zagajnikiem. Tu na wzgórzu, wśród rozłożystych sosen znajdują się domki wypoczynkowe Ośrodka Wypoczynkowego "Relaks" . Na terenie ośrodka są domki campingowe i pole namiotowe na ok. 150 miejsc. Ośrodek posiada zagospodarowaną plażę, boisko do piłki siatkowej i kort tenisowy. W sezonie letnim działa kuchnia i bar gastronomiczny. Pobliski brzeg posiada piaszczystą plażę, kąpielisko i spacerowy pomost. Gumienek jest niedużym i może właśnie dlatego tak ...jeziorem, to idealne miejsce dla spragnionych wytchnienia z dala od zgiełku cywilizacji.

Jezioro Ściegienne
   
   
       
Ukryte częściowo pośród szuwarów jezioro ma otwarty dostęp do swoich brzegów jedynie od północnego wschodu. Głębokie na 5,4 m jest udostępnione do wędkowania. Położone w pobliżu miejscowości Drozdówka i Jedlanka Podleśna. Nad jeziorem zlokalizowane jest pole namiotowe, które jednak od trzech lat nie funkcjonuje.

Jezioro Głębokie
   
   
       
Jezioro ma dość regularny okrągły kształt. Ale jego głębokość - wbrew nazwie - to zaledwie 6 m. Brzegi jego są suche, nie widać śladów zarastania, w wodzie rośnie tylko sztucznie wprowadzony tatarak. Dno jest twarde, natomiast woda trochę mętna. Mimo braku piaszczystych plaż zwykle przyciągających rzesze turystów coraz więcej jest chętnych do wypoczynku nad jego dziewiczymi brzegami.

Jezioro Maśluchowskie
   
   
       
Jego pierwotna nazwa to Uścimowiec. Ten wydłużony akwen jest bardzo malowniczo położony ze względu na dosyć strome i wysokie brzegi. Dostęp do wody jest możliwy ze wszystkich stron. Stosunkowo głębokie jezioro ( 9,40 m. ) ma twarde dno pozbawione mułu oraz krystalicznie czystą wodę. Przy brzegu rosną wąskim pasem wysokie trzciny. Nad jeziorem znajduje się czynne pole namiotowe, wiele jest tutaj mniejszych i większych plaż, a wody udostępnione są również dla miłośników wędkowania. Jezioro Maśluchowskie ciągle jeszcze nie zniszczone ingerencją człowieka, w okresie letnim dzieli się swoim nieskażonym pięknem z licznymi zwolennikami życia zgodnie z rytmem natury.

Jezioro Kleszczów
   
   
       
Położone w przepięknym leśnym otoczeniu jezioro posiada łatwe dojście do wody i piaszczystą plażę, umiejscowione jest w pobliżu Rudki Starościańskiej. Nad jeziorem jest zlokalizowana stanica harcerska Ks. Salezjanów, gdzie w okresie wakacyjnym prowadzone są obozy dla dzieci, a także znajduje się tu pole namiotowe.

Jezioro Krasne
   
   
       
To największe (75,9 ha) i najgłębsze (do 33 m) spośród uścimowskich jezior. Dostępne praktycznie ze wszystkich stron, z czystą wodą, piaszczystym dnem i długimi odcinkami plaży. Bardzo atrakcyjne turystycznie jezioro Krasne oferuje wczasowiczom różnorodne możliwości zakwaterowania i wypoczynku nad swoimi brzegami: istnieją tu liczne ośrodki wypoczynkowe i zespoły domków prywatnych. A dla zwolenników spędzenia wolnego czasu bliżej natury - pole namiotowe i schronisko młodzieżowe. Warto zaznaczyć, że i pasjonaci dzikiej przyrody znajdą coś dla siebie - jezioro bowiem zasiedlają m.in. perkozy osiągające tu wysoką liczebność.

Jezioro Krzczeń
   
   
       
(w przygotowaniu)

Przejdź w górę strony

Atrakcje przyrodnicze

Flora i fauna

Gmina Uścimów charakteryzuje się wybitnymi walorami przyrodniczo - krajobrazowymi. Ewidentnym dowodem takiej oceny jest fakt, że cały jej teren jest obszarem chronionym.

 
 
     
Nad jeziorem Krasne oraz Białym Uścimowskim znaleźć można liczne siedliska chronionych w Polsce perkozów dwuczubych, zaś torfowiska nad jeziorem Uścimowskim stanowią doskonałe warunki dla występowania takich rzadkich i objętych ochroną okazów roślin jak rosiczka pośrednia, lipiennik Loesela czy gniadosz królewski. A na tafli wód jeziora ujrzeć można zachwycające swą urodą lilie wodne. Należące do obszaru gminy zarośla nad jeziorem Łukcze zamieszkują m.in. słowik szary, pokrzewka czarnołbista, łozówka i zaganiacz - wszystkie te gatunki ptaków są chronione i spotykane tylko na czystych ekologicznie terenach. Rezerwatem ścisłym w rejonie Lasów Parczewskich jest także jezioro Kleszczów. Dbałość więc o nieskażone środowisko, które należy do głównych atutów gminy, staje się też obecnie jednym z najważniejszych priorytetów jej rozwoju. Szczególny nacisk jest położony na działania mające na celu ochronę wód.

W związku z tym gmina posiada dwie funkcjonujące sezonowo oczyszczalnie ścieków na terenach Ośrodków Wypoczynkowych w Jedlance i w Krasnem. Czynne są w okresie letnim i ścieki pochodzą głównie z tych ośrodków. Od jesieni 1999 r. czynna jest także oczyszczalnia ścieków w Zakładzie Rybackim w Jedlance. A w roku 2000 została oddana do użytku nowoczesna, biologiczna oczyszczalnia ścieków w Uścimowie Starym, która przyjmuje ścieki z terenu gminy. Ponadto została wybudowana sieć kanalizacyjna.

   
   
       
Ważnym punktem w planach gminy dotyczących środowiska naturalnego jest również ochrona przyrody i krajobrazu. W ramach działań gminy zmierzających do zachowania cennych zasobów środowiskowych oraz różnorodności flory i fauny projektuje się utworzenie w północnej części gminy rezerwatu przyrody "Bobrówka". Do ochrony przewidziano tu fragment doliny rzeki Bobrówki i przylegający do niej pas lasu z kompleksu lasów Parczewskich. W sumie około 416 ha powierzchni. Utworzenie rezerwatu ma na celu ochronę populacji bobra europejskiego oraz występujących tam 17 unikatowych zespołów roślinnych.

Przejdź w górę strony

Historia

Obszar obecnej Gminy Uścimów usytuowany na zachodnim skraju Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, podmokły, bagienny, ze stosunkowo znaczną liczbą wód stojących i bieżących był późno zasiedlany. Na tego rodzaju nizinnym terenie nie stwierdza się w średniowieczu zwartego osadnictwa, jakkolwiek archeolodzy odnotowują pewne znaleziska. Powstawać tam mogły osady leśne. Punktem zwrotnym dla tego rejonu była unia polsko-litewska, wytyczenie szlaku na Litwę, wreszcie podniesienie powstałego w XIV w. Parczewa do rangi osiedla miejskiego i miejsca zjazdów polsko-litewskich. Następstwem było gwałtowne zwiększenie się w XV w. liczby osad. Początkowo zasiedlano jedynie lewy brzeg Tyśmienicy, w wieku XVI osadnictwo kontynuowano na jej prawym brzegu - terenie podmokłym z usytuowanymi tam prawie wszystkimi jeziorami rejonu. W tamtym okresie bowiem rzeka Tyśmienica stanowiła tu oś osadniczą; spośród 12 zlokalizowanych osiedli, które powstały w XV w. 7 zostało utworzonych na mniej podmokłym lewym brzegu, a tylko 5 osiedli,wśród nich Jedlanka (nad rzeka Jedlanką), Głębokie i Uścimów, na prawym brzegu Tyśmienicy. Akcji osadniczej sprzyjało uformowanie (poprzez zamianę) zwartego kompleksu królewszczyzn i związana z tym lokalizacja ośrodka miejskiego w Ostrowie (gmina sąsiednia). Powstały też dwie parafie obrządku wschodniego - przy czym jedna w Uścimowie. Omawiany mikrorejon zasiedlany był zarówno przez Polaków jak i Rusinów .

Drugą połowę wieku XVII aż po połowę wieku XVIII można podpisać wspólnym tytułem "Zniszczenia i wyrównywanie strat" . Niedoszłe jeszcze do siebie po wojnach kozackich i najeździe szwedzkim tereny musiały stawić czoła wewnętrznym konfliktom i okrucieństwu stacjonujących w całym kraju wojsk. Tragedie nie ominęły również ludności Uścimowa.

Przepraszamy za brak informacji dotyczących dziejów Uścimowa w XIX i XX stuleciu. Material jest w opracowaniu. W najbliższym czasie dział historii zostanie uzupelniony.

Osadnictwo w świetle danych archeologicznych

Przede wszystkim musimy sobie uświadomić, że na tym terenie nie przeprowadzono gruntownych badań archeologicznych.

Na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim - w jego rejonie wschodnim (jeziora: Białe, Koseniec) spotyka się ślady człowieka z epoki mezolitu. Z następnych tysiącleci ( neolit, epoka brązu do II tysiąclecia włącznie) znaleziska ograniczają się głównie do obszaru Wyżyny Lubelskiej. A z terenów pobliskich obszarowi gminy warto może odnotować pozostałości z czasów kultury trzcinieckiej (koniec XVI-XIV w. p.n.e.) znad dolnego Wieprza w pow. Lubartowskim.

Pomimo, że w okresie kultury łużyckiej osadnictwo zaczęło zajmować nie tylko lessy, ale i ziemie piaszczyste, jego śladów nie stwierdza się zbyt wiele zarówno na rozpatrywanym terenie jak i w pobliżu; podobnie przedstawia się sprawa w odniesieniu do okresu rzymskiego oraz doby plemiennej.

Warto jednakże zaznaczyć, że według J.Gurby w Rudce Starościańskiej (dawne nazwy: Rudka Korybutowa, Rudka Jedlańska) zauważa się najstarszych w tym rejonie rolników i hodowców ( to kultura wołyńsko-lubelska, neolit: IV-III tys. p.n.e.).

Osadnictwo w XV wieku

Uścimów jest starą jednostką osadniczą. Najwcześniejsze wzmianki o nim pochodzą z roku 1442, z dokumentu erekcyjnego parafii Ostrów. Właścicielem Uścimowa był wówczas niejaki Paweł. Wieś wymieniana jest również w dalszych dziesięcioleciach; w drugiej poł. XV, pocz. XVI wieku stanowiła własność szlachecką i królewską, zaś w XVI wieku drogą wykupu - królewską.

Wcześniejsze jednak od pierwszych zapisków o Uścimowie są wzmianki o wsi Jedlanka, pochodzą bowiem z roku 1432, a następne o niej informacje przypadają na lata 1456 i 1488. Miejscowość ta należała do króla.

W latach 1441 i 1442 została również wykazana w źródłach wieś Głębockich - Głębokie.

O Uścimowie pisze również Długosz w tej części księgi wyposażeń, która dotyczy kościołów parafialnych ( powstała w latach 1474-1480) zaliczając tę miejscowość do parafii Ostrów. Według tegoż źródła, dziesięciny ze wsi Głebokie i Uścimów miały stanowić uposażenie plebana nowo-ufundowanego w pobliskim Ostrowie kościoła pod wezwaniem św. Hieronima. Był nim wówczas niejaki Marek "de Tarszek" (Tarczek).

Osiedla w XVI wieku

Rok 1531 jest datą bardzo ważną w dziejach Uścimowa. Tu napotykamy bowiem w źródłach na kolejne wzmianki o miejscowości, według których w owym roku Uścimów , jako jedna z największych wsi, wszedł w skład Starostwa Parczewskiego.

Główne miejscowości gminy, Uścimów i Jedlanka, są dawnymi wsiami królewskimi. Uścimów w XVI wieku, jako folwark, należał do księcia Radziwiła. Następnie przeszedł na własność podskarbiego Kossowskiego, a później generała Haumana. (W okresie międzywojennym majątek znajdował się w rękach rodziny Arciszewskich, którzy byli ostatnimi już właścicielami folwarku).

W rejestrze poborowym z roku 1532 (pierwszy taki sumaryczny wykaz) areał (w łanach uprawiany przez chłopów wynosił dla Uścimowa 5 łanów, zaś dla Jedlanki - 3 łany i 1 młyn przy gruntach chłopskich. Obszerny opis wsi należących do obecnej gminy zawiera też protokół lustracji z 1565 r. Według niego w Uścimowie było wówczas 39 rodzin, 3 karczmy i 1 młyn.

Wiek XVI jednak, to intensywny rozwój osadnictwa szczególnie w królewszczyznach, o czym świadczą założone nowe miejscowości, m.in. Krasne.

Zróżnicowanie narodowościowo-wyznaniowe

Teren obecnej gminy, jak i cały obszar między Wieprzem a Bugiem, był zasiedlany przez ludność polską i ruską. Dokładniejsze ustalenie liczebności tych grup narodowościowych nie jest jednak możliwe. Wiadomo, że Rusini należący do Kościoła Wschodniego posiadali w XVI w. własną parafię z ośrodkiem w Uścimowie. Pop z Uścimowa został wymieniony po raz pierwszy w rejestrze z 1563 r., tak więc czas powstania tej parafii mieści się w latach 1533-1563.

Wsie należące do szlachty były w zasadzie zamieszkałe przez Polaków, chociaż znaczna ich liczba wykazywana była w ramach parafii unickich. Należy tu wymienić przede wszystkim Głębokie.

W Głębokiem też, w wieku XVI najprawdopodobniej nie było zbyt wielu Rusinów, gdyż w końcu XVIII w. w tej liczącej 76 osób wsi już ich nie ma. A w połowie XVII w. przystąpiło tam "do 40 dusz do komunii" rzymskokatolików. Uwzględniając niedokładności wykazu uznać można, że w poł. XVII w. liczba wyznawców religii rzymskokatolickiej w Głębokiem mieściła sie w granicach 54-80 osób i byli to w znacznej większości Polacy.

Polacy stanowili również znaczną część Jedlanki (239 mieszkańców; własość królewska). Wieś ta wymieniana była zarówno w ramach unickiej parafii Uścimów, jak i łacińskiej parafii Ostrów. Zgodnie z ustaleniami w ostatniej ćwierci XVIII wieku zamieszkiwało tam tylko 25 Rusinów, ogół więc Polaków mieścił się wówczas w granicach 133-200 osób. A w wieku XVI jak można przypuszczać stanowić oni tu mogli nawet połowę, a być może i większość mieszkańców.

Ludność polską stanowiła też szlachta zarządzająca folwarkami lub zajmująca sołectwa (czyli wójtostwa) we wsiach królewskich zamieszkałych przez Rusinów: Uścimowie i Krasnem. W Uścimowie "za dworem" było w poł. XVII w. "do 60" Polaków. Z drugiej strony jednak, gros mieszkańców Drozdówki (własn. królewska) stanowili Rusini, pomimo że w poł. XVII w. komunikowało tam "do 20" łacinników.

Zniszczenia i wyrównywanie strat od poł. XVII do poł. XVIII wieku

Ruinę wsi królewskich i innych w pierwszym dziesięcioleciu drugiej poł. XVII w. spowodowały zniszczenia wojenne. Już w okresie wojen kozackich (1648-1654) teren ten, jak i całe województwo lubelskie, poważnie ucierpiał na skutek stacjonowania i przemarszu wojs polskich i litewskich. Kompletna ruina gospodarki nastąpiła w wyniku zniszczeń powstałych w trakcie najazdu szwedzkiego, a przede wszystkim sprzymierzonych ze Szwedami wojsk księcia Siedmiogrodu Rakoczego i kozackich (1657). Według lustracji z 1661 r. zabudowania folwarczne w Uścimowie zostały spalone przez kozaków. Decydujące znaczenie miały zniszczenia upraw. Te ubytki powodowały w dalszej kolejności głód, epidemie, straty ludności.

I poł. XVIII w. to dalsza dewastacja osadnictwa. Zniszczenia kraju były spowodowane trzecią wojną północną i walkami wewnętrznymi. Najwięcej szkód doznał kraj ze strony stacjonujących wojsk zarówno obcych, jak i nie mniej uciążliwych własnych oddziałów. "Żołnierz domowy" nie był opłacany ze skarbu państwa, sam sobie wybierał w sposób bezwzględny należność. Ponadto w walkach wewnętrznych stosowano represyjne niszczenie dóbr przeciwników politycznych. W królewszczyznach - a dotyczy to także tego terenu - dochodził do tego wyzysk ze strony dzierżawców. Tak więc zarówno Uścimów jak i Krasne będące własnościami królewskimi doznał w roku 1716 szkód ze strony stacjonujacych wojsk litewskich. Należy jednak sądzić, że wszystkie osiedla zastaly w mniejszym lub większym stopniu zniszczone. Warto przy tym wspomnieć, ze ubytek rodzin chłopskich w latach 1712-1716 to pozostałe 12 rodzin chłopskich z 60 w Uścimowie (co stanowi 80% strat), a 6 z 60 w Krasnym (90%).

Przynależność własnościowa Wsie królewskie (Uścimów, Drozdówka, Krasne) należały do starostwa parczewskiego, które dzierżyła wówczas rodzina Daniłowiczów. Jedlanka zaś, będąca również wsią królewską, wyłączona była ze starostwa parczewskiego. Dzierżył ją "per cessionem" po Hieronimie Lipskim, Stefan Komorowski. Przez drobną szlachtę natomiast, zasiedlona była wieś Głębokie (Głęboccy, Górscy itd.)

Historia parafii Uścimów

Uścimów - parafia cerkiewna powstała w 1658 r.
Parafię i kościół unicki p.w. Św. Jerzego we wsi Uścimów erygował Jan Karol z Żurowa na Wiśniczu Daniłowicz (Jan Karol z Borowa) - starosta parczewski, dnia 10 kwietnia 1658 r. Erekcję zatwierdził król Jan Kazimierz 30 lipca 1658 r., a w 1669 r. Odnotowano ją w Aktach Grodzkich Lubelskich.

Kościół stojący obok plebanii był drewniany, kryty słomą. Nie remontowany, uległ zniszczeniu. Roch Kossowski z Głogowa, starosta parczewski przy pomocy parafian w 1779 r. wzniósł nowy, drewniany kościół unicki na nowym miejscu. Kościół stał na podmurówce, kryty był częściowo dachówką, a częściowo gontem. Zdobiła go, znajdująca się na środku kopuła obita blachą z krzyżem i sygnaturką. Wewnątrz świątyni znajdowały się trzy ołtarze: św. Jerzego, Trójcy Przenajświętszej i Matki Boskiej Częstochowskiej.

W 1875 r. kościół unicki został zamieniony na cerkiew prawosławną. Cerkiew ta wraz z zabudowaniami spaliła się podczas I wojny światowej. Po wojnie, zresztą prawie wszystkie cerkwie unickie stały się kościołami obrzędu łacińskiego. 11 czerwca 1919 r. podjęto decyzję o budowie kościoła na byłej ziemi unickiej.

Parafia p.w. Św. Ap. Piotra i Pawła w Uścimowie Starym istnieje od 26 lipca 1925 r. erygowana przez Bp. Diecezji Podlaskiej - Henryka Przeździeckiego dekretem z dnia 6 lipca 1925 r. Kościół został zbudowany przez miejscowych parafian w latach 1926-1927, z drzewa sosnowego, w kształcie podłużnym, jednonawowy, kryty gontem i blachą. Na środku kościoła wznosiła się wieża z sygnaturką. Przy kościele znajdowała się dzwonnica z trzema dzwonami, wybudowana w roku 1926. Wraz z kościołem budowana była plebania i budynki gospodarcze, które spłonęły w roku 1943. Nowe postawione zostały w l. 1945-1946.

   
   
       
W 1947r. zaczęto przygotowywać materiały na budowę nowej świątyni. Projekt budowy opracował prof. Inż. K.Kołłoczko. Nowy kościół został poświęcony 29 czerwca 1956r. przez ks. prałata A. Szklarskiego, a konsekrowany 15 lat później przez ks. bp. J. Mazura.

Ks. Potiopa na miejscu dawnego kościoła wybudował grotę ku czci Matki Bożej, a także rozpoczął budowę nowej plebanii.

 

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

UNIQA
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 16