MK DEKORRadio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat włodawski

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Hanna Włodawa Włodawa miasto Włodawa Wyrki Stary Brus Urszulin Hańsk Wola Uhruska

Województwo Lubelskie - Powiat włodawski

Powiat włodawski

Dane podstawowe

STAROSTWO POWIATOWE WE WŁODAWIE
22-200 Włodawa,
Al.J. Piłsudskiego 24,
Tel. 0-82 5721510,
fax - 0-82 5722444,
e-mail: starostwo@elbi.pl
www.powiat.wlodawa.pl


Walory turystyczne

Na terenie powiatu włodawskiego znajduje sie kilkanaście miejsc wartych zwiedzenia. Zaczynając od samej Włodawy każdy znajdzie coś dla siebie, coś co go zainteresuje. Ten kto pragnie odpocząć od codziennej pracy ma możliwość skorzystania z uroków Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Sieć jezior może skusić wszystkich zainteresowanych wypoczynkiem nad wodą. Nad Jeziorem Białym w Okunince znajduje się świetnie rozbudowana infrastruktura wypoczynkowo-turystyczna. Ośrodki wypoczynkowe i pola namiotowe dysponują wystarczającą liczbą miejsc by pomieścić wszystkich chętnych zainteresowanych czynnego i biernego wypoczynku. Sąsiadujące z Białym, Jeziora: Glinki, Czarne, Święte czy Lipiniec wprawdzie nie mają takiego zaplecza turystycznego, ale te miejsca kuszą ciszą i spokojem.
Gospodarstwa agroturystyczne zapraszają wszystkich chętnych pragnących poznać wiejski tryb życia. Oferują one całkiem ciekawe oferty wczasów "pod gruszą". Osoby zainteresowane aktywnym wypoczynkiem mają do wyboru znakowane szlaki piesze PTTK lub zabytki jakie znajdują sie w naszym mieście i powiecie. Do zabytków naszego miasta można zaliczyć późnobarokowy kościól pw. Św. Ludwika wybudowany w XVIII w. według projektu znanego architekta Pawła Fontany; cerkiew prawosławna pw. Narodzenia Najświetszej Marii Panny ufundowana przez Augusta Zamoyskiego, wybudowaną w pierwszej połowie XIX wieku; późnobarokowa synagoga włodawska wzniesiona w drugiej połowie XVIII wieku oraz "czworobok" - zespół parterowych, sklepionych "kramnic" z XVIII wieku. Jest to zabytek o rzadko spotykanym rozwiązaniu urbanistyczno-architektonicznym przeznaczonym do celów handlowych.
Z ciekawszych zabytków w powiecie warte zwiedzenia są: kościół w Orchówku z Cudownym Obrazem Matki Bożej Pocieszenia, cerkwie w Uhrusku, Horostycie i Sosnowicy oraz skansen w Holi. W Sobiborze znajduje się Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady (filia Włodawskiego Muzeum Pojezierza łęczyńsko-Włodawskiego). Dla osób spragnionych dziewiczej przyrody swoje podwoje otwierają dwa parki krajobrazowe: Poleski i Sobiborski o łącznej powierzchni 15000 ha. Warte obejrzenia są tam kompleksy stawów, torfowisk oraz liczne okazy fauny i flory. Na terenie Sobiborskiego Parku Krajobrazowego występują takie okazy fauny jak: żółw błotny - gatunek zagrożony wyginięciem, wilki, bobry i żmije.
Przemierzając szlaki turystyczne nie sposób ominąć wieś Wytyczno w okolicy której to rozegrała sie jedna z dramatyczniejszych bitew stoczonych przez Wojsko Polskie z Armią Czerwoną w październiku 1939 roku.

Przejdź w górę strony

Szlaki turystyczne

Szlak "Nadbużański" - czerwony, dł 184,5 km
HANNA PKS - Różanka - Włodawa - Orchówek - Sobibór - Uhrusk - Hniszów - Dorohusk - Dubienka - Zosin - HRUBIESZÓW

Szlak "Lasów Włodawskich" -zielony, dł. 44 km
WŁODAWA - Adampol - Wyryki - Smolarnia - Suchawa - Adamki - WŁODAWA

Szlak "Siedmiu Jezior Włodawskich" - żółty, dł. 20.7 km
WŁODAWA PKP - J. Białe - J. Czarne - J. Rogóźne - J. Lipiniec - J. Święte - J. Glinki - WŁODAWA PKP

Szlak "Lasów Sobiborskich" - czarny, dł. 11,6 km
SOBIBÓR PKP - Żłobek II - Tarasiuki -J. Białe - OKUNINKA II PKS

Szlak "Pętla Sobiborska" - zielony, dł. 11,3 km
SOBIBÓR PKP - "Bandycka Droga" - SOBIBÓR PKP

Szlak "Trzech Jezior" - niebieski, dł. 21,7 km
SOBIBÓR PKP - Stulno - Nadbużanka - Wola Uhruska - UHRUSK PKP

Szlak "Pojezierny Północny" - niebieski, dł. 120,2 km
WŁODAWA PKS - Tarasiuki -j. Białe - Hańsk - Wytyczne - Łowiszów - Lasek - Sosnowica - Orzechów Stary - J. Zagłębocze - Załucze Stare - Grabniak - J. Uściwierz - Andrzejów - URSZULIN PKS

Szlak "Łącznikowy" - czarny, dł. 13,3 km
SOSNOWICA PKS - Staw Hetman - Staw Anielski - Górki - JAMNIKI PKS

Szlak "Partyzancki" - czerwony, dł. 115,9 km
URSZULIN PKS - Wytyczno - Lipniak -Jamniki - Łomnica - Grabniak - J. Uściwierz -J. Rogóźno - J. Krasne - Rudka -J. Czarne - Makoszka - Laski - PARCZEW PKP

Szlak "Krawędziowy PPN" - żółty, dł. 25,3 km
ZAŁUCZE STARE - Wólka Wytycka - Łowiszów - Nowiny - WOŁOSKOWOLA PKS

Szlak "Pojezierny Południowy" - żółty, dł. 57.8 km
URSZULIN PKS - Kol. Wereszczyn - Bagno Bubnów - Serniawy - Sawin - HNISZÓW

Szlak "Bagno Bubnów" - czerwony, dł. 12,7 km
ZASTAWIE -Józefów - Pikulawka - Wojciechów - Bartoszycha - SERNIAWY

Szlak (dawny "Rezerwatów Przyrody") - zielony, dł. 101.3 km
URSZULIN PKS - Zabrodzie - Świerszczów - Kopina - Cyców - Pniówno - Parypse - Horodyszcze - Chełm - Kol. Uher - Kol. Depułtycze - Alojzów - WOJSŁAWICE

Przejdź w górę strony

Historia

Północno-wschodnie rejony województwa chełmskiego stanowią białą plamę na mapie archeologicznej kraju. Niegdyś kraina ta porośnięta była zwartym lasem, pokryta ogromnymi rozlewiskami i nieprzebytymi trzęsawiskami, nie stanowiła obszaru dogodnego dla osadnictwa. Do dziś zresztą jest to region najrzadziej zamieszkany. Był to kraj niczyj, zwany pestkami. W okresie od IX do X w. teren obecnej Włodawy należał do plemienia Lędzian, które miało swą siedzibę w Sandomierzu i było zhołdowane państwu wielkomorawskiemu. Pograniczne obszary związku Lędzian w międzyrzeczu górnego Bugu i Wieprza stanowiły system obronny nazwany później Grodami Czerwieńskimi. Do systemu tego należały prawdopodobnie też grody w Uhrusku i Wereszczynie. Już od zarania państwowości polskiej obszary kontrolowane przez związek plemienny Lędzian przeszły pod panowanie państwa Polan. Jak mówił kronikarz, w roku 981 książę kijowski Włodzimierz poszedł na Lachy i zajął ich Grody Czerwieńskie. Z kolei Bolesław Chrobry odzyskuje te tereny w roku 1018. Niestety po upływie zaledwie 13 lat, w 1031 r. Jarosław Mądry korzystając z zamieszek w Polsce zagarnia znowu międzyrzecze Bugu i Wieprza. Ziemie te na trzy wieki odpadają od Polski. Wprawdzie na krótko odbija je w roku 1069 Bolesław Śmiały, a później w latach 1214-1219 Leszek Biały, ale są to wydarzenia epizodyczne. Niemniej jednak świadczą one, że władcy polscy nie zrezygnowali nigdy ze swych dziedzicznych praw do tych ziem.
W związku z rozbiciem dzielnicowym na Rusi, w roku 1054 Ziemia Czerwieńska i Podlasie wchodzą w skład księstwa włodzimierskiego, w końcu XII w. stają się udziałem silnego księstwa włodzimiersko-halickiego, którego stolicą od roku 1240 zostaje Chełm. Znaczną też rolę spełniał już wcześniej położony nad Bugiem gród w Uhrusku, gdzie nawet znajdowała się siedziba biskupstwa wschodniego, do czasu przeniesienia jej do nowej stolicy w Chełmie.
Próby odzyskania Ziemi Czerwieńskiej podejmuje w latach 1340-1366 Kazimierz Wielki. pięciokrotnie wyprawiając się na Ruś i tocząc walki z Litwa. Do 1240 r. Ruś włodzimierska, a wcześniej też inne księstwa ruskie uległy panowaniu tatarskiemu i dopiero ekspansja litewska uwolniła je od srogiej niewoli. W połowie XIV w. Olgierd, wielki książę litewski opanowuje Ruś południowo-zachodnią wraz z księstwem włodzimierskim. Wcześniej już Podlasie za panowania Mendoga dostało się Litwie (połowa XIII w.). Dopiero w wyniku wyprawy polsko-wegierskiej w roku 1377 księstwo chełmsko-bełskie zostaje ostatecznie przyłączone do Polski przez królową Jadwigę (w roku l387). Jednak tereny znajdujące się na lewym brzegu Włodawki pozostają przy Litwie.
Dzieje samej Włodawy sięgają czasów odległych. Miejscowość jest wzmiankowana już w połowie XIII w. Wówczas mieściła się tu siedziba grodu warownego jednego z dzielnicowych książąt litewskich. W roku 1441 wraz z całym Podlaskiem tereny te zostały wydzielone przez Gedymina jako dzielnica Kiejstuta. Według późniejszych wzmianek, Włodawa od roku 1475 była ośrodkiem włości książąt Sanguszków, potomków Olgierda. Już w 1498 r. istniała tu komora celna na drodze wiodącej z Chełma do Brześcia, tutaj bowiem wzdłuż Włodawki przebiegała granica między Koroną a Litwą. Wokół gródka książęcego poczęło stopniowo rozrastać się osiedle. Kolejny dziedzic dóbr włodawskich Andrzej Sanguszko, starosta włodzimierski, około roku 1534 wystarał się dla miejscowości o przywilej nadający prawa miejskie, który następnie został potwierdzony w roku 1540 (za panowania Zygmunta I Starego).
W roku 1596 wschodnie biskupstwo chełmskie przystępuje do unii, której współtwórcą był urodzony w Różance Adam Hipacy Pociej, późniejszy metropolita kijowski. Wydarzenie to miało w swych późniejszych skutkach istotne znaczenie dla dziejów Podlasia i Chełmszczyzny, jako że większość miejscowej ludności z czasem stała się gorliwymi unitami.
W drodze mariażu Włodawa około 1596 r. przechodzi w ręce Leszczyńskich - możnego rodu wielkopolskiego, który dzierży te włości przez wiele pokoleń. W tym też czasie miasto staje się ważnym ośrodkiem ruchu protestanckiego. W 1624 r. wzniesiona tu zostaje szkoła i zbór kalwiński, czynny do 1698 r. Ważnym wydarzeniem był zwołany do Włodawy w roku 1634 synod kalwiński, na który przybyli delegaci z całej Korony i Litwy w celu ustalenia jednolitych form obrzędowych. Wówczas właścicielem dóbr włodawskich był Rafał Leszczyński, wojewoda bełski, jeden z czołowych przywódców reformacji i działacz ruchu egzekucyjnego.
Rektorem zboru kalwińskiego był Andrzej Węgierski, znany historyk i poeta. W czasie wojen kozackich 1648 r. miasto zostaje doszczętnie spalone, a ludność żydowska w liczbie kilku tysięcy wymordowana. Zresztą pożary są stałym udziałem Włodawy. Największe z nich miały miejsce w latach: 1776, 1826, 1915.
Jan III Sobieski, a później inni władcy polscy nadali miastu przywileje w sumie na cztery jarmarki w roku, trwające do dwóch tygodni. Przedmiotem handlu były konie i przede wszystkim woły gonione tu z Wołynia i sprzedawane do Krakowa, Poznania a nawet Berlina i Wiednia. Jarmarki te, a także prawo składu soli oraz żegluga bużańska przyniosły miastu znaczne dochody.
W roku 1692 Rafał Leszczyński (ojciec króla Stanisława Leszczyńskiego) wojewoda poznański sprzedał Włodawę wraz z dobrami Ludwikowi Konstantemu Pociejowi, późniejszemu hetmanowi wielkiemu litewskiemu, dziedzicowi pobliskiej Różanki. Pociejowie dzierżą Włodawę przez dłuższy czas i dobrze zasługują się dla miasta. Z rokiem 1745 Włodawa przechodzi w drodze kupna w ręce Jerzego Flemminga, podskarbiego wielkiego litewskiego, by następnie w roku 1761 jako posag jego córki Izabeli dostać się Adamowi Czartoryskiemu, generałowi ziem podolskich. W 1798 r. Włodawa wraz z Różanką przechodzą w posiadanie Zamoyskich. Do 3 Maja 1791 r., to jest do uchwały Konstytucji, Włodawa przynależąc administracyjnie do województwa brzeskiego, wchodziła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dopiero ten doniosły akt prawny zniósł podział między Koroną a Litwą ustanawiając jedno wspólne państwo polskie.
Rok 1795 wraz z trzecim rozbiorem Polski przynosi likwidację naszego bytu państwowego. Włodawa, podobnie jak Chełm znalazła się pod zaborem austriackim, w granicach utworzonej wówczas tak zwanej Galicji Zachodniej. Miasto weszło w skład cyrkułu chełmskiego, odpowiednika dawnego powiatu. W roku 1803 przy zwiększaniu obszaru cyrkułów, utworzono z cyrkułu chełmskiego i bialskiego cyrkuł włodawski z siedzibą w Białej Podlaskiej. Cyrkuł ten został podzielony na trzy okręgi (krajsy): bialski, chełmski i włodawski. Po wojnie austriacko-francuskiej w maju 1809 r. część ziem byłego zaboru austriackiego wraz z okolicami Włodawy włączono do Księstwa Warszawskiego. W roku 1810 w Księstwie wprowadzony został podział na departamenty i powiaty. Utworzony z powrotem powiat chełmski znalazł się w departamencie lubelskim, natomiast ustanowiony nowy powiat włodawski wszedł w skład departamentu siedleckiego.
Klęska Napoleona pociągnęła za sobą likwidację Księstwa Warszawskiego i utworzenie w roku 1815 Królestwa Kongresowego zwanego Polskim. Początkowo w podziale administracyjnym zwiększono jednostki wyższego rzędu, tworząc zamiast dotychczasowych powiatów duże obwody. Chełm znalazł się wówczas w obwodzie krasnostawskim, a Włodawa w obwodzie radzyńskim województwa podlaskiego. W roku 1844 mocą ukazu carskiego gubernię siedlecką przyłączono do lubelskiej. W połowie XIX w. miasto Włodawa staje się własnością rządu carskiego.
W czasie powstania 1863 r. mieszkańcy Włodawy czynnie włączyli się do walki narodowowyzwoleńczej. Upadek powstania spowodował krwawe represje i wzmożoną działalność rusyfikacyjną władz carskich. Temu celowi miał też służyć nowy podział administracyjny. Z powrotem powołano w 1867 r. gubernię siedlecką i utworzono nowy powiat z siedzibą we Włodawie. Na terenie Podlasia i Chełmszczyzny rozpętane zostały bezlitosne prześladowania unitów, które odbiły się głośnym echem w całej Europie i znalazły oddźwięk w twórczości takich pisarzy, jak: Reymont, Konopnicka i Żeromski. W roku 1875 władze carskie i duchowieństwo prawosławne doprowadziło do kasacji unii. Dalszym krokiem w kierunku rusyfikacji międzyrzecza Wieprza i Bugu było utworzenie w 1912 r. guberni chełmskiej, do której włączono też powiat włodawski. Przeprowadzenie w końcu XIX w. linii kolejowej Chełm-Brześć powoduje nowe ożywienie gospodarcze miasta. W roku 1897 Włodawa liczy 4.653 mieszkańców. W r. 1912 Włodawa weszła w skład utworzonej przez władze carskie guberni chełmskiej.
Wiosną 1915 r. wojska państw centralnych wyparły Rosjan z terenów Królestwa Kongresowego. Gubernia siedlecka a z nią i powiat włodawski znalazły się na obszarze okupacyjnym zajętym przez wojska pruskie, wówczas gdy powiat chełmski wraz z całą gubernią lubelską opanowany byt przez wojska austriacko-węgierskie. Powiat włodawski znalazł się poza granicami proklamowanego w 1916 r. przez Niemców kadłubowego Królestwa Polskiego.
Jesienią 1918 r. następuje rozbrojenie wycofujących się wojsk austriackich i niemieckich. Po odzyskaniu niepodległości utrzymany zostaje dotychczasowy podział administracyjny i Włodawa jest nadal stolicą powiatu. Miasto nie ma jednak perspektyw rozwoju. Przeważa tu zdecydowanie budownictwo drewniane (82% domów), brak jest przemysłu, zajęcie ludności stanowi w większości rzemiosło i drobny handel, a także rolnictwo. Miasto liczy w 1939 r. 9.293 mieszkańców, z czego 2/3 to biedota żydowska. Znaczna cześć mieszkańców Zajmuje się rolnictwem. W mieście stacjonował znaczny garnizon. wojskowy. Był tu pułk artylerii ciężkiej i dywizjon artylerii konnej. Od pierwszych dni września 1939 r. wzięły one udział w wojnie obronnej: w składach Armii "Pomorze", "Modlin" i "Łódź". 3 września 1939 r. Włodawa przeżyła pierwsze bombardowania mostów i stacji kolejowej.
Po wojnie w historię miasta bardzo mocno wpisali się bracia Edward (ps. Żelazny) i Leon Taraszkiewicz (ps. Jastrząb). Walcząc z ogarniającą Polskę komuną oddali za kraj życie.

Dzisiaj Włodawa jest miastem liczącym około 15 tyś. mieszkańców. Posiada dobrze rozbudowaną infrastrukturę komunalną. Jest ośrodkiem usługowo-handlowym i administracyjnym. Posiada automatyczną łączność telefoniczną z abonentami w kraju i za granicą. Od 1999 r. jest siedzibą Starostwa Powiatowego.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Współpraca © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 10