Radio Taxi ZTMiędzynarodowe targi Lubelskie S.A. Black Red White UNIQA

Powiat włodawski -> Gmina Hańsk

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Hanna Włodawa Włodawa miasto Włodawa Wyrki Stary Brus Urszulin Hańsk Wola Uhruska

Województwo Lubelskie - Powiat włodawski - Gmina Hańsk

Gmina Hańsk

Dane podstawowe


Gmina Hańsk to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie chełmskim.
Siedziba gminy to Hańsk (do 30 grudnia 1999 pod nazwą Hańsk Pierwszy).
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwały 3932 osoby.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 20026, gmina Hańsk ma obszar 179,43 km², w tym:

  • użytki rolne: 52%
  • użytki leśne: 37%

Gmina stanowi 14,28% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni

jednostka

osób

 %

osób

 %

osób

 %

populacja

3932

100

1968

50,1

1964

49,9

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)

21,9

11

10,9


Władze samorządowe

Urząd Gminy Hańsk
22-235 Hańsk
Urząd Gminy
tel. 82 571-40-28
faks 82 571-44-61

Przejdź w górę strony

Charakterystyka

Gmina Hańsk położona jest w środkowo-wschodniej części województwa lubelskiego w powiecie włodawskim w rejonie fizjograficznym Polesie. Gmina Hańsk znajduje się na malowniczej trasie wiodącej z Lublina do Włodawy. (mapka). W czasie sezonu turystycznego przejeżdżają tędy całe rzesze turystów udających się do Okuninki nad Jezioro Białe, a także inne jeziora Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Na terenie gminy znajduje się w naturalnym stanie Bagno Bubnów włączone do Poleskiego Parku Narodowego. Dominuje tu kompleks torfowisk niskich, rzadka i chroniona roślinność, a także rezerwat żółwia błotnego. Lasy stanowią 30% ogólnej powierzchni gminy, które wchodzą w obszar Poleskiego Parku Narodowego i Krajobrazowego Parku Sobiborskiego (mapka).

Ludność
Gmina Hańsk jest gminą o niewielkiej liczbie mieszkańców - jedną z najrzadziej zaludnionych w województwie lubelskim. Gęstość zaludnienia wynosi 22 osoby/km2, podczas gdy dla powiatu włodawskiego wartość ta wynosi 34, a dla województwa lubelskiego (w nowych granicach) 89 osób/km2. Według danych WUS w Lublinie w dniu 31.12.1998 roku gmina liczyła 3986 mieszkańców, co stanowiło 9,3 % liczby mieszkańców powiatu włodawskiego oraz 0,18 % mieszkańców województwa lubelskiego.
Strukturę ludności gminy według płci charakteryzuje procentowy udział liczby mężczyzn i kobiet w ogólnej liczbie mieszkańców, wynoszący odpowiednio 51,3 % mężczyzn i 48,7% kobiet.
Gminę tę wyróżnia wysoki dodatni wskaźnik przyrostu naturalnego wynoszący 8,85 (dla powiatu włodawskiego i województwa lubelskiego wynosi odpowiednio 1,29 i 0,08), oraz wysokie ujemne saldo migracji na pobyt stały wynoszące - 10,29 osób na tysiąc mieszkańców, czyli w liczbach bezwzględnych 41 osób (dla województwa lubelskiego - 1,01 osób/tys. mieszkańców). Nieco niższy niż średnio w gminach wiejskich województwa lubelskiego jest stosunek liczby ludności w wieku nieprodukcyjnym w odniesieniu do 100 osób w wieku produkcyjnym wynoszący w gminie Hańsk 83,2 /100 (w gminach wiejskich 86,8/100).
Charakterystycznym zjawiskiem demograficznym na terenie tej gminy jest występowanie silnej koncentracji przestrzennej rozmieszczenia ludności. Prawie połowa mieszkańców zamieszkuje w dwóch sąsiadujących ze sobą miejscowościach Hańsku i Dubecznie (Województwo lubelskie w 1998).

Osadnictwo

Sieć osadniczą gminy Hańsk tworzy 26 miejscowości zorganizowanych w 16 sołectw:
Bukowski Las, Dubeczno, Hańsk, Hańsk Kolonia, Hańsk II, Konstantynówka, Kulczyn, Kulczyn Kolonia, Macoszyn Mały, Osowa, Rudka Łowiecka, Stary Majdan, Szcześniki, Wojciechów, Ujazdów, Żdżarka. Rolę ośrodka gminnego, w którym zlokalizowane są władze gminne oraz główne punkty obsługi ludności pełni miejscowość Hańsk, położona w centralnej części gminy.
Osadnictwo w gminie jest charakterystycznym osadnictwem gmin wschodnio-przygranicznych. Główne ośrodki sieci osadniczej rozlokowane są w większości wzdłuż dróg regionalnych (np. Hańsk, Kulczyn) lub większych zakładów pracy (Dubeczno). Znaczna część osadnictwa charakteryzuje się jednak dużym stopniem rozproszenia zabudowy.

Użytkowanie gruntów

Gmina Hańsk zajmuje powierzchnię 17943 ha, co stanowi 14,3 % powierzchni powiatu włodawskiego oraz 0,7 % powierzchni województwa lubelskiego.
W strukturze użytkowania gruntów dominują grunty rolne zajmujące łącznie ok. 50,8 % powierzchni gminy, w tym grunty orne - 24,4 %, łąki i pastwiska - 26,2 % oraz sady - 0,2 %. Gmina charakteryzuje się znacznym udziałem powierzchni leśnych wynoszącym ok. 37,1% (Województwo lubelskie w 1998). Do roku 2020 planuje się zwiększenie lesistości gminy o kolejne 1637 ha. Wszystkie grunty planowane do zalesień są ujęte w planie zagospodarowania przestrzennego gminy (Program zwiększania lesistości 1996). Pozostałe grunty i nieużytki stanowią 12,1 % powierzchni gminy.

Główne działy gospodarki
Gmina Hańsk jest gminą o przeważającej funkcji rolniczej. Prawie 62 % ogółu ludności związana jest z rolnictwem, w tym prawie 52 % z rolnictwem indywidualnym. W 1996 r. na terenie gminy było 698 indywidualnych gospodarstw rolnych, w tym aż 55,3 % zajmowały gospodarstwa o powierzchni od 7 do 20 ha, a 75,8 % gospodarstwa o powierzchni od 5 do 30 ha.
W strukturze zasiewów gospodarstw indywidualnych dominowały: zboża (z dużą przewagą żyta) - 84,7 % ogólnej powierzchni zasiewów, ziemniaki - 11,6 % oraz rośliny pastewne - 4,3 % (Powszechny spis rolny 1996).
Hodowlą zwierząt gospodarskich oprócz gospodarstw wielokierunkowych zajmują się trzy wyspecjalizowane gospodarstwa hodowlane: w Kulczynie i Krychowie - bezściołowa hodowla bydła oraz ferma drobiu w Hańsku.

Spośród 455 osób pracujących w 1997 roku w gospodarce narodowej (bez pracujących w indywidualnych gospodarstwach rolnych i podmiotach gospodarczych zatrudniających mniej niż 5 osób) przeważają pracujący w przemyśle - 49 %, edukacji - 15 %, rolnictwie - 13 % i administracji 7 %. Spośród 118 zarejestrowanych w 1997 roku podmiotów gospodarczych (w 1998 roku były już 142 podmioty) 109 to zakłady osób fizycznych. Wśród tych ostatnich (wg sekcji europejskiej klasyfikacji działalności) dominuje handel - 38 %, budownictwo - 17 %, rolnictwo, leśnictwo i łowiectwo oraz działalność produkcyjna - po 11 %) (Rocznik statystyczny 1998, Podmioty w gospodarce 1999).

Największym zakładem przemysłowym na terenie gminy Hańsk jest Huta Szkła w Dubecznie zatrudniająca w 2000 roku około 300 osób. Zakład ten został zmodernizowany w latach 90-tych. Podstawowym nośnikiem energii jest obecnie gaz propan-butan, a ścieki odprowadzane są do miejscowej oczyszczalni ścieków.

Przejdź w górę strony

Walory turystyczne

Walory krajobrazowe są pochodną czynników naturalnych (ukształtowanie terenu, wody, lesistość) oraz działalności człowieka, która często bardzo znacznie je modyfikuje. Warunki naturalne gminy Hańsk, typowe dla Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego cechuje mała zmienność hipsometryczna, pozorna obfitość wód powierzchniowych oraz duży udział torfowisk.
W krajobrazie gminy dominują dwa typy krajobrazu, związane z szerokimi, płaskodennymi dolinami oraz obszarami leśnymi. W obydwu przypadkach o atrakcyjności krajobrazowej decydują wody oraz przede wszystkim szata roślinna. Dominującą rolę odgrywają obszary płaskie, zabagnione pocięte rowami. W takich strefach funkcjonuje wrażliwy układ zależności woda — szata roślinna. Bodźcowy charakter takiego krajobrazu polega na przestrzennym wrażeniu harmonii wszystkich składowych środowiska. Dodatkowym atutem krajobrazowym jest wyjątkowo niska antropopresja, związana z nielicznym i rozproszonym osadnictwem oraz ekstensywnym rolnictwem.
Odmienny typ krajobrazu prezentuje wschodnia część gminy związana z dorzeczem Krzemianki. Rosnące tutaj lasy tworzą zwarty kompleks o wyjątkowo zróżnicowanym charakterze. Obserwuje się tutaj krajobrazowo odmienne stale podmokłe olsy oraz suche bory sosnowe.
Najbardziej wartościowe walory krajobrazowe, które nierozerwalnie związane są z cechami środowiska zostały objęte formami ochrony prawnej. W gminie Hańsk istnieją tereny należące do Poleskiego Parku Narodowego (Bagno Bubnów - górna Włodawka) oraz Sobiborskiego Parku Krajobrazowego (środkowa Tarasienka).

Przejdź w górę strony

Atrakcje przyrodnicze

Zbiorowiska roślinności wodnej z klas Lemnetea i Potamogetonetea występują na terenie gminy Hańsk w jeziorach Dubeczyńskim i Laskim, stawach, rowach, kanałach, torfiankach, a także w rzekach: Tarasience, Krzemiance, Włodawce oraz w Rowie Więziennym.
Roślinność wodną pływającą reprezentują zbiorowiska rzęs. Są to pospolite na Lubelszczyźnie zespoły: Lemno-Spirodeletum polyrrhizae i Lemnetum trisulcae zaliczane do klasy Lemnetea.
Zbiorowiska roślin zanurzonych w wodzie i przytwierdzonych do dna z klasy Potamogetonetea zróżnicowane są w zależności od głębokości zbiornika wodnego oraz stopnia jego eutrofizacji. Dość często i na znacznych powierzchniach w ciekach wykształcają się zespoły: Elodeetum canadensis z panującą moczarką kanadyjską, Ceratophylletum demersi z dominującym rogatkiem sztywnym, Hydrocharitetum morsus-ranae z żabiściekiem pływającym i osoką aloesowatą oraz płaty z rdestnicą kędzierzawą Potamogeton crispus. W wodach nieco głębszych występują zespoły: Potamogetonetum lucentis z panującą rdestnicą połyskującą oraz Hottonietum palustris z dominującą okrężnicą bagienną. W jeziorach, niektórych torfiankach, i większych kanałach spotyka się zespoły tzw. „lilii wodnych" Nupharo-Nymphaeeteum albae z grążelem żółtym i grzybieniami białymi (Jezioro Dubeczyńskie, Hańskie) i rzadziej Myriophylletum spicati z wywłócznikiem kłosowym.
Szuwary właściwe ze związku Phragmition wykształcają się wzdłuż linii brzegowej jezior: Dubeczyńskiego, Laskiego, Hańskiego, w strefie korytowej Tarasienki i Krzemianki, a także wzdłuż Rowu Więziennego i w wielu innych ciekach, rowach melioracyjnych oraz na śródleśnych bagnach. Reprezentowane są przez zespoły: Scirpetum lacustris z dominującym oczeretem jeziornym, Typhetum angustifoliae z panującą pałką wąskolistną, Typhetum latifoliae z pałką szerokolistną, Sagittario-Sparganiętum emersi ze strzałką wodną i jeżogłówką gałęzistą, Phragmitetum communis z dominującą trzciną pospolitą, Sparganietum erecti z dominującą jeżogłówką gałęzistą, Eleocharitetum palustris z ponikłem błotnym, Equisetetum limosi ze skrzypem bagiennym, Acoretum calami z tatarakiem zwyczajnym, Glycerietum maximae z manną mielec oraz Oenantho-Rorippetum z kropidłem i rzepichą ziemnowodną.
    Szuwary wielkoturzycoweze związku Magnocaricon zajmują wśród szuwarów największe powierzchnie - zarówno w pobliżu jezior, rzek, cieków jak i na śródleśnych bagnach. W strefie niemal stałego podtopienia przez wodę (poziom wód przy powierzchni) występują płaty zespołów siedlisk żyznych: Iretum pseudacori z dominującym kosaćcem żółtym, Caricetum ripariae z turzycą brzegową, Caricetum paniculatae z turzycą prosowatą (rzadko), Caricetum acutiformis z turzycą błotną i Caricetum gracilis z turzycą zaostrzoną. Przy poziomie wód gruntowych dochodzącym do około 50 cm spotyka się zespoły: Caricetum appropinquatae z panującą turzycą tunikową i Caricetum vesicariae z turzycą pęcherzykowatą oraz Phalaridetum arundinaceae z mozgą trzcinowatą.
Na uboższych troficznie siedliskach występują zespoły: Caricetum rostratae z turzycą dziubkowatatą, Caricetum elatae z turzycą sztywną, Cicuto-Caricetum pseudocyperi z szalejem i turzycą ciborowatą oraz Thelypteridi-Phragmitetum z zachylnikiem błotnym i trzciną pospolitą.
Szuwary zaliczane do związku Sparganio-Glycerion występują na małych powierzchniach. Wykształcają się przede wszystkim w rowach melioracyjnych oraz w korytach Tarasienki i Krzemianki. Stwierdzono występowanie następujących zespołów: Sparganio-Ofycerietum fluitantis z panującymi jeżogłowką i manną jadalną, Glycerietum plicatae z manną fałdowaną (Wawer, Urban 1999).
Największe kompleksy bagien i torfowisk występują w okolicy wsi: Macoszyn Luta i Żdżarka. Bagna leżące w pobliżu wsi Macoszyn graniczą od strony południowej z bagnami, łąkami i polami tych wsi. W wielu miejscach występują bagna śródleśne.
Do torfowisk o wyjątkowej wartości przyrodniczej należą niskie torfowiska węglanowe Bagno Bubnów, Bagno Staw). Występuje tu zespół kłoci wiechowatej Cladietum marisci. Dość rozpowszechnione są tu również rzadkie zespoły Caricetum buxbaumii z dominującą turzycą Buxbauma, Schoenetum ferruginei z przewagą marzycy rudej oraz Caricetum davallianae z dużym udziałem turzycy Davalla.
Jednym z najbardziej rozpowszechnionych jest zespół Caricetum lasiocarpae z panującą turzycą nitkowatą i domieszką turzyc: obłej, pospolitej, dzióbkowej Carex diandra, C. nigra, C. rostrata, mietlicy psiej Agrostis canina, żurawiny błotnej Oxycoccus palustris oraz mchów Drepanocladus aduncus, D. fluitans. Luźny kożuch tworzą torfowce: Sphagnum magellanicum i S. emersum. W niektórych płatach stosunkowo duży udział mają brzozy brodawkowata i omszona, wierzba szara i pięciopręcikowa Salix cinerea, S. pentandra, a także kruszyna Frangula alnus. W wodzie stagnującej pomiędzy kępami turzyc występują pływacze - drobny i zwyczajny Utricularia minor i U. vulgaris tworzące wraz ze Scorpidium scorpioides, Sphagnum cuspidatum i Sphagnum palustre zespół Scorpidio-Utricularietum.
    Na wielu bagnach (zwłaszcza śródleśnych) występuje również zespół Carici-Agrostietum caninae z panującą mietlicą psią Agrostis canina i domieszką niskich turzyc: siwej, pospolitej Carex canescens, C. nigra. Z innych roślin najczęściej rosną: turzyce dzióbkowata i nitkowataCarex rostrata, C. lasiocarpa, wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium, jaskier płomiennikRanunculus flammula, siedmiopalecznik błotny Comarum palustre, kostrzewa czerwona Festuca rubra, wiechlina łąkowa Poa pratensis, a także torfowce: Sphagnum palustre, S. squarrosum.
Rzadziej na bagnach gminy występuje zespół Sphagno-Caricetumrostratae (leśnictwoMacoszyn - małe śródleśne bagna, projektowany rezerwat „Torfowisko Dubeczyńskie"). Największy udział w tym zespole osiąga turzyca dzióbkowata oraz torfowce: Sphagnum cuspidatum, S. magellanicum, S. palustre i S. squarrosum, mniejszy wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium, turzyca pospolitaCarexfusca, żurawina błotna Oxycoccus palustris. Z grupy gatunków objętych ochroną prawną i rzadkich stwierdzono tu stanowiska:wierzb - borówkolistnej i lapońskiej Salix myrtilloides, S. lapponum, rosiczki okrągłolistnej Drosera rotundifolia, storczyka krwistego Dactylorhiza incarnata, turzycy strunowej Carex chordorrhiza i modrzewnicy zwyczajnej Andromeda polifolia.
Zbiorowiska torfowisk wysokich zajmują stosunkowo niewielką powierzchnię na terenie gminy Hańsk. Występują głównie w projektowanym rezerwacie przyrody „Torfowisko Dubeczyńskie", a na terenie Nadleśnictwa Sobibór w leśnictwach Dekowina, Macoszyn, Luta i Żdżarka. Pod względem przynależności fitosocjologicznej są to zespoły z klasy Oxycocco-Sphagnetea jak: Eriophoro-Sphagnetum recurvi i Ledo-Sphagnetum magellanici oraz Sphagnetum magellanici.
Torfowisko wysokie wełniankowe Eriophoro-Sphagnetum recurvi charakteryzuje się dużym udziałem wełnianki pochwowatej i torfowców: Sphagnum magellanicum, S. fallax, S. recurvum, S. nemoreum, rzadziej innych gatunków jak: Aulacomium palustre, Polytrichum strictum,Oxycoccus palustris i Eriophorum angustifolium. Najlepiej wykształcone płaty tej asocjacji stwierdzono na bagnach w okolicach wsi: Macoszyn, Luta, Żdżarka. W wielu płatach duży udział mają drzewa i krzewy - a głównie brzozy brodawkowata i omszona. Na kilkunastu małych torfowiskach (głównie leśnictwa Luta) występują zdegradowane płaty Eriophoro-Sphagnetum, w których kępy wełnianki są wysuszone i porośnięte porostami oraz mszakami. Torfowce nie występują lub ich udział jest bardzo mały.
    Zespół Ledo-Sphagnetum magellanici tworzy bagno zwyczajne Ledum palustre, a także wtórne Sphagnum magellanicum, S. fallax, S. recurvum, S. nemoreum. W domieszce występuje najczęściej borówka bagienna Vaccinium uliginosum, rzadziej żurawina błotna Oxycoccus palustris, wełnianka pochwowata Eriophorum yaginatum. Warstwę drzew i krzewów tworzą karłowatasosna zwyczajna oraz brzozy brodawkowata i omszona. Najlepiej wykształcone płaty tegozespołu stwierdzono w projektowanym rezerwacie przyrody „Torfowisko Dubeczyńskie".
    W zespole Sphagnetum magellanici dominują torfowce: Sphagnum magellanicum, S. fallax, S. recurvum, S. nemoreum oraz płonnik Polytrichum strictum. Z innych gatunków występują:wełnianka pochwowata Eriophorum vaginatum, modrzewnica zwyczajna Andromeda polifolia, rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia, żurawina błotna Oxycoccus palustris. Małe płaty tego zespołu stwierdzono na śródleśnych bagienkach - głównie w leśnictwie Dekowina.
Zespoły z klasy Nardo-Calluneta występują w miejscach okresowo podtopionych. Zajmują głównie małe fragmenty brzeżnych partii podtopionych zagłębień terenu. Zaliczono je do zespołów: Nardo-Juncetum squarrosi i Calluno-Nardetum strictae.Poza zwartą murawą błiźniczkipsiej trawki Nardus stricta występują także: izgrzyca przyziemna Danthonia decumbens, tomkawonna Anthoxanthum odoratum, kostrzewa czerwona Festuca rubra, wiechlina łąkowa Poa pratensis, grzebienica pospolita Cynosurus cristatus, wrzos pospolity Calluna vulgaris.
Odsłonięte, piaszczyste podłoże na poboczach dróg i obrzeżach młodych lasów sosnowych i na zrębach leśnych porastają murawy napiaskowe z klasy Sedo-Sderanthetea. Najczęściej jest to zespół z panującą szczotlichą siwą Spergulo vernalis-Corynephoretum.
Do najczęściej spotykanych zespołów należą Helichryso-Jasionetum z przewagą kocanek piaskowych i dużym udziałem jasieńca piaskowego. W niektórych płatach tej asocjacji w domieszce występuje lepnica litewska Silene lithuanica. Rzadko spotyka się zespół Rumici-Sedetum acris z rozchodnikiem ostrym.
 Łąki na terenie gminy Hańsk zajmują dużą powierzchnię. Występują głównie na Krowim Bagnie oraz na gruntach sąsiadujących z lasami tj. w dolinach: Tarasienki, Krzemianki, Włodawki, Więziennego Rowu i innych drobnych cieków. Niewielkie kompleksy łąk znajdują się również na obrzeżach bagien w okolicach Macoszyna i Osowy.
Siedliska stosunkowo mało przekształcone uprawąi nawożeniem zajmują zespoły z rzędu Molinietalia, natomiast użytkowane kośne z rzędu Arrhenatheretalia.
    Największą powierzchnię zajmuje zespół Poo-Festucetum rubrae charakteryzujący się przewagą traw - kostrzewy czerwonej i wiechliny łąkowej (w dolinie Tarasienki w okolicach Macoszyna i Osowyoraz w dolinie Krzemianki). Rzadziej występuj ą zespoły: Arrhenatheretum elatius z panującym rajgrasem wyniosłym i Alopecuretum pratensisz przewagąwyczyńca łąkowego. Rozpowszechnione są również łąki ze śmiałkiem darniowym (zespół Deschampsietum caespitosae). Największe płaty tej asocjacjistwierdzono w dolinach Tarasienki i Krzemianki, a także na krowim Bagnie.
Do najcenniejszych pod względem florystycznym zespołów należą: Molinietum medioeuropaeum z panującą trzęślicą modrą i Filipendulo-Geranietum z wiązówką błotną i bodziszkiem błotnym. W niektórych płatach w drugiej z wymienionych asocjacji gatunkiem dominującym jest wirówka błotna Filipendulaulmaria.
W zespołach Molinietum medioeuropaeum i Filipendulo-Geranietum stwierdzono stanowiska wielu rzadkich i objętych ochroną prawną gatunków jak: pełnik europejski Trollius europaeus, ciemiężyca zielona Veratrum lobelianum, goździk pyszny Dianthus superbus, kruszczyk błotny Epipactis palustris, storczyki krwisty i szerokolistny Dactylorhiza incarnata, D. majalis, dziewięciomik błotny Parnassia palustris.
Do rzadziej występujących na omawianym terenie, a częstych w innych regionach Lubelszczyzny należą zespoły: Cirsietum rivularis, Holcetum lanati, Junco-Molinietum, Scirpetum silvatici, Epilobio-Juncetum effusi.
Zbiorowiska leśne i zaroślowe z klasy Alnetea glutinosae zajmują dość dużą powierzchnię gminy Hańsk (zwłaszcza w rejonie wsi: Podlaski,Macoszyn, Luta, Żdżarka).
    Zbiorowiska zaroślowe reprezentowane są na terenie gminy przez dwa zespoły Salicetum pentandro-cinereae i Betulo-Salicetum repentis. Pierwszy z wymienionych zespołów występuje w strefie przejścia zbiorowisk bagiennych w lądowe, w starych rowach melioracyjnych, kanałach, a także w wielu śródleśnych bagnach oraz na nieużytkowanych łąkach. Gatunkiem dominującym jest wierzba szara Salix cinerea, a domieszkę tworzą: olsza czarna Alnus glutinosa, brzoza omszona Betula pubescens, rzadziej brzoza brodawkowata B. pendula, wierzba pięciopręcikowa Salix pentandra, a niekiedy kruszyna pospolita Frangula alnus oraz wierzba rokita Salix rosmarinifolia. Z roślin zielnych najczęściej występują: zachylnik błotny Thelypteris palustris, turzyce: zaostrzona, błotna Carex gracilis, C. acutiformis, tarczyca pospolita Scutellaria galericulata, siedmiopalecznik błotny Comarum palustre i tojeść pospolita Lysimachia vulgaris. Z mszaków częściej spotyka się Calliergon cuspidatum i Climacium dendroides.
Zespół Betulo-Salicetum repentis występuje rzadko na terenie gminy. Zubożałe płaty tego zespołu stwierdzono na Krowim Bagnie, a także na kilku małych śródleśnych bagienkach w okolicy Żdżarki. W zespole tym dominuje brzoza niska Betula humilis i w niektórych płatachwierzbarokita Salix rosmarinifolia. Domieszkę stanowią inne gatunki brzóz - Betula pubescens, B. pendula i wierzb Salix cinerea, S. rosmarinifolia i S. pentandra. Z roślin zielnych występują zachylnik błotny Thelypteris palustris, knieć błotna Caltha palustris, tojeść pospolita Lysimachia vulgaris, gorysz błotny Peucedanum palustre, mietlica psia Agrostis canina, turzyca siwa Carex canescens, turzyca nitkowata C. lasiocarpa, siedmiopalecznik błotny Comarum palustre. Wśród mszaków przeważają Calliergon cuspidatum, Climacium dendroides Drepanocladus aduncus.
W olsie porzeczkowym Ribo nigri-Alnetum dominuje olsza czarna Alnus glutinosa z domieszką brzóz brodawkowatej i omszonej Betula pendula i B. pubescens. W skład podszytu obok podrostu olszy czarnej wchodzą: kruszyna Frangula alnus, wierzba szara Salix cinerea i rzadziej porzeczka czarna Ribes nigrum, niekiedy - czeremcha zwyczajna Padus avium i kalina koralowa Viburnum opulus. W wielu płatach zaznacza się wyraźnie struktura kępkowo-dolinkowa (np. leśnictwo Dekowina).
W wodzie stagnującej między kępami występuje okrężnica bagienna Hottonia palustris, rzadziej pływacz zwyczajny Utricularia vulgaris, a w silnie podtopionych miejscach czermieńbłotna Calla palustris. Runo najczęściej tworzą: turzyca błotna i długokłosowa Carex acutiformis iC. elongata, trzcina pospolita Phragmites australis, kosaciec żółty Iris pseudacorus, knieć błotna Caltha palustris, rzeżucha gorzka Cardarmine amara, psianka słodkogórz Solanum dulcamara,karbieniec pospolity Lycopus europaeus, tojeść pospolita Lysimachia vulgaris, przytulia błotna Golium palustre, zachylnik błotny Thelypteris palustris, a także mchy - Calliergon cuspidatum, Climacium dendroides. Niekiedy w zbiorowiskach olsu występują duże płaty pokrzywy zwyczajnej Urtica dioica i maliny właściwej Rubus idaeus. Jest to odbiciem zniekształcenia fitocenoz olsowych wywołanych działalnością człowieka. Zaciera się wtedy charakterystyczna dla olsów struktura kępkowo-dolinkowa.
Sphagno squarrosi-Alnetum las olszowy z niewielką domieszką brzóz brodawkowatej i omszonej Betula pubescens i B. pendula występuje na terenie gminy znacznie rzadziej. Zespół ten wykształca się zawsze w miejscach stagnowania wód powierzchniowych w strefach okrajkowychtorfowisk przejściowych - głównie w Lasach Sobiborskich (np. leśnictwa Dekowina).
Zbiorowiska leśne z klasy Querco-Fagetea są na terenie gminy reprezentowane nielicznie. Na żyznych i mokrych siedliskach wykształcają się lasy łęgowe - Circaeo-Alnetum. Wyżej położone miejsca, przy podobnym trofizmie, zajmują grądy Tilio-Carpinetum.
Circaeo-Alnetum - lęg jesionowo-olszowy.
    Jest to las olszowy z nielicznym udziałem jesionu Fraxinus excelsior, brzozy omszonej Betula pubescens oraz w podszyciu kruszyny Frangula alnus także w niektórych płatach czeremchy zwyczajnej i amerykańskiej Padus avium i P. serotina. Z roślin runa największe zwarcie osiągają: pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, zawilec gajowy, Anemone nemorosa, konwalijka dwulistna Majanthemum bifolium, zachylnik błotny Thelypteris palustris, malina właściwa Rubus idaeus, kuklik zwisły Geum rivale, niecierpekpospolity Impatiens noli-tangere, a wśród mszaków Mnium undulatum i Calliergon cuspidatum.Licznie występuje chmiel zwyczajny Humulus lupulus. Znacznie rzadziej rosną tu czartawapospolita Circaea lutetiana, psianka słodkogórz Solanum dulcamara, nerecznica samcza Dropteris filix-mas. Wykształca się sporadycznie np. w leśnictwie: Dekowina (Wawer, Urban1999, Wójciak, Urban, Wójciak 1999) oraz rzadko w Lasach Włodawskich.
    Grądy na terenie gminy Hańsk występują głównie małymi płatami w Lasach Sobiborskich (leśnictwa Dekowina, Macoszyn). Drzewostan tworzą przede wszystkim gatunki liściaste - dąb szypułkowy i grab zwyczajny. W domieszce występujągłównie: lipa drobnolistna Tilia cordata, brzozy omszona i brodawkowata Betula pubescens, B. pendula i osika Populus tremula oraz sosna Pinus sylvestris. Udział sosny uzależniony jest od sposobu powstania i zagospodarowania drzewostanu. Warstwę podszycia budują: leszczyna pospolita Corylus awellana i kruszyna Frangula alnus, a także trzmielina brodawkowata Euonymus rucosa, kalina koralowa Viburnum opulus, czeremcha pospolita Padus avium. W runie najczęściej rosną: gwiazdnica wielkokwiatowa Stellaria holostea, gajowiec żółty Galeobdolon luteum,prosownica rozpierzchła Milium effusum, zawilec gajowy Anemone nemorosa, kopytnik pospolity Asarum europaeum, dąbrówka rozłogowa Ajuga reptans, przylaszczka pospolita Hepatica nobilis, konwalijka dwulistna Majanthemum bifolium, starzec leśny Stachys sylvatica, szczawik zajęczy Oxalis acetosella i podagrycznik pospolity Aegopodium podagraria.
Bory przeważają wśród zbiorowisk leśnych gminy Hańsk. Charakteryzują się dużym zróżnicowaniem zarówno troficznym jak i florystycznym.
Zespól brzeziny bagiennej Betuletum pubescentis występuje na omawianym terenie naj­częściej na torfowiskach przejściowych (najczęściej w leśnictwach Żdżarka, Dekowina). Drzewostan tego zespołu budują głównie brzozy: brodawkowata i omszona Betula pendula, B. pubescens, a w domieszce rosną osika Populus tremula i olsza czarna Alnus glutinosa, rzadziej sosna Pinus sylvestris. W runie najczęściej występuj ą trzęślica modra Molinia coerulea oraz turzyce -dzióbkowata, długokłosowa, tunikowa Carex rostarata, C. elongata, C. appropinquata, zachylnik błotny Thelypteris palustris, mietlica psia Agrostis canina, siedmiopalecznik błotny Comarum palustre. W niektórych płatach zaznacza się duży udział torfowców: Sphagnum squarrosum, S.  palustre, S. nemoreum. W warstwie mszaków spory udział mają też Calliergon cuspidatum i Climacium dendroides.
Kontynentalny bór bagienny Vaccinio uliginosi-Pinetum występuje w Lasach Sobiborskich na torfowiskach wysokich i ich obrzeżach - najczęściej w okolicy miejscowości: Macoszyn, Żdżarka, Luta. Tworzy go drzewostan sosnowy z domieszką brzóz. Spośród krzewów największe pokrycie uzyskuje kruszyna Frangula alnus, a w niektórych płatach wierzba szara Salix cinerea. Runo tworzą krzewinki: bagno zwyczajne Ledum palustre, borówka bagienna Vaccinium uliginosum. Duży udział mają także pozostałe gatunki borówek: czernica i brusznica V. myrtillus, V. vitis-idaea oraz żurawina błotna - Oxycoccus palustris. Rzadziej występują trzęślica modra Molinia coerulea, turzyca pospolita Carex nigra, wełnianka pochwowata Eriophorum vaginatum. Warstwę mchów tworzą: Polytrichum strictum, Sphagnum magellanicum, S. palustre, S. cuspidatum, S. apiculatum i Pleurozium schreberi.
    Bór trześlicowy Molinio-Pinetum występuje często na terenie gminy Hańsk. Towarzyszy najczęściej przejściom borów bagiennych w bory świeże (np. leśnictwa Żdżarka, Dekowina, Macoszyn, Luta w Lasach Sobiborskich). W drzewostanie dominuje sosna z domieszką brzóz brodawkowatej i omszonej Betula pendula i B. pubescens. Czasem pojawia się skarlały dąb szypułkowy Quercus robur. Wśród krzewów przeważają - kruszyna Frangula alnus, jarzębina Sorbus aucuparia oraz wierzby Salix sp. W runie dominuje trzęślica modra, a domieszkę stanowią borówki: czernica, bagienna i brusznica Vaccinium myrtillus, V. uliginosum V. vitis-idaea, pszeniec zwyczajny Melampyrum pratense i orlica pospolita Pteridium aquilinum. W warstwie mchów wstępują: Pleurozium schreberi, Polytrichum commune, Dicranum undulatum.
    Suboceaniczny bór świeży Leucobryo-Pinetum w postaci niewielkich płatów występuje na całym terenie Lasów Sobiborskich i Włodawskich w sąsiedztwie Molinio-Pinetum i Vaccinio uliginosi-Pinetum (np. w leśnictwach Żdżarka, Luta, Macoszyn). Warstwę drzew tworzy tu sosna z częstym udziałem brzozy brodawkowatej Betula pendula i dębu szypułkowego Quercus robur. W warstwie krzewów najczęściej występują: kruszyna Frangula alnus i jarzębina Sorbus aucuparia. W runie przeważa borówka czernica Vaccinium myrtillus, rzadziej występuje brusznica V. vitis-idaea oraz orlica pospolita Pteridium aquilinum, konwalijka dwulistna Majanthemum bifolium, szczawik zajęczy Oxalis acetosella, pszeniec zwyczajny Melampyrum pratense. Warstwę mszaków budują: Leucobryum glaucum, Pleurozium schreberi, Hylocomium splendens i Dicranum undulatum
    Subkontynentalny bór świeży goryszowy Peucedano-Pinetum jest borem sosnowym z udziałem dębu szypułkowego Quercus robur. Ze względu na skład florystyczny i warunkisiedliskowe zbliżony jest do zespołu Festuco ovinae-Pinetum. W podszyciu nielicznie rosną kruszyna frangula alnus i jarzębina Sorbus aucuparia.W runie występują: borówka brusznica, nawłoć pospolita Solidago virgaurea, gorysz pagórkowy Peucedanum oreoselinum,pszeniec zwyczajny Melampyrum pratense i szczawik zajęczy Oxalis acetosella. W warstwie mszaków dominują: Pleurozium schreberi i Dicranum scoparium. Bory te występują sporadycznie na lokalnych wzniesieniach piaszczystych, w sąsiedztwie zespołów Vaccinio vitis-idaea-Pinetum, Festucoovinae-Pinetum i CIadonio-Pinetum.
    Bór kostrzewowy Festuco ovinae-Pinetum występuje w postaci niewielkich płatów zarówno w lasach Sobiborskich jak i Włodawskich. Warstwę drzew buduje sosna, a domieszkę stanowią dąb szypułkowy Quercus robur i brzoza brodawkowata Betula pendula. Z krzewów największe zwarcie osiąga kruszyna Frangula alnus, rzadziej występuje jałowiec Juniperus communis. W runie dominuje kostrzewa owcza Festuca ovina. W domieszce występują najczęściej: borówki czernica i brusznica Vaccinium myrtillus, V. vitis-idaea, kosmatka owłosiona Luzula pilosa, pszeniec zwyczajny Melampyrum pratense i orlica pospolita Pteridium aquilinum. Wśród mchów dominuje Pleurozium schreberi, rzadziej Dicranum undulatum. Zespół zajmuje suchsze fragmenty borów.
    Drzewostan boru sierpikowego Serratulo-Pinetum tworzy dąb szypułkowy Qercus robur z domieszką sosny Pinus sylvestris i brzozy Betula pendula. W podszyciu występują: jarzębina Sorbus aucuparia i kruszyna Frangula alnus oraz w niektórych oddziałach dość licznie czeremcha amerykańska Padus serotina. W runie dominują gatunki borowe jak: borówka czernica Vaccinium myrtillus, konwalia majowa Convallaria maialis, nawłoć pospolita Solidago virgaurea, szczawik zajęczy Oxalis acetosella, gorysz pagórkowy Peucedanum oreoselinum. Mszaki reprezentowane są najczęściej przez Pleurozium schreberi i Polytrichum attenuatum. W miejscach żyźniejszych przeważają: pszeniec zwyczajny Melampyrum pratense, konwalijka dwulistna Majanthemum bifolium, perłówka zwisła Melica nutans i niekiedy gaj owiec żółty Galeobdolon luteum oraz dąbrówka rozłogowa Ajuga reptans oraz sierpik barwierski Serratula tinctoria, dzwonek brzoskwiniolistny  Campanula persicifolia,  miodownik melisowaty  Melittis melissophyllum. Zespół ten zajmuje na omawianym terenie małą powierzchnię.
    Fragmenty borów chrobotkowych (CIadonio-Pinetum - śródlądowy bór suchy) można znaleźć na miejscach wzniesionych (wydmy), blisko przy droży leśnych głownie w Lasach Sobiborskich (w leśnictwach Żdżarka, Luta, Podlaski, a także (rzadziej) w leśnictwie Macoszyn). W drzewostanie dominuje sosna o stosunkowo niskim zwarciu. Wśród roślinności zielnej przeważają szczotlicha siwa Corynephorus canescens, pszeniec zwyczajny Melampyrum pratense Jastrzębiec kosmaczek Hieracium pilosella, wrzos Calluna vulgaris, rzadziej występują borówki - czernica i brusznica. Bogata jest warstwa mszaków i porostów. Najczęściej występują: Racomitrium canescens, Pleurozium schreberi, Dicranum polysetum i Cladonia furcata, C. gracilis, C. sylvatica, C. rangiferina, C. pyxidata. Do rzadkich gatunków chrobotków należy Cladonia alpestris -gatunek odnaleziony na kilku stanowiskach na omawianym obszarze w leśnictwie Luta (Wójciak, Urban, Wójciak l999).
Roślinność synantropijna wykształca się na siedliskach przekształconych przez gospodarkę człowieka (roślinność ruderalna - towarzysząca zwykle przydrożom, przychaciom, zrębom leśnym oraz segetalna - występująca w uprawach rolnych).
Roślinność ruderalna występuje w pobliżu zabudowań wzdłuż szlaków komunikacyjnych. rowów melioracyjnych,na zdegradowanych łąkach, zrębach i przydrożach, wysypiskach śmieci itp. siedliskach.
Na mokrych nitrofilnych siedliskach występują zespoły z klasy Bidentetea tripartiti -głównie Polygono-Bidentetum z rdestem ostrogorzkim i uczepami: Bidens cernua i B. tripartita. Asocjacja ta wykształca się na brzegach eutroficznych zbiorników wodnych, przy rowach melioracyjnych i ciekach wodnych.
Zbiorowiska synantropijne z klasy Epilobietea wykształcają się na zrębach leśnych oraz na przydrożach wiejskich. Do najbardziej rozpowszechnionych należy zespół Rubo-Calamagrostietum epigei występujący na zrębach leśnych i przydrożnych. Rzadziej spotyka sięzespół Epilobio-Senecionetum silvatici.
W miejscach wyżej wyniesionych wykształciły się Rubo-Calamagrostidetum epigei (z panującym trzcinnikiem piaskowym) i RuboSolidaginetumserotinae(z jeżynami i nawłocią późną)- na obrzeżach lasków sosnowych, przydrożach w lasach i w lukach drzewostanu.
    Klasę Artemisietea reprezentują zbiorowiska ruderalne występujące na siedliskach o podłożu żyznym, utrwalonym. Siedliska najbardziej wilgotne zajmują skupienia: szczawiu tępolistnego  Chenopodio-Rumicetum obtusifolii; na suchych piaskach pojawia się asocjacja Potentillo-Artemisietum absinthii z dużym udziałem piołunu. W wybitnie nitrofilnych miejscach pojawiają się Leonuro-Arctietum tomentosi z dominującymi serdecznikiem pospolitym i łopianami; Balloto-Chenopodietum wrotycza z mierznicą czarną i rzadko Tanaceto-Artemisietum vulgaris z wrotyczem i bylicą pospolitą. W podobnych miejscach występuje zespół Rubo-Solidaginetum serotinae przewagą jeżyn i nawłoci późnej. Wysypiska gruzu i śmieci, a także piaszczysto żwirowe przydroża są siedliskiem fitocenoz: Centaureo-Berteroetum z panującym pyleńcem pospolitym oraz zbiorowisk jednorocznych z klasy Chenopodieteajak: Chenopodietum ruderale (z komosami i tobodami), Sisymbrietum sophiae i S. loeselii (ze stuliszami).
    Duże fragmenty niektórych łąk na Krowim Bagnie oraz w dolinkach małych cieków pokrywają zwarte łany pokrzywy zwyczajnej Urtica dioica osiągającej pokrycie 80-100 %. Towarzyszą jej zwykle zespół sadźca konopiastego Eupatorietum cannabini. Udział innych gatunków (zwłaszcza łąkowych) w płatach tych asocjacji jest niewielki.
    W miejscach deptanych - głównie na ścieżkach i drogach - występują: zespoły muraw nitrofilnych z klasy Plantaginetea majoris jak: Lolio-Planatginetum (z babką zwyczajną Plantago maior,  życicą trwałą Lolium perenne, koniczyną białą Trifolium repens i rumiankiem bezpromieniowym Chamomilla suaveolens) oraz Lolio-Potentilletum anserinae (z domieszką pięciornikagęsiego) oraz Blysmo-Juncetum compressi (z panującym ostrzewiem spłaszczonym Blysmus compressus).
Zespoły segetalne. Chwasty upraw polnych różnią się w zależności od samej uprawy zboża i rośliny okopowe) oraz typu gleby. Nieco mniejszy wpływ wywierają na nie inne czynniki jak nawożenie i sposób uprawy.
    W uprawach zbóż (żyto, pszenica, jęczmień, owies) najpospolitszym zespołem jest Arnoserido-ScIeranthetum z panującymi chłodkiem drobnym Arnoseris minima lub czerwcem rocznym Scleranthus annuus. Towarzyszą im licznie szczaw polny Rumex acetosella, ognichapolnaSinapis arvensis, sporek polny Spergula arvensis, a na skrajnie ubogich, piaszczystych siedliskach np. również nicennica drobna Filago minima. Z piaszczyskami związane są zespoły Herniario-Polycnemetum z połonicznikiem nagim i chrząstkowcem polnym oraz Violo-Holcetum lanati i kłosówką miękką.
Rzadko występuje zespół Vicietum tetraspermae (z wyką czteronasienną jakogatunkiemcharakterystycznym) oraz sporadycznie Consolido-Brometum (z ostróżeczką polną Consolida regalis) - głównie w uprawach pszenicy.
Najuboższe, piaszczyste gleby zajmuje fitocenoza Digitarietum ischaemii - z charakterystycznym palusznikiem nitkowatym. Rzadziej - na podobnych siedliskach - występuje zespół Herniario-Polycnemetum.
    Najpospolitszymi zespołami zachwaszczającymi rośliny okopowe (szczególnie ziemniaki, pomidory) są: Echinochloo-Setarietum (z dominującą chwastnicą jednostronną oraz włośnicami siną i zieloną), a także Galinsogo-Setarietum (z przewagą żółtlic). Wyżej wymienionym gatunkom towarzyszą: komosa biała Chenopodium album, maruna bezwonna Tripleurospermum inodorum, ostrożeń polny Cirsium arvense, rzodkiew świerzepa Raphanus raphanistrum oraz perzwłaściwy Agropyron repens. Szczególnie duże zwarcie wykazują wyżej wymienione gatunki w warunkach zaniechanej pielęgnacji i nawożenia obornikiem.

Przejdź w górę strony

Szlaki turystyczne

Szlak Czerwony PPN Bagno Bubnów Serniawy - Bartoszycha - Wojciechów - Kulczyn - Pikulawka-Zastawie.
Długość trasy w granicach PPN i jego otuliny wynosi 13 km. W Wojciechowie jest zadaszenie turystyczne i wieża widokowa na Bagno Staw.

Szlak Niebieski - pojezierny.
Włodawa - Orchówek - J.Białe - Luta - Dubeczno - Hańsk - Krychów - Wytyczno - Łowiszów - Pieszowola - Sosnowica - J. Białka - Orzechów Stary - Lejno - Zagłębocze - Załucze Stare - Kopina - Rezerwat Świerszczów - Wereszczyn - Urszulin.
Długość trasy wynosi 120,20 km.

Przejdź w górę strony

Polecamy strony

NowaNET
RK Niedziałek

Reklama

masterhost.pl
Międzynarodowe targi Lubelskie S.A.

Ogólnopolska Informacja GospodarczaWszystko o turystyceWirtualne PodlasieCoit RbitRenado

O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Regulamin © www.w-lubelskie.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński

online: 13