masterhost.plMK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat lubelski -> Gmina Niedrzwica Duża

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Garbów Niemce Wólka Jastków Wojciechów Konopnica Bełżyce Bełżyce miasto Bełżyce Borzechów Niedzwica Duża Strzyżewice Głusk Jabłonna Bychawa miasto Bychawa Krzczonów Wysokie Zakrzew

Województwo Lubelskie - Powiat lubelski - Gmina Niedrzwica Duża

Gmina Niedrzwica Duża

Dane podstawowe


Gmina Niedrzwica Duża to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim.

Według danych z roku 20026, gmina Niedrzwica Duża ma obszar 106,82 km², w tym:

  • użytki rolne: 84%
  • użytki leśne: 9%

Gmina stanowi 6,36% powierzchni powiatu

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

10 957

100

5604

51,1

5353

48,9

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

102,6

52,5

50,1


Władze samorządowe

Urząd Gminy Niedrzwica Duża
ul. Lubelska 30
24-220 Niedrzwica Duża
tel. (0-81) 517 50 85
fax. (0-81) 517 50 85
e-mail: info@niedrzwicaduża.pl


Wójt Gminy - Zdzisław Antoń
Kontakt:
ul. Lubelska 30
24-220 Niedrzwica Duża
tel. (0-81) 51 75 014
fax. (0-81) 51 75 085
e-mail: zdzislaw.anton@niedrzwicaduza.pl

Zastępca Wójta - Marek Wójcik
Kontakt:
ul. Lubelska 30
24-220 Niedrzwica Duża
tel. (0-81) 517 50 27
fax. (0-81) 517 50 85
e-mail: marek.wojcik@niedrzwicaduza.pl

Sekretarz - Marek Wójcik
Kontakt:
ul. Lubelska 30
24-220 Niedrzwica Duża
tel. (0-81) 517 50 27
fax. (0-81) 517 50 85
e-mail: marek.wojcik@niedrzwicaduza.pl

Skarbnik - Bożena Niezgoda
ul. Lubelska 30
24-220 Niedrzwica Duża
tel. (0-81) 517 59 18
fax. (0-81) 517 50 85
e-mail: bozena.niezgoda@niedrzwicaduza.pl

 

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Niedrzwica Duża to jedna z 16-tu gmin powiatu lubelskiego. Położona jest w południowo-środkowej części województwa lubelskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie stolicy województwa – Lublina. Geograficznie, zlokalizowana jest na Wyżynie Lubelskiej, na styku Równiny Bełżyckiej i Wzniesień Urzędowskich.
Najniżej położony punkt w gminie znajduje się na wysokości 179 m. n.p.m. w dnie doliny rzecznej w Krężnicy Jarej. Najwyższy punkt sięga 244 m. n.p.m. w rejonie wsi Majdan Sobieszczański.
Niedrzwica Duża graniczy z 7 innymi gminnymi: Konopnica, Lublin, Głusk, Strzyżewice, Wilkołaz, Borzechów, Bełżyce. Jej długość wynosi ok. 18 km, natomiast maksymalna szerokość ok. 10 km. Zajmuje powierzchnię 106,8 km2, co daje jej 9 miejsce w powiecie lubelskim i stanowi 6,36% ogólnej powierzchni powiatu. Gmina ma kształt wydłużony w kierunku południowym.
Z centrum gminy, które stanowi miejscowość Niedrzwica Duża, odległości do najbliższych miast wynoszą odpowiednio: do Lublina – 20 km, do Kraśnika – 28 km, do Bychawy – 18 km i do Bełżyc – 10 km.
Gminę na początku 2007 roku zamieszkiwało 10 996 osób, co plasuje ją na 5 miejscu w powiecie lubelskim. Administracyjnie podzielona jest na 22 sołectwa, z czego 3 liczą powyżej 1 000 mieszkańców.

Przez jej teren przechodzą ważne szlaki komunikacyjne o randze międzynarodowej i krajowej. Historycznym centrum Gminy jest wieś Niedrzwica Kościelna. Pierwsze zapisy o miejscowości pochodzą z 1374 roku. Liczne obiekty zabytkowe świadczą o bogatej przeszłości osady. Rolę ośrodka admistracyjnego gminy pełni Niedrzwica Duża, która liczy 3 814 mieszkańców. Koncentruje się tutaj większość przemysłu, rzemiosła, usług i handlu gminy.

Największe walory krajobrazowe posiada wieś Krężnica Jara. Pradolina rzeki Krężniczanki, tereny leśne i fragmenty Czerniejowskiego Obszaru Chronionego stanowią bazę organizacji wypoczynku weekendowego dla m. Lublina. Ponad 83% powierzchni Gminy stanowią użytki rolne. Podstawową formą ich użytkowania jest własność indywidualna.

Obecnie na terenie Gminy działa blisko 500 podmiotów gospodarczych. W większości jest to jednoosobowa działalność gospodarcza lub małe firmy zatrudniającej kilka osób.

Przejdź w górę strony

Gospodarka

Gmina Niedrzwica Duża (powiat lubelski ziemski) położona jest na Wyżynie Lubelskiej, w dolinie rzeki Bystrzycy, na południe od Lublina, przy drodze krajowej wiodącej do Rzeszowa oraz linii kolejowej do Stalowej Woli. Usytuowanie na łagodnej, falistej równinie powoduje, że jej krajobraz jest mało urozmaicony. Teren gminy zajmuje 106,8 km kw. 1,6 proc. powierzchni województwa (25 miejsce wśród gmin województwa). Podzielony jest na 22 sołectwa i zamieszkuje go 10 904 mieszkańców. Lasy zajmują zaledwie 8,5 proc. powierzchni gminy. Jest to jednak gmina przede wszystkim rolnicza.

Teren tu jest zurbanizowany, o czym decyduje podmiejski jego charakter. Położenie i komunikacja odgrywają ważną rolę w życiu gospodarczym na tych terenach. Właśnie w ostatnich latach, głównie w Niedrzwicy Dużej powstały liczne podmioty gospodarcze. Obecnie zarejestrowane są w gminie 511 firmy, w większości prywatne.

Ważnym atutem gminy jest dobrze rozwinięta sieć komunikacyjna oraz wykwalifikowana siła robocza.

Wiodącym celem dalszego rozwoju gminy jest osiągnięcie wyższej pozycji ekonomicznej pozwalającej poprawić warunki życia oraz zamożność mieszkańców. Gmina stawia na szybki rozwój, oferuje inwestorom tereny pod przemysł i usługi.

Przemiany lat 90-tych spowodowały ograniczenie sektora państwowego i spółdzielczego. Warto wspomnieć, że w Niedrzwicy Dużej znajdują się aż trzy zakłady masarskie, dowożące każdego dnia do Lublina tony mięsa i wyrobów wędliniarskich.

Z gminy do stolicy województwa jedzie się zaledwie pół godziny. Ta niewielka odległość umożliwia mieszkańcom szybki dojazd do pracy, szkół czy wyższych uczelni w Lublinie. Wielu rolnikom i producentom żywności daje zaś możliwość sprzedaży swoich produktów i wyrobów na lubelskich targowiskach lub w sklepach. Jest to jednak gmina przede wszystkim rolnicza. Ponad 40 proc. gruntów stanowią gleby trzeciej klasy. Przeważają gospodarstwa o powierzchni do 5 ha. Rolnicy uprawiają głównie zboża, ziemniaki i rośliny pastewne. Wsie Krężnica Jara i Niedrzwica Kościelna mają dobre warunki do rozwoju agroturystyki, lecz nie jest tu ona tak popularna jak w gminach Wojciechów czy Wąwolnica.

Wydaje się dużo pieniędzy na poprawę infrastruktury. Do wszystkich miejscowości, znajdujących się na tym terenie, dociera gaz ziemny. Każda wieś ma automatyczne połączenie telefoniczne, a połowa ma wodociągi. Wraz z siedmioma gminami w ramach związku komunalnego gmina użytkuje międzygminne wysypisko śmieci zlokalizowane k/miasta Kraśnika. System wywozu nieczystości stałych opiera się o indywidualne umowy na odbiór odpadów zawierane przez właścicieli nieruchomości. Dla ograniczenia ilości śmieci wywożonych na wysypisko prowadzona jest ich selektywna zbiórka.

Przejdź w górę strony

Historia

Powstanie wsi Niedrzwica jest trudne dziś do określenia. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1374 roku. Od początku wieś była własnością szlachecką. W wieku XIV i XV Niedrzwica zmieniała właścicieli dość często: od momentu objęcia dóbr przez Pawła Paszko herbu Bończa w 1398. W latach osiemdziesiątych XV wieku część wsi przechodzi w ręce rodziny Rybczowskich, która była właścicielami dóbr aż do połowy XVII wieku. Rybczowscy, wraz z rodziną Górskich, byli fundatorami pierwszego kościoła w Niedrzwicy Małej. Drugi kościół w tym miejscy został zastąpiony w XVIII wieku trzecim również drewnianym kościołem zbudowanym dzięki rodzinie Bilskich. Prawdopodobnie był to kościół modrzewiowy, kryty gontem. Świątynia ta przetrwała do 1797 roku, kiedy to nowi właściciele majątku - rodzina Dłuskich ufundowała murowany kościół. Świadczyć o tym może tablica wmurowana od strony zewnętrznej.

Z dokumentów wynika, że w 1453 roku istniał już młyn w Niedrzwicy Małej, natomiast w II połowie XV wieku była szkoła. W XVIII wieku Niedrzwica była wsią średniej wielkości i miała 56 domów, młyn wodny, cegielnię, kuźnię, piec wapienny oraz pokłady kamienia wapiennego. Na przełomie XVIII i XIX wieku osadę nachodzą epidemie chorób, które dziesiątkowały ludność miasteczek i wsi w całej Europie. W rezultacie tych zdarzeń Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego odnotowuje, iż w 1827 roku we wsi Niedrzwica istniało 36 domów i 318-u mieszkańców.

Niemniejsze żniwo zebrały wojny: począwszy od najazdu Chmielnickiego (1648), poprzez przemarsz wojsk szwedzkich przez Rzeczpospolitą (1656-1657), wojnę północną (1700-1721), w czasie których województwo lubelskie było terenem ścierania się wpływów i ożywionych działań wojennych, w efekcie czego przemaszerowały przez nie wszystkie wojska biorące udział w wojnie: szwedzkie, saskie, koronne i litewskie. Oznacza to każdorazowo bezlitosne niszczenie i plądrowanie ziem, przez które przechodzili żołnierze. W dokumentach z XVII wieku napotykamy na wzmianki świadczące o tym.

W okresie rozbiorów Niedrzwica dostała się pod zabór austriacki. Podczas wyprawy Napoleona na Rosję weszła w skład Królestwa Kongresowego. Śladem starań mieszkańców tych terenów o odzyskanie niepodległości jest mogiła powstańcza w Mariance z drewnianym krzyżem postawionym w 1836 roku przez hrabiego Łosia na grobie uczestników walk z powstania listopadowego. Przez wieś Niedrzwica wiodła trasa przemarszu (w latach 1863-1864) 500 osobowego oddziału powstańczego Kajetana Cieszkowskiego-Ćwieka.

W XIX wieku następuje kryzys w majątku niedrzwickim. Mimo kłopotów istniały i funkcjonowały: młyn, cegielnia, piec wapienny, warsztaty tkackie i kopalnie kamienia wapiennego. Oprócz tego była czynna karczma, zajazd i stacja poczty konnej działająca już w 1558 roku. W 1868 roku dobra niedrzwickie liczyły 593 morgi (1 morga = 5600 m2), a w 1894 folwark obejmował już 1150 mórg gruntu.

W 1-szych miesiącach I wojny światowej na terenie gminy miała miejsce bitwa, którą stoczyły między sobą armie państw będących przez ponad 100 lat zaborcami tych ziem. Już po rozpoczęciu działań wojennych doszło do konfrontacji zbrojnej zaborców. W celu zdobycia Lublina I Armia Austriacka generała hr. Dankla zaatakowała na froncie wzdłuż Wisły i Sanu 4 Armię Rosyjską. Doszło do wielkiej bitwy zwanej w historiografii Bitwą pod Kraśnikiem. W pierwszej fazie zwyciężyli Austriacy, lecz nie miało to charakteru rozstrzygającego. Pozwoliło to jedynie przejąć inicjatywę bitewną na kilka tygodni. W jej wyniku Rosjanie rozpoczęli odwrót na 70-kilometrowym odcinku frontu i generał Dankl staną ze swoją armią pod Lublinem. Natychmiastowa mobilizacja i przegrupowanie armii rosyjskiej doprowadziły do przełamania frontu, w efekcie czego Rosjanie 12 września zajęli ponownie Kraśnik. W bitwie pod Kraśnikiem wzięło udział z obu stron około 200 tysięcy żołnierzy. Walczące wrogie armie w ciągu miesiąca dwukrotnie przemaszerowały przez lubelskie wsie, paląc, grabiąc, niszcząc bezlitośnie te ziemie.

W czasie bitwy sierpniowej w 1914 roku na wieży kościoła żołnierz carski obserwował pozycje Austriaków. Skutkiem tego było ostrzelanie pociskami kościoła.

Zniszczenia dodatkowo powiększyły się podczas letniej ofensywy państw centralnych w 1915 roku. Rozegrały się tu ciężkie boje pozycyjne, w których obok Austriaków i wojsk carskich, walczyli także legioniści polscy z I Brygady Józefa Piłsudskiego, którzy przybyli walczyć o wolną Polskę biorąc udział w drugiej bitwie o Kraśnik w lipcu 1915 roku. Na folwarku w Godziszowie koło Janowa Lubelskiego znajdowała się Główna Kwatera Armii, w której przebywał arcyksiążę Józef Ferdynand i członkowie jego sztabu. 12 lipca rozpoczęła się bitwa o Urzędów, w wyniku której Austriacy wzięli do niewoli 20 tysięcy jeńców, a Rosjanie wycofali się na dobrze przygotowane pozycje ciągnące się od rzeczki Chodel do Niedrzwicy. W dniu 22 lipca Rosjanie w kontrataku zdobyli Niedrzwicę.

Jedynymi śladami po tamtych dniach są mogiły żołnierzy, którzy ginęli w bezlitosnych walkach. Jest taka mogiła w Niedrzwicy Kościelnej, która zachowała się do naszych czasów. Mogiła ta jest w kształcie kopca - kurhanu zwieńczonego krzyżem - o powierzchni 900 metrów kwadratowych, oborana rowem. Spoczywają tam ciała 717-u zabitych, w tym 711-u to żołnierze austrowęgierscy, a siedmiu to Rosjanie (w tym 483-u ma ustaloną tożsamość).

W 1915 roku została zaprojektowana ważna inwestycja, która wpłynęła na ożywienie gospodarcze okolic, a mianowicie budowa linii kolejowej: Lublin-Kraśnik-Rozwadów. Przyczyniło się to do rozwoju wsi Niedrzwicy Dużej. Lata międzywojenne zaowocowały sporym ożywieniem gminy. Międzyinnymi utworzono Dom Ludowy, swoją działalność zapoczątkował zespół artystyczny - "Towarzystwo Śpiewacze Echo" (od 1932), w 1935 roku zaistniała Spółdzielnia Handlowa "Rolnik". W październiku 1933 roku zorganizowano największą w województwie Wystawę Rolniczą, gdzie zaprezentowało się stu dwudziestu trzech wystawców z powiatu lubelskiego. Osiągnięciem było również ukazywanie się od 1932 roku pisma Niedrzwiczak, powstałego z inicjatywy Ignacego Piosia, którego naczelnym redaktorem był kierownik miejscowej szkoły Teodor Zubrzycki (obaj działacze społeczni zostali aresztowani w 1941 roku i zginęli w Oświęcimiu). wspólnie wymyślili tytuł i znak graficzny gazety, który symbolizuje wschodzące słońce, wiele znaczący dla przyszłości wsi. Pismo początkowo ukazywało się nieregularnie, wychodziło systematycznie od 1935. To właśnie z Niedrzwiczaka dowiadujemy się o wielkim pożarze, który zniszczył wiele gospodarstw w październiku 1935 roku. Ogień rozpoczął swoje niszczycielskie działanie od zabudowań Józefa Taca. Gęsta zabudowa wsi i słomiane dachy utrudniły ratunek. Wedle relacji Marii Niezgody, ówczesny ksiądz wikary Jan Poddębniak przybiegł z obrazem św. Agaty i modlił się żarliwie obchodząc pożar. Po pewnym czasie wiatr zmienił kierunek wiejąc w stronę pól, co uratowało wiele domostw.

Na początku II wojny światowej do15 września zbombardowane zostały stacje kolejowe w obydwu Niedrzwicach, Sobieszczanach i pobliskiej Leśniczówce, gdzie atakowano transport wojskowo-cywilny. W Niedrzwicy Dużej bomby spadły na pociąg z naftą i po tym ataku, który pociągnął za sobą ofiary śmiertelne, zaczęto podejrzewać miejscowych Niemców o naprowadzenie na transport samolotów wroga. W Niedrzwicy Kościelnej bombardowano okolice kościoła w momencie, gdy wychodzili z niego ludzie. W dniach 15-16 września 1939 roku na teren gminy wkroczyły bez walk wojska niemieckie. Najbliższe starcie Niemców z Polakami miało miejsce dopiero pod Konopnicą, gdzie niemiecki oddział rozpoznawczy został rozbity przez wysunięte jednostki obrony Lublina.

Przejdź w górę strony

Zabytki

  • zespół parafialny pw. Św. Bartłomieja - XVIII/XIX w.
  • ogrodzenie w ZK - XVIII/XIX w.
  • drzewostan w ZK - XVIII/XIX w.
  • cmentarz przykościelny w ZK - XVIII/XIX w.
  • dzwonnica - XVIII/XIX w.
  • cmentarz parafialny - I poł. XIX w.
  • kościół parafialny pw. Św. Floriana - II poł. XIX w.
  • dzwonnica w ZK - I poł. XX w.
  • 2 kapliczki z ogrodzeniami - I poł. XX w.
  • murowane elementy ogrodzenia wraz ze schodami od frontu - I poł. XX w
  • cmentarz przykościelny - I poł. XX w.
  • obora plebańska w ZP - II poł. XIX w.
  • stolarnia-stodoła plebańska w ZP - II poł. XIX w .
  • brama wjazdowa do plebani w ZP - II poł. XIX w.
  • plebania “stara” w ZP - II poł XIX w.
  • kapliczka z figurą Matki Boskiej w ZP - I poł. XX w.


  • rządcówka - I poł. XX. w.
  • czworak I - I poł. XX. w.
  • czworak II - I poł. XX. w.
  • czworak III - I poł. XX. w.
  • obora - I poł. XX. w.
  • spichlerz - I poł. XX. w.
  • park ze stawami - I poł. XIX. w.
  • zajazd dawny - I poł. XIX w.
  • przytułek dla bezdomnych dawny - I poł. XIX w.
  • kuźnia - I poł. XIX w.
  • młyn - I poł. XIX w.


 

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

masterhost.pl
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 13