Radio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat lubelski -> Gmina Jabłonna

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Garbów Niemce Wólka Jastków Wojciechów Konopnica Bełżyce Bełżyce miasto Bełżyce Borzechów Niedzwica Duża Strzyżewice Głusk Jabłonna Bychawa miasto Bychawa Krzczonów Wysokie Zakrzew

Województwo Lubelskie - Powiat lubelski - Gmina Jabłonna

Gmina Jabłonna

Dane podstawowe

Gmina Jabłonna to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim.

Struktura powierzchni:
Według danych z roku 20026, gmina Jabłonna ma obszar 130,98 km², w tym:

  • użytki rolne: 79%
  • użytki leśne: 17%

Gmina stanowi 7,8% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

7547

100

3889

51,5

3658

48,5

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

57,6

29,7

27,9


Władze samorządowe



Urząd Gminy w Jabłonnie

23-114 Jabłonna
Tel. (0-81) 561-05-70
Fax (081) 561-00-65

Elektroniczna Skrzynka Podawcza:
jablonna.skrzynkapodawcza.pl
Wójt gminy :
mgr inż. Violetta Rudzka

Sekretarz: Regina Filozof
Skarbnik: Krystyna Ziętek
Przewodniczący Rady Gminy: Pomarański Henryk

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Jabłonna położona jest w centralnej części województwa lubelskiego w północno-zachodniej części najbardziej zwartego i największego subregionu wyżyny – Wyniosłości Giełczewskiej. Siedzibą gminy jest wieś Jabłonna, która usytuowana jest w środkowo - zachodniej części gminy w dolinie Rzeki Czerniejówki. Pod względem hydrograficznym obszar gminy znajduje się głównie w środkowowschodniej części dorzecza Bystrzycy, w której płyną dwie rzeki: Czerniejówka z prawostronnym dopływem Skrzyniczanką. Gmina obejmuje głównie zlewnię górnej Czerniejówki o powierzchni 56 km2. Jedynie południowo-wschodnie krańce gminy znajdują się w zasięgu dorzecza Radomirki. Według podziału geobotanicznego obszar ten znajduje się w środkowej części krainy zwanej Wyżyną Lubelską (Kondracki 1978).

Odległość z centrum Lublina do Jabłonny wynosi 18 km.Powierzchnia gminy wynosi 13 098 ha. Rozciągłość równoleżnikowa jej obszaru wynosi 17 km, a południkowa 13 km. Granice gminy mają przebieg wyrównany, z wyjątkiem części zachodniej wyciągniętej ku dolinie Kosarzewki. Bezpośrednie sąsiedztwo gminy stanowią: od północy – Głusk, od wschodu – Piaski, od południa – Krzczonów, Bychawa a od zachodu – Strzyżewice. Większość jej obszaru to grunty orne, lasy, sady. Południowo-wschodnia część gminy włączona została do Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego, który zajmuje powierzchnię 14,4 km2 jej obszaru, a otulina parku zajmuje kolejne 33,3 km2. Pozostałe 83,3 km2, znajduje się na Czerniejowskim Obszarze Chronionego Krajobrazu. W skład gminy wchodzi 17sołectw, które liczą 1965 gospodarstw rolnych. Gminę Jabłonna zamieszkuje 7 564 osób

Na terenie gminy prowadzi działalność: Gminna Biblioteka Publiczna z trzema filiami o łącznej liczbie czytelników - 1200, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, 5 Szkół Podstawowych, 2 Gimnazja, 3 Przedszkola, Gminny Ośrodek Kultury w Jabłonnie z siedzibą w Piotrkowie, który został oddany do użytku w 1986 roku. W budynku GOK mają swą siedzibę Filia Gminnej Biblioteki Publicznej, Ochotnicza Straż Pożarna oraz Urząd Pocztowo - Telekomunikacyjny. GOK prowadzi działalność w zakresie zajęć plastycznych, zajęcia z rytmiki i tańca, festiwale piosenki dziecięcej, eliminacje małego konkursu recytatorskiego. Ponadto GOK organizuje co roku Gminne Przeglądy Zespołów Śpiewaczych Kół Gospodyń Wiejskich. Na ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu, Zespół Śpiewaczy z Tuszowa wyśpiewał III miejsce w 1988 roku i pierwsze w 1997 roku.

Przejdź w górę strony

Gospodarka

Na terenie gminy funkcjonuje obecnie 330 firm zarejestrowanych w systemie REGON. W grupie przedsiębiorstw prowadzonych przez osoby fizyczne, branżami dominującymi są: handel detaliczny artykułami spożywczymi i przemysłowymi oraz drobne usługi dla ludności (77,2%), usługi transportowe stanowią 14,4% ogółu przedsiębiorstw, natomiast zakłady produkcyjne zaledwie 8,3% zarejestrowanych.

Ogółem struktura branżowa firm kształtuje się następująco:

zakładów produkcyjnych

5

zakładów transportowych

35

zakładów usługowych i placówek handlowych

22

Liczba podmiotów gospodarczych zatrudniających:

do 10 pracowników

10

od 10 do 50 pracowników

3

od 50 do 100 pracowników

0

powyżej 100 pracowników

0


Największe zakłady pracy (w tym tzw. budżetówka ) według zatrudnienia:

Urząd Gminy Jabłonna

21

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

5

Zespół Administracyjny Szkół

5

Szkoły

150 (w tym 98 nauczycieli)

Gminny Ośrodek Kultury

3

Bank Spółdzielczy

10

Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska

10

Gminny Ośrodek Zdrowia

10

Gminna Biblioteka Publiczna

3


Zróżnicowanie działalności w gospodarstwach rolnych.
W gminie Jabłonna 79% gospodarstw prowadzi działalność wyłącznie rolniczą, jedynie 9% gospodarstw czerpie również dochody z działalności pozarolniczej, 10% gospodarstw rolnych nie prowadzi żadnej działalności - są to w większości gospodarstwa emerytów i rencistów o słabej kondycji finansowej, produkujące w większości na potrzeby własne.

Przejdź w górę strony

Kultura i rozrywka

Gminny Ośrodek Kultury z siedzibą w Piotrkowie powstał w 1986 roku i zaczął aktywizować środowisko gminy poprzez kontynuowanie tradycji kulturalnych środowiska.

Otoczył opieką merytoryczną i organizacyjną zespoły śpiewacze na terenie gminy, z Tuszowa i Skrzynic. Jednocześnie mobilizował kobiety w innych miejscowościach do tworzenia nowych zespołów. Zespoły mobilizowane tymi możliwościami dopracowały się własnego, bogatego repertuaru, prezentowanego w zależności od okoliczności: od dożynek gminnych, jasełek w kościołach parafialnych, przeglądach zespołów śpiewaczych po imprezy wojewódzkie i ogólnopolskie.

Dzisiaj gmina może pochwalić się 8 zespołami w miejscowościach: Tuszów, Skrzynice, Czerniejów, Jabłonna I i II, Chmiel, Piotrków I i II. Tradycja organizowania Gminnego Przeglądu Zespołów Śpiewaczych powstała z chwila oddania GOK. Pierwszy przegląd odbył się na początku lutego 1987 r. i tak co roku tradycyjne w tłusty czwartek zespoły śpiewają i przedstawiają obrzędy ludowe spotykając się w ośrodku kultury. W roku 2002 był to już XVI przegląd, w którym uczestniczyło 8 zespołów. Zespoły śpiewacze z terenu gminy Jabłonna zawsze można spotkać na scenie powiatowej, wojewódzkiej i ogólnopolskiej. Największe osiągnięcia zespołów to występy na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu, gdzie zespół z Tuszowa w 1988 roku wyśpiewał - III miejsce, a w roku 1997 - I miejsce, natomiast zespół ze Skrzynic w roku 1994 - otrzymał wyróżnienie.

W roku 2002 staraniem GOK w Piotrkowie oraz WDK w Lublinie ukazała się monografia zespołu śpiewaczego z Tuszowa, która przedstawia sylwetki twórców oraz zbiór 63 pieśni śpiewanych przez zespół, są to przyśpiewki weselne, pieśni biesiadne, miłosne, historyczne, rekruckie, żniwne i dożynkowe, pastorałki i kolędy oraz pieśni o tematyce religijnej.

Aby bardziej zaktywizować środowisko organizowane były w domu kultury kursy i pokazy: kulinarne, kosmetyczne, kroju i szycia.

Przejdź w górę strony

Sport

Na terenie gminy działają trzy kluby sportowe: "Avenir" w Jabłonnie , Ludowy Klub Sportowy "Rohland" w Tuszowie oraz Piotrkowski Ludowy Klub Sportowy "Piotrcovia" Piotrków. Podstawowymi sekcjami w klubach są sekcje piłkarskie biorące udział w rozgrywkach Klasy A i juniorów oraz sekcja piłkarska w Klasie C.
W 2000 roku w klubie sportowym "Avenir" powstały sekcje siatkówki: żeńskiej i męskiej. Najlepsze wyniki osiąga sekcja juniorów w Klasie A z "Avenir" Jabłonna.
Na terenie gminy znajdują się dwa boiska sportowe do piłki nożnej oraz 3 sale gimnastyczne przy szkołach podstawowych. Baza sportowa jest skromna ale wystarczająca dla potrzeb szkół podstawowych i młodzieży starszej. Młodzież starsza korzysta z sal bezpłatnie. Gmina opłaca dwóch trenerów do piłki nożnej zatrudnianych na czas rozgrywek.

Przejdź w górę strony

Historia

Pierwsza wzmianka o Jabłonnej pochodzi z 1414 roku. Wówczas zapisano ją jako Jabłonka. W XV stuleciu zwano tę wieś również Jabłonów, chociaż już wówczas, funkcjonowała obecna nazwa tej miejscowości.

W średniowieczu Jabłonna była tenutą królewską. Również inne wsie z terenu dzisiejszej gminy w większości były własnością królewską. Już w 1388 roku król Władysław Jagiełło przeniósł Piotrków na prawa magdeburskie. W 1432 roku, Jagiełło mocą dokumentu erekcji i uposażenia nadał lubelskiemu klasztorowi św. Brygidy wsie Czerniejów i Skrzynice.
Wśród właścicieli części dóbr Jabłonnej w XV i XVI w. wymieniana jest drobna szlachta; warto tutaj wspomnieć o Stanisławie z Jabłonnej, który na początku XVI stulecia był burgrabią lubelskim.

Jabłonna w XVI i XVII stuleciu była majątkiem rodowym Lubienieckich. W 1616 roku Jabłonną odziedziczył Krzysztof Lubieniecki - minister zaboru ariańskiego. Po jego śmierci w 1648 roku majątkiem zarządzali żona Katarzyna i syn Krzysztof. Kilka lat później Katarzyna Lubieniecka, zmuszona trudna sytuacją finansową, zastawiła wieś Szymonowi Węglińskiemu. W czasie najazdu Szwedów na Polskę w szeregu wojsk króla szwedzkiego Karola Gustawa znalazł się m.in. Krzysztof Lubieniecki (syn ministra zaboru ariańskiego). W 1656 roku , gdy wojska szwedzkie zajęły Lublin, Krzysztof Lubieniecki najechał na Jabłonnę, odebrał Węglińskiemu list zastawny, a sam ogłosił się dziedzicem wsi.
W 1801 roku Jabłonnę nabył Joachim Owidzki, siostrzeniec Wybickiego i ulubieniec ordynata Andrzeja Zamoyskiego. W 1818 roku, wówczas poseł Ziemi Lubelskiej na Sejm, Joachim Owidzki został prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie. Towarzystwo swoim zasięgiem obejmowało cała województwo, a za cel stawiało sobie szerzenie oświaty na wsi. W 1830 roku Joachim Owidzki zmarł, a klęska Powstania Listopadowego ostatecznie położyła kres działalności Towarzystwa. W następnym roku majątek Jabłonna został skonfiskowany i przeszedł pod bezpośredni nadzór zaborcy do połowy XIX wieku (w latach 1842 - 1844 zarządzał nim Aleksander Bieliński). W latach 1860 - 1900 właścicielami Jabłonny byli: Chędzyński, Kłamborski oraz Roman Kozyra. Natomiast w latach 1900 - 1904 majątek należał do Eugeniusza Dębickiego i Mieczysława Baczyńskiego.
W 1912 roku dobra Jabłonna, wraz z folwarkami Wólka i Romanów, nabył na licytacji znany lubelski przemysłowiec Julian Karol Vetter. Majątek obejmował wówczas 500 hektarów ziemi, na jego terenie funkcjonował młyn wodny, gorzelnia, była dobrze rozwinięta hodowla zwierząt oraz stadnina koni. Po śmierci Juliana Vettera w 1915 roku właścicielką Jabłonnej została jego żona Bronisława - pochodząca ze starej szlacheckiej rodziny Karszo - Siedlewskich. Była życzliwa dla miejscowej ludności. Wówczas zabudowania dworskie rozciągały się na południe od parku otaczającego pałac - wzdłuż rzeki Czarniejówki, po obu jej brzegach. Większa część tej zabudowy przetrwała do dzisiejszych czasów, chociaż są w złym stanie technicznym (obecnie niektóre obiekty są remontowane). Do dworu prowadzi droga wysadzona drzewami, zwana Czarną Aleją. Dawniej poruszanie się po niej było zabronione. Po śmierci Bronisławy Vetterowej w 1937 roku majątek odziedziczył usynowiony przez Vetterów, Brunon Jerzy Vetter. Po wybuchu II wojny światowej Niemcy pozostawili go w spokoju, gdyż nie pozbywali się dobrych gospodarzy. Rodzina Vetterów opuściła Jabłonnę dopiero zimą 1943/44 roku, gdy zbliżała się Armia Czerwona.
W czasach wojny wójtem gminy Jabłonna był Niemiec Müller , który wyjątkowo skrupulatnie przestrzegał praw narzuconych przez okupanta. Między innymi z jego inicjatywy terminowo ściągany kontyngent był w 100% podwyższony w stosunku do innych gmin. Jego egzekwowanie wiązało się z różnymi represjami; często gospodarze byli aresztowani i deportowani do obozów pracy. Taki poczynania wójta potęgowały uczucia nienawiści oraz rodziły odruchy buntu.
Po wojnie majątek ziemski został objęty reformą rolną. Pałac stał się własnością Skarbu Państwa. W pierwszych latach po wojnie mieściła się tam szkoła podstawowa. W 1953 roku pałac przejęła Komenda Wojewódzka MO w Lublinie - początkowo mieściła się tam szkoła milicyjna, potem posterunek. Obecnie pałac jest własnością prywatną. 

Przejdź w górę strony

Zabytki

Nie tylko walory przyrodnicze sprawiają iż gmina Jabłonna jest tak atrakcyjnym regionem, składa się na to również wiele obiektów zabytkowych świadczących o bogatej i ciekawej historii gminy.

O sięgającej w głąb historii przeszłości świadczą zabytki:

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

UNIQA
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 15