Radio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat lubelski -> Gmina Wólka

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Garbów Niemce Wólka Jastków Wojciechów Konopnica Bełżyce Bełżyce miasto Bełżyce Borzechów Niedzwica Duża Strzyżewice Głusk Jabłonna Bychawa miasto Bychawa Krzczonów Wysokie Zakrzew

Województwo Lubelskie - Powiat lubelski - Gmina Wólka

Gmina Wólka

Dane podstawowe

Gmina Wólka to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim.

Od 30 grudnia 1999 siedzibą władz gminy są Jakubowice Murowane (część w granicach administracyjnych Lublina; również pod nazwą Lublin 62). Siedziba została przeniesiona z Wólki. Jakubowice Murowane są najbliżej położoną siedzibą gminy wobec zarówno miasta powiatowego jak i wojewódzkiego w województwie lubelskim (poza siedzibami znajdującymi się w tych miastach).

Gmina Wólka jest gminą wiejską o największej gęstości zaludnienia w województwie lubelskim.

Według danych z grudnia 2006, gminę zamieszkiwało 8951 osób.

Struktura powierzchni:
Według danych z grudnia 2006, gmina Wólka ma obszar 72,75 km², w tym:

  • użytki rolne: 77%
  • użytki leśne: 14%

Gmina stanowi 4,33% powierzchni powiatu.

Demografia:
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

8705

100

4388

50,4

4317

49,6

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

119,8

60,4

59,4


Władze samorządowe

Urząd Gminy Wólka
Jakubowice Murowane 8
20-258 Lublin 62
tel/fax: (081) 746-48-44
email: wolka@bazagmin.pl

Wójt Gminy: Włodzimierz Hofa
tel - 081 746 06 56

Przewodniczący Rady Gminy: Krzysztof Więckowski
tel - 081 751 06 60

Sekretarz: Ewa Flis
tel - 081 746 50 01

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Wólka leży w obszarze województwa i powiatu Lubelskiego, bezpośrednio przy północno-wschodniej granicy miasta Lublina i północnej granicy Świdnika. Osią komunikacyjną gminy jest droga krajowa nr 82, prowadząca z Lublina do Łęcznej i Włodawy. Droga stanowi także główne połączenie Lublina z Pojezierzem Łęczyńsko-Włodawskim, stanowiącym jeden z najważniejszych obszarów wypoczynku letniego i weekendowego dla mieszkańców miasta. Obszar gminy zajmuje 7 275 ha i podzielony jest administracyjnie na 18 sołectw.

O znaczeniu położenia gminy rozstrzyga bezpośrednie sąsiedztwo Lublina, powodujące, że na terenie gminy osiedla się wiele osób przenoszących się z tego miasta. Obszar jest stosunkowo zasobny w surowce mineralne. Rozpoznano m.in. niewielkie złoża gazu ziemnego i ropy naftowej.

Pomimo bliskiego położenia wobec Lublina, obszar gminy Wólka zachował wysokie walory środowiska przyrodniczego -zwłaszcza w dolinach rzek Bystrzycy i Ciemięgi, w których zachowały się liczne gatunki roślin i zwierząt. Szczególnie atrakcyjna krajobrazowo jest głęboka, wcinająca się na 30-40m dolina Ciemięgi. Część gminy została objęta różnymi formami ochrony prawnej. Przede wszystkim w granicach utworzonego w roku 1990 Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Ciemięgi " znajduje się położona w gminie Wólka dolna część doliny tej rzeki.

Najstarsze wzmianki o miejscowościach zaliczanych do Gminy Wólka pochodzą z 1325r i dotyczą wsi Bystrzyca, natomiast Gmina Wólka powstała w 1870 roku. (...więcej w zakładce Historia) Stąd na obszarze Gminy Wólka zachowało się stosunkowo dużo zabytków przede wszystkim o charakterze sakralnym i rezydencjonalnym m.in. XVIII-wieczny późnobarokowy zespół kościoła parafialnego w Bystrzycy z XIX-wiecznym przykościelnym cmentarzem oraz XIX-wieczny zespół dworsko-parkowy w Pliszczynie (zajmowany obecnie przez klasztor o.o.Sercanów).

Sieć dróg krajowych i powiatowych na obszarze gminy Wólka na łączną długość 36 km są to drogi posiadające utwardzoną nawierzchnię bitumiczną. Podstawową sieć dróg 10 lokalnych w gminie Wólka dla obsługi gospodarki rolnej i przemysłu tworzą jednakże drogi gminne. Ich łączna długość wynosi 92 km spośród których 36 km stanowią drogi o nawierzchni asfaltowej.

Ostatnie lata to okres dynamicznego rozwoju sieci wodociągowej na obszarze gminy. Stopień zwodociągowania gminy wyniósł w 2005 roku 97 % . Wszystkie miejscowości posiadają sieć wodociągową , a obecnie jedynie trwają prace przy wykonywaniu przyłączy do zabudowań kolonijnych. Jednocześnie szybko poprawia się wyposażenie obszaru gminy w sieć kanalizacyjną, której długość powinna wynieść w 2006 roku 42 km czyli 45% społeczeństwa będzie miało podłączenie do kanalizacji. Poziom dostępności mieszkańców gminy Wólka do gazu ziemnego stale się poprawia . Stopień zgazyfikowania naszej gminy wynosił 71,44 % ludności na koniec 2005 r.

Samorząd Gminy Wólka dysponuje 174 ha nieruchomości ereny w osiedlu "Borek" przeznaczone w większości pod zabudowę mieszkaniową.

Pomimo coraz większego zainteresowania osadnictwem przez mieszkańców Lublina Gmina Wólka pozostaje nadal gminą rolniczą. 76% powierzchni gminy stanowią użytki rolne, na których zlokalizowane jest 1646 gospodarstw (czerwiec 2006), a z działalności rolniczej utrzymuje się większość mieszkańców.

Na terenie Gminy działalność gospodarczą prowadzi 354 przedsiębiorców (grudzień 2005) wpisanych do ewidencji działalności gospodarczej. Jest to efekt dość dynamicznego wzrostu aktywności ekonomicznej mieszkańców gminy w ciągu ostatnich lat - jeszcze bowiem w roku 1995 na terenie gminy działało ogółem 170 podmiotów gospodarczych.

Z roku na rok liczba mieszkańców naszej gminy znacznie wzrasta , na koniec 2005r. wynosiła 8.409 osób, z czego 4.154 stanowią mężczyźni , a pozostałe 4255 kobiety. Na obszarze gminy utrzymują się w ostatnim okresie bardzo korzystne tendencje zmian demograficznych - przybywa ludzi młodych osiedlających się, a także dodatni jest wskaźnik przyrostu naturalnego.

Na atrakcyjność gminy składa się również zorganizowana sieć placówek oświatowych w skład której wchodzi 5 szkół podstawowych, 2 przedszkola i gimnazjum do którego uczniowie z całej gminy mogą dojeżdżać bezpłatnie gimbusami.

Przez gminę przebiegają 2 szlaki turystyczne piesze i jeden rowerowy. Ponad to jest wiele interesujących miejsc które warto odwiedzić na rowerze.

Przejdź w górę strony

Atrakcje przyrodnicze

Pomimo sąsiedztwa dużego miasta jakim jest Lublin, Gmina Wólka może pochwalić się ciekawymi obiektami przyrodniczymi i krajobrazowymi.

Struktura ekologiczna w Gminie Wólka jest dobrze ukształtowana. Zidentyfikowano 7 korytarzy ekologicznych oraz 4 węzły. Dwa korytarze mają charakter ponadlokalny, są to: Dolina rzeki Bystrzycy wraz z otaczającymi ją zbiorowiskami łąkowymi, ziołoroślami i łozowiskami - korytarz ciągnący się przez całą gminę, oraz Dolina rzeki Ciemięgi - przebiegająca również przez gminy sąsiadujące i kończący się w Sobianowicach.

Korytarze lokalne to wąwozy: "Poprzeczne Doły" w Sabianowicach, "Dunaj" w Bystrzycy, wąwóz w Jakubowicach Murowanych oraz doliny cieków spod Łuszczowa i cieku Świdniczek znajdującego się na północ od drogi Wólka - Świdnik wraz z towarzyszącymi im łąkami i zbiorowiskami szuwarowymi. Wszystkie korytarze łączą się z doliną Bystrzycy, przez co teren zasługuje na szczególną uwagę.

Do najcenniejszych fragmentów gminy Wólka, o dużej atrakcyjności przyrodniczej, krajobrazowej objętych ochroną prawną należą następujące obiekty:

Obszar Chronionego Krajobrazu "Dolina Ciemięgi". Utworzono go w 1990 roku wytyczając jednocześnie oznaczony na niebiesko szlak spacerowy.
Jest to wyjątkowo atrakcyjna krajobrazowo dolina rzeczna, wcinająca się na 30- 40 m w pokrywę lessową i skały pod nią zalegające. Dolina jest dość kręta, z płaskim dnem o zmiennej szerokości 100-500 m, stromymi, a na niektórych odcinkach urwistymi zboczami. W kilku miejscach zbocza te rozcięte są przez wąwozy. W Baszkach i w Pliszczynie wypływają obfite źródła podzboczowe. Występują tu rzadkie gatunki flory stepowej a także liczne dzikie ptactwo, jaszczurki, ropuchy a nawet żmije zygzakowate. (A -oznaczenie na mapie)

Pomniki przyrody.
Ich liczba wynosi 13 według inwentaryzacji, a dodatkowo proponowane są kolejne siedem, zgodnie z "Programem Ochrony Środowiska"


Pomniki przyrody w Gminie Wólka

Ozn. na mapie

Opis

Nr ew.

P1

Płat roślinności stepowej o powierzchni 0,16 ha na działce

nr 1091/1 w Łysakowie (obecnie Lublin)

112

P2

Płat roślinności stepowej o powierzchni 0,5 ha na działce nr 1092 w Łysakowie (obecnie Lublin)

113

P3

Płat roślinności stepowej o powierzchni 0,17 ha na działce nr 1094 w Łysakowie (obecnie Lublin)

114

P4

Jałowiec pospolity o obwodzie pnia 45 cm w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Sobianowicach

118

P5

Lipa drobnolistna o obwodzie pnia 490 cm w Bystrzycy - pas drogowy drogi Bystrzyca - Charlęż w pobliżu cmentarza

258

P6

3 lipy drobnolistne o wymiarach 300, 390 cm w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Bystrzycy

259

P7

Jesion wyniosły, odmiana zwisła o obwodzie pnia 360 cm w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Bystrzycy

260

P8

Szpaler grabów pospolitych w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Bystrzycy

261

P9

Sosna wejmutka o obwodzie pnia 220 cm w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Sobianowicach

264

P10

Szpaler grabów pospolitych w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Sobianowicach

264

P11

Aleja 10 lip drobnolistnych o wymiarach do 385 cm w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Pliszczynie

-

P12

Sosna wejmutka o obwodzie 220 cm w zabytkowym zespole dworsko-parkowym w Pliszczynie

-

P13

14 dębów szypułkowych o obwodach pni 230-460 cm przy leśniczówce w Świdniku Dużym

-


Nie są to jedyne cenne elementy natury. Ze względów przyrodniczych (stanowiska rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt), krajobrazowych, kulturowych jak również z punktu widzenia zachowania bioróżnorodności gminy można wyróżnić kilka innych ciekawych miejsc, które być może w przyszłości zostaną objęte ochroną. Należą do nich :

Dolina rzeki Bystrzycy - szlak przepływu wód powierzchniowych i podziemnych na obszarze gminy. Dolina jest poza tym malownicza krajobrazowo. Szczególne walory to: meandrująca wśród łąk rzeka i wysokie, strome, lewe zbocze, w wielu miejscach rozcięte suchymi dolinkami.

Wąwóz w Sobianowicach nazywany potocznie "Poprzeczne Doły" o powierzchni 4,56 ha. Obiekt ten obejmuje system wąwozów lessowych modelowanych przez procesy erozji i sufozji o dużych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, porośniętych zadrzewieniami i zakrzewieniami o charakterze grądowym (fragmenty subkontynentalnego grądu lipowo-grabowego ). Teren ten czasami nazywany jest "starym lasem

Wzniesienie 199 m n.p.m. na polach Sobianowic na południe od "Poprzecznych dołów" o powierzchni 0,99 ha zwany potocznie "Łysą Górą", ze stanowiskami rzadkich gatunków kserotermicznych, w tym m.in. kosaćca syberyjskiego. Na wymienionym terenie stwierdzono występowanie 152 gatunków roślin naczyniowych w większości gatunków typowych dla ciepłolubnych zbiorowisk murawowych i zaroślowych Wyżyny Lubelskiej.

Uroczysko w Bystrzycy zwane potocznie "Wąwóz Dunaj" tworzące suchą stromościenną dolinę. (E -oznaczenie na mapie)

Sucha dolina Rudnika, uchodząca do doliny Bystrzycy w Jakubowicach Murowanych. Jest to rozgałęziony system suchych krętych dolin, rozcinających pokrywę lessową na głębokość 20-30 m.

Dolina cieku wodnego spod Łuszczowa charakteryzująca się rozległymi łąkami, zbiorowiskami szuwarowymi, widokiem na pałac w Bystrzycy.

Dolinka na wschód od Turki na zboczu doliny Bystrzycy, odwadniana przez strumyk zasilany kilkoma niewielkimi źródłami.

Obszar łąk Świdnika Małego, Kolonii Świdnik Mały i dawnego Biskupia (obecnie Lublin) obejmujący ciąg rozległych płytkich zagłębień krasowych z wodą będącego siedliskiem saren, lisów i dzikiego ptactwa.

Las Poszpitalny Świdnicki zarządzany przez Nadleśnictwo Świdnik będący w połączeniu z lasami prywatnymi Świdnika Dużego i Łuszczowa Drugiego największym kompleksem leśnym na północny wschód od Lublina.

Ponadto na terenie gminy spotyka się również gatunki fauny podlegające ochronie, m.in. bociana białego.

Przejdź w górę strony

Historia

Gmina Wólka powstała w 1870 roku. Pod koniec XIX wieku mieszkało tu ok.6100 osób. W skład gminy wchodziły wsie: Biskupie, Boduszyn, Bystrzyca, Dąbrówka, Długie, Firlejowszczyzna, Hajdów, Jakubowice, Łagiewniki, Łysaków, Łuszczów, Nowogród, Pliszczyn, Rudnik, Sobianowice, Świdniczek, Świdnik Duży i Mały, Tatary, Trześniów, Turka, Wólka, Bazylianówka, Zadębie. Przed I wojną światową było tu 27 wsi dawnych, 24 kolonii, 20 dworów i folwarków. Ludność liczyła 11824 osoby, a w 1931 r. - mniej, bo 8436 osób. Obszar gminy wynosił 10498 ha.

Stolica gminy posiada późniejszą metrykę niż wsie okoliczne. Jako Wolka pojawia się w dokumentach kościelnych w 1721 roku. Wieś powstała między Jakubowicami a Świdnikiem należała do parafii Lublin /na Czwartku/.Na mapach widniała jako Wólka Jakubowicka vel Świdnicka. W 1899 r. pojawia się nazwa "Wólka Tatarska", od 1921 r. jest tylko Wólka. W 1827 r. wchodziła w skład dóbr Jakubowice. Wieś składała się wtedy z 5 domów i liczyła 47 mieszkańców. Po utworzeniu parafii na Kalinowszczyźnie w 1868 r. Wólka weszła do niej wraz z okolicznymi wsiami. Wtedy w gminie obok katolickiej większości mieszkało 87 prawosławnych,20 protestantów i 24 żydów. Gmina Wólka należała do sądu gminnego okręgu III w Piaskach. Posiadała urząd gminny w Wólce, pocztę, telegraf i linię kolejową przechodzącą przez pola Jakubowice na trasie Lublin-Lubartów, a zbudowaną w 1890 r. Właściciel Jakubowic - Tadeusz Grodzicki założył się podobno z maszynistą kolejowym, kto pierwszy przejedzie 2 km. pociągiem, czy konno. Wygrał Grodzicki. Tenże Grodzicki wybudował most i drogę brukowaną od zamku w Jakubowicach do Wólki ponieważ zakupił był właśnie auto /ok.1900 r./Przy okazji podarował pół morgi gruntu pod budowę urzędu gminy który stanął przed I wojną światową właśnie na terenie Jakubowie Murowanych. Pierwszy budynek gminny stał w Wólce i tak nazywała się gmina. Został jednak spalony. Wólka i okolice ucierpiały podczas I wojny światowj, kiedy to nacierające wojska austriackie uszkodziły wieżę zamkową, a wycofujący się Rosjanie puścili z dymem Wólkę, Jakubowice, Długie, przy czym spłonął dach na nowym budynku urzędu gminy. Odbudowa nastąpiła w 1918 r. W 1939 r. została zniszczona druga wieżyczka na zamku: tym razem przez oddział Wojska Polskiego, który zauważył na wieży Niemców. W 1941 r. w Jakubowicach Niemcy założyli obóz dla Żydów, którzy pracowali na polach i w warsztatach. W 1942 r. Żydów rozstrzelali w okolicach młyna, resztę ich wymordowali w okolicy i w Trawnikach. Wycofując się w 1944 r. okupanci spalili część Jakubowic. Po wojnie, gdy rozparcelowano majątek w Jakubowicach Murowanych, słynny niegdyś zamek Tęczyńskich z XVI w., gdzie bywał król szwedzki Karol XII, zabytek, przebudowany przez Tadeusza Grodzickiego w końcu XIX w., popadł w ruinę. A park ,"gdzie znajdowały się wszelkie gatunki drzew kraju tego", zdziczał. Obecnie ciągnie się mozolna odbudowa. Zrekonstruowana brama wjazdowa znalazła się w herbie gminy Wólka.

O okolicznych wsiach wiele wzmianek pochodzi z XIV i XV w. Najstarsze dotyczą Bystrzycy, zwanej w 1325 r. Bestritia, gdzie powstała pierwsza parafia na terenie późniejszej gminy Wólka. Pierwszy pleban nosił imię Paweł/1326 r./,a dziesięcinę oddawały Bystrzycy Turka, Łuszczów, Długie, Sobianowice, Łysaków, Pliszczyn a nawet Spiczyn, Jawidz, Kijany.W 1452 r. zbudowano drewnianą kaplicę pw. Wniebowzięcia NMP, natomiast obecny kościół w Bystrzycy pochodzi z lat 1709 - 1721. Aż 18 wsi wchodziło w skład parafii w XVII w. 

    Nad Bystrzycą, na której zbudowano młyn, leżała też wieś i folwarkSobianowice. od 1359 r. znane jako Sobiyanowicze "graniczące środkiem rzeki Bystrzycy do rowu" z Turką, a także z Łuszczowem, Jawidzem/XV w./Na początku XV w. władał nią Jan Kuropatwa z Łańcuchowa. Wśród imion kmieci, oprócz Jana, Wojciecha i Macieja, spotykam) też Ossypa i Wasyla ,a więc Rusinów. Zresztą i w pobliskich wsiachjak Łysaków i Pliszczyn, mieszkała ludność pochodzenia ruskiego, co może świadczyć o osadnictwie Rusinów nad Ciemięgą być może już od najazdów książąt halickich w XIII w. W 1827 r. w Sobianowicach stało 17 domów, mieszkało 180 osób.

    O Łysakowie, położonym nad Bystrzycą i Ciemięgą, wspomina się w dokumencie z 1417 r. Andrzej Łukowski, dziedzic Łysakowa, kupił posiadłości w Sobianowicach przez które prowadziła droga do Bystrzycy aż z Lublina. Przy niej stała karczma, prowadzona przez kmiecia Mikołaja, a nad rzeką znajdował się młyn wodny. Jednego z kmieci w Łysakowie najechał syn dziedzica z Turki, a do sporu wmieszał się jeszcze właściciel Sobianowic. Tak to bywało w XV w., a zapewne i potem.

    Turka, zwana tak już w1409 r., była też własnością szlachecką. Jej dziedzic nazywał się wtedy Jakusz Turecki, a Mikołaj z Turki pełnił funkcję wójta w Świdniku. Turkę wspominał Jan Długosz, gdy pisał o parafii Bystrzyca. Z XVII w. pochodzą wzmianki o buncie chłopów z Turki: Wójtowicza, Sitarczyka i innych. W 1827 r. było tu 29 domów i 200 mieszkańców.

    Pliszczyn, cenna posiadłość szlachecka, wymieniony w 1398 r. jako Pliscin, w XV w. należał do Gutów herbu Rawa. Znany jako folwark rycerski jeden z wielu nad Ciemięgą, miał być w posiadaniu rodu Pliszczyńskich.W II poł.XIX w .na folwarku działała gorzelnia i młyn amerykański, uzyskiwano też kamień wapienny. Do dóbr pliszczyńskich zaliczał się też Boduszyn, Łysaków, Łagiewniki, Zagrody. Z XIX w. pochodzi dworek, zajęty obecnie przez OO. Sercanów. W 1827 r. w Pliszczynie w 76 domach mieszkało 584 osób.

 tym czasie Łuszczów posiadał 49 domów z 314 mieszkańcami. Ta stara wieś ,zwana w 1383 r. Lusczaw, potem Lusczow, należała do parafii Bystrzyca, później - Kijany. Obecny kościół pw. św. Barbary pochodzi z lat 1724 - 1742.

    Wieś Świdnik Duży/Wielki/ była własnością królewską. W 1392 r. Wł. Jagiełło nadał sołtysowi Piotrowi sołtystwo dziedziczne na prawie średzkim. Dziesięcinę płacono najpierw do Kaplicy św. Trójcy na zamku. W XIX w. Świdnik Duży posiadał szpital św. Wincentego a Paulo. Po folwarku pozostały zabudowania, a także dwór z XIX w., niestety, w złym stanie. W 1827 r. w Świdniku mieszkało 237 mieszkańców w 30 domach.

    Gmina Wólka składa się z miejscowości z bogatą średniowieczną historią, niszczonych przy okazji obcych najazdów na Lublin, gdzie ludność od wieków zajmowała się rolnictwem. We wsiach spotyka się dworki z XIX w., zabudowania folwarczne, stare młyny, nieliczne chaty, a nad okolicą góruje zamek w Jakubowicach Murowanych.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

UNIQA
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 15