MK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat łukowski

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Stoczek Łukowski g. miejska Łuków g. miejska Trzebieszów Łuków Stoczek Łukowski Wola mysłowska Stanin Krzywda Wojcieszków Adamów Serokomla

Województwo Lubelskie - Powiat łukowski

Powiat łukowski

Dane podstawowe

Powiat łukowski - powiat w Polsce (województwo lubelskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Łuków.

Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

 

osób

 %

osób

 %

osób

 %

ogółem

108 666

100

54 506

50,2

54 160

49,8

miasto

33 421

100

17 259

51,6

16 162

48,4

wieś

75 245

100

37 247

49,5

37 998

50,5


Władze samorządowe

Starostwo Powiatowe
ul. Piłsudskiego 17
21-400 Łuków
tel. 25 798-74-91
faks 25 798-22-03

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Ziemia Łukowska jest regionem o bogatej przeszłości i olbrzymich tradycjach. To na naszych Ziemiach najdłużej opierał się zaborczej przemocy ks. Stanisław Brzóska w okresie powstania styczniowego. To w okolicach Woli Gułowskiej Gen. Franciszek Kleeberg stoczył ostatnią bitwę w 1939r.

W Woli Okrzejskiej narodził się noblista Henryk Sienkiewicz. Z naszej Ziemi wywodzą się słynne rody Szaniawskich oraz Jezierskich. Naszym rodakiem jest pozytywista Aleksander Świętochowski.

Bogata przeszłość, piękna historia Ziemi Łukowskiej wiąże się z optymistycznymi szansami na dobrą przyszłość. Ten optymizm oparty jest o dobre podstawy gospodarcze ale też na wielkiej ambicji , dużej przebojowości i kompetencji, niezwykle przyjaznym klimacie do inwestowania, bliskości wschodnich rynków zbytu i dogodności połączeń komunikacyjnych.

Zachęcamy Państwa do zapoznania się z naszą ofertą i serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszej Ziemi Łukowskiej.

Przejdź w górę strony

Sport

Imprezy sportowe w naszym powiecie spełniają ważną rolę w przypadku dyscyplin, które są często wstępnym etapem w szkoleniu sportowców. Zorganizowana działalność sportowa pozwala właściwie zagospodarować czas wolny, spełnia określone zadania w zakresie podnoszenia sprawności fizycznej oraz zaspokajania pewnych potrzeb (zarówno indywidualnych jak i społecznych), a także kształtowaniu pewnych postaw czy też poglądów.

Strategia Powiatu w zakresie kultury fizycznej i sportu, opiera się na następujących założeniach i planach:

Organizacja powiatowych imprez sportowych i turystycznych o charakterze wyczynowym i masowym.
Organizacja na terenie powiatu imprez i zawodów sportowych o charakterze powiatowym, rejonowym, wojewódzkim oraz ogólnopolskim.
Uczestnictwo mieszkańców powiatu w imprezach i zawodach sportowych oraz turystycznych o charakterze ponadgminnym.
Organizacja szkolenia dzieci i młodzieży uzdolnionej sportowo oraz sportowców niepełnosprawnych (kadra trenersko-instruktorska, sprzęt, program szkoleń).
Utrzymanie i wyposażenie obiektów sportowo - rekreacyjnych o priorytetowym znaczeniu dla powiatu.
Organizacja powiatowego współzawodnictwa szkół ponadgimnazjalnych.
Doskonalenie kadry trenersko-instruktorskiej oraz sędziowskiej poprzez realizację programów przygotowanych przez Wojewódzki Szkolny Związek Sportowy.
Obecnie w Wydziale Oświaty, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Łukowie zarejestrowanych jest 87 stowarzyszeń sportowych w skład których wchodzą: 26 Uczniowskich Klubów Sportowych, 41 Uczniowskich Ludowych Klubów Sportowych, 1 Międzyszkolny Klub Sportowy, 8 Klubów Sportowych, 8 Ludowych Klubów Sportowych oraz 3 Zrzeszenia Sportowe. Każdy z nich posiada własny statut, cel oraz środki działania, ma swoich członków, mających określone w statucie prawa i obowiązki. Większość z nich jest finansowana ze środków budżetów gmin (tylko w przypadku Powiatowego Szkolnego Związku Sportowego w Łukowie oraz Powiatowego Zrzeszenia LZS w Łukowie z/s w Staninie - w całości ze środków budżetowych Starostwa), niektóre posiadają własne środki finansowe bądź sponsorów lub utrzymują się ze składek członkowskich, a także prowadzą własną działalność gospodarczą.

W roku 2002 Starostwo Powiatowe dofinansowało bezpośrednio blisko 80 imprez sportowych, z których przynajmniej 16 miało charakter wojewódzki, 5 - ogólnopolski w części dotyczącej zakupu nagród rzeczowych, pucharów, dyplomów, kosztów sędziowania, przygotowania boisk oraz pokrycia kosztów przejazdów na miejsce zawodów, szkoleń a także uczestnictwo w programach wspierających kulturę fizyczną jak np. Animator Sportu Dzieci i Młodzieży.

Jak dużą rolę Zarząd Powiatu przywiązuje do rozwoju fizycznego dzieci, niech świadczy fakt budowy pełnowymiarowych sal gimnastycznych przy szkołach ponadgimnazjalnych. Do chwili obecnej oddano do użytku sale gimnastyczne przy szkołach: Zespół Szkół Nr 2 w Łukowie, Zespół Szkół Nr 3 w Łukowie, Zespół Szkół Nr 4 w Łukowie. W budowie jest pełnowymiarowa sala gimnastyczna przy Zespole Szkół w Stoczku Łukowskim.

Przejdź w górę strony

Atrakcje przyrodnicze

Region ten stanowi pewną całość geograficzną tzw. Wysoczyznę Łukowską w obrębie Niziny Mazowieckiej zwanej Małym Mazowszem. Położony na głównych wododziałach: Wisły - Wieprza i Wieprza - Bugu, przedstawia lesiste i bagniste równiny wzniesione na 150-200m nad poziom morza.
Monotonię krajobrazu ożywiają resztki moren czołowych z okresu lodowcowego. Generalnie rzecz biorąc jest to teren równinny położony jednak stosunkowo wysoko. W okolicach Stoczka wzniesienia dochodzą do 206m nad poziom morza.
Do interesujących faktów geologicznych należy kra iłów jurajskich w Łukowie przy ul Żelechowskiej i w Gołaszynie. Kopalna fauna występująca w krach jurajskich została dotychczas dobrze rozpoznana z kry odkrytej przez Krzysztofowicza w 1895 roku. Jest ona bardzo bogata i różnorodna. Najpełniejszą i jak dotąd jedyną monografią kopalnej fauny występującej w utworach kry jurajskiej w Łukowie zawdzięczamy prof. H. Makowskiemu. To dzięki pracom naukowym prof. H. Makowskiego nazwa Łuków znana jest geologom z całego świata. Z fauny zachowanej w utworach jurajskiej kry łukowskiej najliczniej reprezentowane są amonity, belemnity, małże i ślimaki.

Faunę tę cechuje bardzo dobry stan zachowania, dlatego też jest ona szczególnie dobrym materiałem do badań naukowych nad formami zwierzęcymi odległych (165 milionów lat) epok geologicznych.

Szata leśna w powiecie łukowskim przedstawia się dość nierównomiernie. Największe kompleksy leśne występują przy zachodniej jego granicy. Poza tym większe lub mniejsze kępy leśne rozrzucone są po całym terenie powiatu. Na równinie łukowskiej szczególnie interesujący jest kompleks leśny Kryńszczak z rezerwatami Jata i Topór ustanowione w 1933 roku, restytuowane w 1952 roku. Chroniące stanowiska jodły na jej północno - wschodnich krańcach zasięgu.

Największą osobliwością Jaty są wspaniałe bory jodłowe z udziałem świerka i sosny. Porastają one łagodne skłony doliny Krzny Południowej, która tu właśnie rozpoczyna swój początek. Wartość tego rezerwatu jako obiektu chronionego-obok aspektu naukowego, dydaktycznego i estetycznego - podkreśla dodatkowo czynnik historyczny. Tereny te stanowiły bowiem bazę operacyjną i kryjówkę powstańców z roku 1863 oddziałów księdza Stanisława Brzóski. Fakt ten upamiętnia pomnik z 1928 roku w kompleksie leśnym Dąbrówka. Tu także działały silne zgrupowania oddziałów partyzanckich w czasie II wojny światowej.

Rezerwat Topór znajduje się w północno-zachodniej części kompleksu Kryńszczak. Lokalna rzeźba terenu oraz położenie rezerwatu na granicy działów wodnych Krzny i Kostrzyni warunkuje duże zróżnicowanie warunków globalnych i siedliskowych. Odzwierciedleniem tego jest duża różnorodność występujących tu zbiorowisk roślinnych. We wszystkich występuje jodła lecz jej starodrzew zajmuje niewielką powierzchnię.

Las Wagramski - rezerwat florystyczny utworzony w1980 roku ma powierzchnię 5,37ha w celu ochrony stanowiska jednego z najnowszych pięknie kwitnących kwiatów - wawrzynka główkowego.

Kultura ludowa długo funkcjonowała i rozwijała się wśród mieszkańców wsi niejako w izolacji od głównych murów kultury oficjalnej. Może dlatego jest tak barwna i urzeka swoją oryginalnością.

Dzieje powiatu łukowskiego były zróżnicowane pod względem przynależności administracyjnej. Obszar ten należał do różnych jednostek administracyjnych, które miały wpływ na ukształtowanie tego regionu.

Powiat łukowski leży na styku obszarów etnicznych: Zachodniego Mazowsza, Południowego Podlasia i Lubelszczyzny, w kulturze ludowej powiatu - oprócz elementów własnych odnajdujemy elementy charakterystyczne dla regionów sąsiednich.

Przejdź w górę strony

Historia

Ziemia Łukowska obejmowała tereny położone między Wieprzem i Tyśmienicą na południu, a Liwcem i Muchawką na północy. Granicę wschodnią wyznaczała w przybliżeniu linia biegnąca od źródeł Liwca po Tyśmienicę w okolicy Niewęgłosza. Granica zachodnia przebiegała przez tereny puszczańskie. Najdalej na zachód położoną miejscowością była Wola Mysłowska. Obszar ten stanowił płaskowyż, którego najwyższym wzniesieniem był teren pokryty bagnami i lasami w pobliżu wsi Jagodne.
Ziemia Łukowska była peryferyjną, najbardziej wysuniętą na wschód częścią księstwa sandomierskiego, wchodzacą klinem między Mazowsze i Podlasie. Oddzielona od reszty Lubelszczyzny pasmem lasów i bagien, stanowiła teren równinny, bagienno-piaszczysty, pokryty nieprzebytą puszczą, który zachował swój charakter dość długo. Jeszcze w XIV wieku znajdowała się tu ogromna puszcza obok lasów mazowieckich oraz puszczy radomskiej i sandomierskiej, największa w ówczsnej Polsce.

Bolesław Chrobry przesuwając granicę Polski aż po Brześć nad Bugiem musiał mianować swego namiestnika na terenie wyznaczając mu siedzibę w grodzie ważnym ze względu na obronność i położenie geograficzne. Takim warunkom odpowiadał Łuków zajmując centralne położenie w Ziemi Łukowskiej, a równocześnie w środku pasa grodzisk ciągnących się na tym terenie z północy na południe. Dowodzi tego fakt historyczny stwierdzający istnienie w Łukowie kasztelanii w 1233 roku. W buli papieża Aleksandra IV z 1254 roku jest zapis, że pomiędzy Rusią a księstwem krakowskim, cztery dni drogi od Krakowa leży odległa kasztelania łukowska. Bulla tego samego papieża z 1257 roku wspomina o Łukowie jako mieście.

W owym czasie należący do księstwa sandomierskiego Łuków był najdalej na wschód wysuniętym grodem Małopolski i miał za zadanie obronę ziem polskich przed najazdami Litwinów, Jadźwingów i Prusów. Rezydujący w grodzie kasztelan był dowódcą załogi grodowej i rycerstwa okręgu łukowskiego, a także sprawował funkcje administracyjne i sądownictwo. Łuków jako stolica kasztelanii był na tym terenie najważniejszym ośrodkiem gospodarczym, politycznym i kościelnym.

Znaczenie takie mógł mu nadać otaczający go poważniejszy kompleks osadniczy. Fragmentaryczne źródła pisane z XIII i XIV wieku przynoszą mało informacji o osadnictwie na tym terenie.

Mimo to można z ich wywnioskować, że najważniejszymi ośrodkami osadniczymi były tu Łuków i Kock. Pełniejszą informację o zaludnieniu Ziemi Łukowskiej daje dokument biskupa Jastrzębca z 1418 roku, z którego dowiadujemy się o istnieniu w tym czasie oprócz miasta Łukowa - 34 wsi: Jatrzębie, Łupiny, Radomyśł, Ławki, Dębowica, Nurzyna, Karwów, Wierzejki, Opacza, Mościska, Zarzecze, Białka, Stoczek, Sobole, Dminin, Domanin, Gołąbki, Jeziory, Szczygły, Świdry, Sochacz, Czerśl, Krasusze, Strzyżew, Trzebieszów, Łazy, Kąkolewnica, Turów, Biała, Krasew, Ulan, Domaszewnica, Sieńciaszka, Rozwadów. Miejscowości te wchodziły w skład parafii łukowskiej.

Następny dokument z roku 1737 wymienia następne wsie: Bystrzyca, Wola Bystrzycka, Chordzieżka, Czarna, Ruda, Serokomla, Wola Janowa, Zakepie, a w Liber Beneficjorum Długosza w tym samym czasie występuje: miasto Tuchowicz, Radoryż Wielki, Jeleniec, Jeleniecka Wola, Sarnów, Wola Sarnowska. Mało wiemy o miejscowościach położonych w pólnocno-wscodniej części Ziemi Łukowskiej. Dokumenty z lat 1430, 1435 i 1448 wymieniają tylko 7 miejscowości: Zbuczyn, Pruszyn, Rudki, Wyczółki, Siedlce, Golice i Krzesk. Wydaje się, że nie wszystkie istniejące miejscowości zostały uwzględnione w dokumentach. O dacie założenia Łukowa niewiele wiemy. Jak podaje J. S. Majewski w 1233 roku Kock zdobyty na Jadźwingach został przyłączony do kasztelanii łukowskiej.

Z następną wzmianką źródłową dotyczącą Łukowa spotykamy się w dokumentach z 1244 roku, kiedy to Łuków razem z Lublinem i Sieciechowem zniszczony został w wyniku napadu plemion pruskich. Częste napady obcych plemion na te tereny były przyczyną, dla której Bolesław Wstydliwy sprowadził do Łukowa zakon templariuszy, w celu wzmocnienia załogi grodowej. O pobycie templariuszy wspomina bulla papieska z 1257 roku. Prawdopodobnie ważną przyczyną osadzenia templariuszy w Łukowie był plany założenia biskupstwa łukowskiego, dla którego zakon miałby być osłoną przed napadami obcych plemion jak również przed ingerencją Zakonu Krzyżackiego

Bolesław Wstydliwy uzyskał pozwolenia papieża na przyłączenie części ziemi Jadźwingów pod swe panowanie. Dlatego też dla utrwalenia swych zdobyczy chciał zaszczepić wśród Jadźwingów wiarę chrześcijańską, a przyłączenie terenu ująć w jednolitą organizację kościelną i administracyjną. Dlatego też w 1248 roku wystąpił do papieża Innocentego IV z prośbą o utworzenia biskupstwa w Łukowie. Zabiegi te nie dały jednak pozytywnego rezultatu, na wskutek intryg krzyżaków. Ponowne zabiegi w roku 1257 przez Bolesława Wstydliwego poczynione w stolicy apostolskiej przyniosły sukces. Papież Aleksander IV polecił w dniu 1 lutego 1257 roku arcybiskupowi gnieźnieńskiemu i biskupowi krakowskiemu utworzenie diecezji w Łukowie i powierzenie jej pierwszemu biskupowi łukowskiemu Bartłomiejowi z Czech.

Jednak już 8 sierpnia 1257 roku papież Aleksander IV wycofał swą zgodę na utworzenie biskupstwa w Łukowie uzasadniając tym, że działalność biskupstwa łukowskiego przeszkadza misji Zakonu Krzyżackiego. Plan utworzenia biskupstwa wiązał się również z odbudową gospodarczą Łukowa i Ziemi Łukowskiej zniszczonej w czasie najazdu w 1244 roku. Zamierzenia te były przerywane ciągłymi najazdami plemion litewskich i pruskich, z których najbardziej tragiczne nastąpiły w latach 1264, 1272 i 1283. Napady nie tylko przyniosły wielkie spustoszenie w wyniku mordów i grabieży, ale zniechęciły do osadnictwa na tym terenie.

Zmiany na lepsze w życiu Łukowa wiążą się z nadaniem przez Kazimierza Wielkiego w 1369 roku prawa wolnego miasta i obdarowaniem mieszkańców gruntami. Istotny wpływ na rozwój miasta miała unia polsko-litewska z 1385 roku, dzięki której Ziemia Łukowska straciła charakter pograniczny i stała się bardziej atrakcyjna dla osadników.

Doniosłym wydarzeniem w życiu Łukowa była nadanie miastu prawa magdeburskiego przez króla Władysława Jagiełłę w dniu 23 czerwca 1403 roku w Szczekarzewie (Krasnystawie). Przywilej ten zwalniał "wójta, mieszczan i wszystkich mieszkańców łukowskiech od jurysdykcji kasztelańskiej, wojewódzkiej i innych oficjalistów, a żeby tylko mieszczanie łukowscy przed samym wójtem, a wójt przed królem lub starostą łukowskim odpowiadali"

Kazimierz Jagiellończyk, przwylejem z 1445 roku ustanowił cotygodniowe targi, Aleksander Jagiellończyk nadał w 1505 roku przywilej wzniesienia ratusza na rynku i urządzania w nim wagi, postrzygalni sukna oraz budowy kramów. Największy rozwój przeżywał Łuków w XVI wieku i pierwszej połowie XVII wieku. W mieście działały liczne cechy rzemieślnicze, w tym najstarszy powołany w 1505 roku cech szewców i piekarzy, a także fabryka sukna. Słynne łukowskie jarmarki ściągały kupców z odległych stron Polski a także z zagranicy. Przez miasto biegły szlaki handlowe na Mazowsze, Litwę, na południe Małopolski i na Ruś. Łuków stał się miastem zamożnym i odgrywał dużą rolę gospodarczą nie tylko w regionie ale i w skali kraju. O znaczeniu Łukowa w XVI w świadczy fakt uzyskania w 1526 roku prawa wysłania swego posła do sejmu, co było udziałem tylko znaczniejszych miast Polski.

Wojny polski-kozacka (1648-1654) i polsko-szwedzka(1655-1660) przerwały dynamiczny rozwój miasta i przyczyniły się do upadku gospodarczego i politycznego, z którego nie prędko Łuków mógł się podźwignąć. Zniszczeniu uległy wówczas kościół farny, zamek drewniany z umocnieniami i obwałowaniem oraz wiele budynków. Po napadzie szwedzkim w całym mieście ocalało zaledwie 37 zabudowań. Do tych nieszczęść w 1652 roku doszła klęska morowego powietrza.

Także czasy panowania Sasów odbiły się ujemnie na losach miasta. Ciągłym przemarszom wojsk polskich i obcych towarzyszyły rabunki i dewastacje.

Dopiero okres oświecenia przyniósł pewne ożywienie. W 1775 roku Łuków podniesiony do rangi kasztelanii, a pod koniec wieku XVIII miasto otrzymało siedzibę sądu i uzyskało prawo organizowania własnego sejmiku.

Trudnym problemom trapiącym Łuków starano się zapobiegać stosując różnego rodzaju ulgi, które tylko częściowo przynosiły pomoc. Ówcześni ojcowie miasta dążyli do podniesienia rangi miasta. W tym celu sprowadzono do Łukowa w 1629 roku zakon bernardynów dzięki staraniom starosty łukowskiego Erazma Widlicy Domaszewskiego. Bernardyni położyli duże zasługi w dziedzinie gospodarczej między innymi założyli fabrykę sukna grubego, czynną do 1812 roku.

O.O. Pijarzy sprowadzeni do Łukowa w 1695 roku przez Jana Dominika Jezierskiego - sędziego Ziemi Łukowskiej doprowadzili do rozkwitu szkolnictwo łukowskie. W 1701 roku przyjęto pierwszych uczniów do Kolegium Pijarów utworzonego w zabudowaniach klasztoru. Wkrótce kolegium zasłynęło z wysokiego poziomu nauczania. W 1733 roku w sąsiedztwie kolegium powstał konwikt (internat dla uczniów) dzięki fundacji pochodzącej ze szlachty łukowskiej biskupa krakowskiego Konstantego Felicjana Szaniawskiego. Łukowskie kolegium jako jedno z pierwszych w kraju wprowadziło w życie program Komisji Edukacji Narodowej.

Po trzecim rozbiorze Polski Łuków znalazł się w granicach zaboru austriackiego. Odebrano mu wówczas wszystkie dotychczasowe przywileje, a ludność obłożono licznymi świadczeniami i dodatkowymi podatkami. Po dość krótkim okresie przynależności do Księstwa Warszawskiego, a potem na mocy traktatu wiedeńskiego, Łuków jako miasto obwodowe województwa podlaskiego, znalazł się w granicach Królestwa Polskiego.

Obwód łukowski obejmował znaczne terytorium, sięgając aż po Wisłę, z Łaskarzewem, Osieckiem, Stoczkiem Łukowskim, Żelechowem, Maciejowicami i Stężycą. Łuków z okolicą stał się w tym czasie prężnym ośrodkiem myśli politycznej oraz patriotycznej postawy społeczeństwa. Łukowianie brali czynny udział w powstaniu listopadowym, a pod pobliskim Stoczkiem gen. J. Dwernicki stoczył 14 lutego 1831 roku słynną zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi. Na przełomie trzydziestych i czterdziestych lat XIX wieku Łuków stał się miejscem działalności konspiracyjnej. Działał tu Związek Patriotyczny zorganizowany przez młodzież łukowsko-warszawską w 1839 roku. Duszą organizacji był Karol Levittoux - wychowanek gimnazjum łukowskiego.

W 1841 roku wykryto spisek i aresztowano w Łukowie ponad 200 osób, z których 14 osadzono w cytadeli warszawskiej, gdzie Karol Levittoux poniósł męczeńską śmierć.

Bezpośrednim skutkiem wykrycia spisku było pozbawienie Łukowa szkoły średniej, którą w 1844 roku przeniesiono do Siedlec.

Łukowianie chlubnie zapisali się w czasie powstania styczniowego.

Do wiosny 1865 roku działała w okolicy grupa ostatnich powstańców z ks. Stanisławem Brzóską i jego adiutantem - kowalem z Łukowa Franciszkiem Wilczyńskim. Po rozbiciu oddziału przez wojsko carskie i schwytaniu powstańców. ks. Brzóskę i Franciszka Wilczyńskiego stracono w maju 1865 roku w Sokołowie Podlaskim. Prawie cały wiek XIX charakteryzował się w żyiu Łukowa zacofaniem gospodarczym. Zmiany na lepsze przyniosło dopiero zbudowanie linii kolejowych Warszawa - Brześć w latach 1866-1867, Łuków - Dęblin w 1876 i Łuków - Lublin w 1893 roku. Druga połowa XIX stulecia była ponadto obrazem pogłębiającej się rusyfikacji oraz licznych represji.

Język polski usunięto ze szkół i urzędów. W 1864 roku zniesiono zgromadzenia zakonne bernardynów i pijarów. W rezultacie w mieście promieniującym dotychczas oświatą pozostały zaledwie dwie szkoły elementarne. W latach 1905-1907 przez Łuków i jego okolice przeszła fala niepokojów rewolucyjnych i walk o szkołę polską. W sierpniu 1905 roku podjęto uchwałę o utworzeniu w Łukowie gimnazjum, lecz wobec czynionych przez rosjan trudności musiano się zadowolić tylko Szkołą Handlową, przekształconą w gimnazjum męskie dopiero w 1918 roku.

W listopadzie 1905 roku miasto było widownią strajku szkolnego w sprawie wprowadzenia języka polskiego do szkół.

Piękne karty zapisało społeczeństwo Łukowa i powiatu w czasie okupacji niemieckiej w latach 1915-1918. Zorganizowano wówczas organy władzy samorządowej - Łukowską Radę Powiatową oraz Radę Miejską, nie posiadającą żadnego odpowiednika w całym byłym Królestwie Polskim. Utworzona wówczas Milicja Obywatelska była jedyną polską milicją na terenie trzech zaborów. W Łukowie i powiecie działały: Konfederacja Polska i Polska Organizacja Wojskowa, która w dniu 11 listopada 1918 roku rozbroiła garnizon niemiecki w mieście.

W latach 1918-1939 Łuków mimo niewielkich osiągnięć gospodarczych był przodującym miastem województwa lubelskiego pod względem życia społecznego, kulturalnego i politycznego, m. in. wydawano własne gazety, działało Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe "Ogniwo" z dobrze zorganizowanym teatrem. W 1933 roku uroczyście obchodzono jubileusz 700-lecia miasta, a w 1938 roku społeczeństwo Ziemi Łukowskiej przekazało kopiec-pomnik Henryka Sienkiewicza, usypany niedaleko Woli Okrzejskiej miejsca jego urodzin.

Stopniowy rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Na terenie powiatu Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" pod dowództwem gen. Franciszka Kleeberga stoczyła w dniach 3-5 października 1939 roku ostatnią bitwę kampanii wrześniowej pod Kockiem i Wolą Gułowską gdzie znajduje się Dom Kultury - Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków oraz muzeum upamiętniające tą walkę.

Działania wojenne w latach 1939 i 1944 roku oraz lata okupacji przyniosły miastu olbrzymie straty ludzkie i materialne.

W mieście i powiecie Niemcy dokonali wielu egzekucji i pacyfikacji, z których najbardziej tragiczne miały miejsce w 1939 roku w Łukowie, kiedy to zginęło 90 osób a kilkadziesiąt zostało rannych oraz w 1940 roku w Józefowie, gdzie rozstrzelano 191 osób. Na Ziemi Łukowskiej działała dobrze zorganizowana partyzantka: AK, NSZ, BCH, GL-AL. Oddziały szkoleniowo-dywersyjne AK i NSZ stacjonowały podobnie jak niegdyś - oddział ks. Brzóski wśród bagien i lasów w uroczysku Jata.

W Łukowie okupant zlokalizował zbiorowe getto, w którym umieszczono Żydów miejscowych i z innych miast a nawet ze Słowacji, Węgier i Francji. Ludność żydowską częściowo wymordowano na miejscu pod pobliską wsią Malcanów, resztę wywieziono do obozów zagłady w Treblince i na Majdanku.

W dniu 23 lipca 1944 roku miasto zostało wyzwolone od okupantów przez Armię Radziecką wspomaganą przez oddziały Armii Krajowej. Jednak niemieckie bombardowania przeprowadzone w dniach 24 i 25 lipca 1944 roku zniszczyły miasto w ponad 80%.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

UNIQA
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Współpraca © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 11